Ocena brak

Róża dzika

Autor /Zefir Dodano /10.02.2012

 

Wygląd: Przeważnie rosły krzew wysokości 1-3 m, z prosto wzniesionymi lub łukowato zwieszającymi się i częściowo silnie rozgałęzionymi pędami. Kolce występują bardzo obficie, wszystkie jednakowe, wysmukłe, słabo lub silnie zgięte, rzadko proste, z nasadą 3-10 mm długości i 2-3 mm szerokości. Liście skrętoległe, 5-7-listkowe nieparzysto-pierzaste, dość cienkie, z wierzchu matowozie-lone do ciemnozielonych, od spodu jaśniejsze, niebieskawozielone, najczęściej nagie lub delikatnie jedwabisto owłosione.

Listki prawie wszystkie jednakowej wielkości, jajowate do eliptycznych, 2-4 cm długości i 1-2,5 cm szerokości, lekko zaostrzone, rzadziej tępe, pojedynczo lub podwójnie ostro piłkowane. Ogonek liściowy u nasady rozszerzony, z wąskimi koniuszkami przylistków. Kwiaty bladoróżowe do jasnoróżo-wych, rzadziej białe, wyrastające pojedynczo albo trójkami na krótkich szypułkach w pachwinach liści, około 5-6 cm średnicy; zapach słaby i ledwo wyczuwalny.

Szypułka kwiatowa 0,5--2 cm długości, tak długa lub do trzech razy dłuższa od pozbawionego gruczołów kulistego lub podługowato-owalnego kubeczkowatego dna kwiatowego (hypancjum). Działki kielicha na brzegu gruczołowato orzęsione, po przekwitnięciu odgięte w tył, opadające przed dojrzewaniem owoców; zewnętrzne działki kielicha słabo pierzastoklapowane.

Płatki korony 2--2,5 cm długości, przeważnie zabarwione jasno-różowo. Szyjka słupka naga z klinowatym znamieniem. Z kubeczkowatego dna kwiatowego rozwija się owoc pozorny; jest on jajowaty lub kulisty, 2-3 cm długości, gładki, mięsisty, początkowo pomarańczowoczerwony, później silnie szkarłatnoczerwony.

Siedlisko: W lasach liściastych, na okrajkach leśnych, w zaroślach, zakrzewieniach śródpolnych i żywopłotach, na przydrożach, pryzmach wyzbieranych kamieni i na ubogich pastwiskach. Na niżu i mniej więcej do 1200 m n.p.m. w górach. Najczęściej na glebach zawierających wapń, żyznych i głębokich (korzenie sięgają do 1 m głębokości).

Rozmieszczenie: Prawie cała Europa z wyjątkiem dalekiej północy. Poza tym rodzima w Afryce Północnej i zachodniej Azji.

Okres kwitnienia: Czerwiec i do połowy lipca. Owoce dojrzewają od września.

Uwagi ogólne: Róża dzika jest najczęstszym w Europie Środkowej gatunkiem dziko rosnącej róży. Jej owoce pozorne, określane jako „pomarańcze północy", zawierają wielkie ilości witaminy C i wartościowych cukrów. Wykorzystywane są do przyrządzania bardzo smacznych marmolad lub tzw. „wina głogowego".

Na gałęziach tego krzewu spotyka się często podobne do jabłka gąbkowate narośle, powodowane przez galasówkę różaną. W bardzo wielopostaciowym gatunku zbiorowym róży dzikiej wyróżnia się nie mniej niż 60 odmian, przy czym do grupy Rosa canina zalicza się cały szereg dalszych drobnych dziko żyjących gatunków.

Sam rodzaj Rosa obejmuje wieleset gatunków dzikich i około 12000 odmian uprawnych, które powstały z krzyżówek różnych gatunków i dzisiaj już nie do rozpoznania. Chyba mało która roślina była w kulturach różnych ludów tak wysoko ceniona, jak róża i spotkała się z prawie mistyczną czcią. Już w starożytnej Persji zakładano do hodowli róż tak zwane rosaria. W tych pierwszych ogrodach różanych (około 2000 p.n.e.) uprawiano także i dzisiaj bardzo lubianą różę damasceńską.

Ze wschodu róża przeszła następnie do Grecji, gdzie była poświęcona Afrodycie. W cesarskim Rzymie zakładano specjalne ogrody różane, aby mieć do dyspozycji wystarczająco dużo róż do ozdoby przy świątecznych okazjach. Około 1800 roku sprowadzono następnie z Chin róże herbatnie, które później nabrały wielkiego znaczenia w hodowli.

Dopiero w początku XIX wieku hodowla róż nabrała wielkiego rozpędu. Przez wielokrotne krzyżowanie osiągnięto możliwość wytworzenia wszystkich postaci, jakie tylko można wymyślić.

Podobne prace

Do góry