Ocena brak

Różnice między mitem religijnym a współczesnym przekazem naukowym

Autor /Stounn Dodano /13.10.2007

Różnice między mitem religijnym a współczesnym przekazem naukowym.
We współczesnym świecie pojęcie mitu religijnego uległo semantycznemu rozmyciu1, tak jak wiele innych pojęć służących do opisania otaczającego nas świata. Na potrzeby tej pracy przyjmuję definicje mitu jako: opowiadania o czynach bóstw, ludzi i innych tworów animizowanych, przedstawiającego w sposób symboliczny określoną część religijnego modelu świata2. Można zakreślić zbiór parametrów decydujących o różnicach pomiędzy mitem religijnym a przekazem naukowym, są to: 1. kwestia autorstwa, 2. paradygmat ogólnopoznawczy, 3. źródła poznawcze przekazu, 4. forma przekazu, 5. funkcje semantyczne, 6. motywacyjność emocjonalna, 7. weryfikowalność, 8. społeczny zasięg przekazu, 9. stosunek do wzorców zachowań ludzkich3. Stosunek mitu i przekazu naukowego do tych parametrów będę określał jako : A i B.
1.Kwestia autorstwa.
A. Mit cechuje anonimowość przekazu ściśle ludzkiego. Jest on przypisany istocie nadprzyrodzonej. Jeśli przekazicielem mitu jest postać historyczna lub quasi historyczna, to realizowała ona biograficzny model szamana- maga , jako wielkiego wtajemniczonego (np. Zoroaster, Budda, Mojżesz, Chrystus, Manu, Mahomet, Quetzalcoatl i in.)4, i był on przede wszystkim przekazicielem wyższej jaźni.
B. Przekaz naukowy charakteryzuje ściśle określone autorstwo osobowe bądź też kolektywu autorskiego. Są to tylko ludzie i ponoszą oni osobistą odpowiedzialność za sformułowane przez siebie koncepcje, oraz mają obowiązek powoływania się na swoich poprzedników, jeśli korzystali z ich dorobku.
2.Paradygmat ogólnopoznawczy
A. We wszystkich przekazach mitologicznych rzeczywistość wyjaśniana jest zgodnie z paradygmatem animizmu, rozumianego znacznie szerzej niż w etnografiii. Postrzegana rzeczywistość jest więc uważana za rezultat gry niewidzialnych, ożywionych, uosobionych i ubóstwionych bądź zdemonizowanych mocy5. Zachodzące między nimi relacje są modelowane antropomorficznie, tzn. że ich funkcje psychiczne decydują o ich działaniach i zachowaniach w danych sytuacjach zaświatowego lub ziemskiego środowiska6.
B. Nauką rządzi paradygmat mechanizmu, wyjaśniający rzeczywistość jako skutek oddziaływań fizycznych między jej elementarnymi składnikami, jakimi są pola sił i cząstki materialne w nim umieszczone. Jest to rzeczywistość całkowicie zdewitalizowana i zdepersonifikowana7, w której przeplata się ślepy przypadek z równie ślepą koniecznością.
3.Źródła poznawcze przekazu
A. W procesie mitotwórczym występują dwa źródła poznawcze: 1. encyklopedyczna, na sposób rzemieślniczy zdobywana, świadoma wiedza o otoczeniu naturalnym i społecznym. 2. rozpoznania wynikające ze stanów transowych, udostępniających świadomości treści pamięciowe ukryte w polu podświadomości, oraz rozpoznanie tych, które wywodzą się ze stanów transpersonalnych8.
B.

Podobne prace

Do góry