Ocena brak

Rosja carów

Autor /motorola Dodano /01.05.2012

Stale wzrastająca populacja i poszerzające się terytorium spowodowały, że od XVIII wieku carska Rosja zaczęta odgrywać rolę mocarstwa. Jednak zacofanie ekonomiczne oraz brak swobód politycznych przyczyniły się ostatecznie do jej upadku.

Za panowania Piotra Wielkiego (1682-1725) Rosja uzyskała trwałą pozycję nad Morzem Bałtyckim, a dzięki temu możliwość wpływu na politykę europejską. Rządy następnych władców były jednak niestabilne i dopiero panowanie Katarzyny Wielkiej (1762-96) przyniosło postęp w umacnianiu i poszerzaniu rosyjskiego imperium.

W tym czasie Rosja zagarnęła część terytorium Polski, a także Krym. Następnie opanowane zostało całe północne wybrzeże Morza Czarnego, od ujścia Dunaju po Kaukaz. Łącznie z terenami Syberii oraz Alaską obszary kontrolowane przez Rosję składały się na imperium, które mogło zagrozić reszcie Europy.

Władcy absolutni

Popularność Katarzyny Wielkiej brała się również z faktu, że była ona patronką XVIII-wiecznego oświecenia. Jednak wszelkie zmiany, jakie wprowadziła ona w kraju, były powierzchowne i pozorne. Jej rządy nie przestały być rządami autokratycznymi, chociaż sama Katarzyna była na tyle przebiegła, by pozyskać poparcie arystokracji i szlachty poprzez zwiększenie ich przywilejów. Równocześnie los chłopów pogorszył się i skazani oni byli na bardzo ciężką egzystencję. W czasie kiedy poddaństwo zanikało w większości krajów europejskich, ten niesprawiedliwy i niewydajny system gospodarowania ziemią był w Rosji umacniany, przyczyniając się do coraz większego zacofania kraju.

Jednak fakty te zostały przesłonięte spektakularnymi osiągnięciami imperium za czasów panowania Aleksandra I (1801-25). Szczytowym momentem była wojna przeciwko Napoleonowi, dla którego kampania przeciwko Rosji w 1812 roku stanowiła punkt zwrotny w karierze politycznej. W 1814 r. Napoleon abdykował, a oddziały rosyjskie tryumfalnie wkroczyły do Paryża. Jeszcze wcześniej Aleksander dokonał cichej aneksji Finlandii (1809 r.). W rezultacie ustalonego w Europie po wojnach napoleońskich porządku, Rosja uzyskała większość terenów Polski znajdujących się do tej pory pod kontrolą Austrii i Prus.

Następca Aleksandra, Mikołaj I, już na początku swojego panowania stanął wobec opozycyjnego ruchu dekabrystów, który skupiał przedstawicieli szlachty pragnącej wyzwolić Rosję spod samowładztwa carów. Opór dekabrystów został zdławiony, a jego działacze powieszeni lub zesłani na Syberię, której mroźne obszary stały się tradycyjnym miejscem zesłania przeciwników caratu. W celu utrzymania swoich autokratycznych rządów, Mikołaj stworzył tajną policję, która swoją kontrolą obejmowała wszystkie sfery życia poddanych. Bunty chłopskie oraz polskie powstanie narodowowyzwoleńcze w 1831 r. stanowiły dla cara tylko pretekst do zaostrzenia represji.

Porażka na Krymie

W 1854 roku, w celu zahamowania rosyjskiej ekspansji na terenie Bałkanów, Wielka Brytania i Francja przeprowadziły inwazję na Krym. Porażka Rosji w wojnie krymskiej (1854-56) stanowiła druzgocący cios dla carskiego autorytetu i skłoniła liberalnie nastawionego następcę Mikołaja, Aleksandra II, do przeprowadzenia reform. Najważniejszą z nich było zniesienie poddaństwa w 1861 r., wielki krok naprzód, chociaż odszkodowania przyznane z tego tytułu ziemiaństwu obciążały przede wszystkich samych chłopów. Stłumienie powstania styczniowego w Polsce oraz wzrost niezadowolenia społecznego przyczyniły się do eskalacji działań terrorystycznych, których kulminacją był zamach na Aleksandra, zakończony jego śmiercią (1881 r.).

Narastające niezadowolenie

Rządy Aleksandra III (18.81 1894) i Mikołaja II (1894-1917) nie przyniosły niczego oprócz wzrostu niezadowolenia-społecznego i nasilających się strajków. Strajki były odzwierciedleniem gwałtownej, lecz bardzo nierównomiernej industrializacji kraju.

Tymczasem nieprzerwanie trwała ekspansja Rosji w Środkowej Azji i na Dalekim Wschodzie, odebrano Chinom olbrzymie obszary, dające Rosji dostęp do Morza Japońskiego w okolicach Władywostoku. Miasto to stało się wkrótce stacją końcową słynnej Kolei Transsyberyjskiej. W latach dziewięćdziesiątych XIX w. szybko rozwijająca się Japonia stała się konkurencją dla Rosjan w walce o wpływy na Dalekim Wschodzie, co doprowadziło do wojny rosyjsko-japońskiej (1904-05). Zwycięstwo Japończyków zatrzęsło fundamentami imperium.

Wydarzenia w Petersburgu, określane mianem „krwawej niedzieli", kiedy to wojsko brutalnie spacyfikowało pokojową manifestację robotników, zapoczątkowały rewolucję 1905-07. Car zmuszony został do powołania parlamentu, tak zwanej Dumy Państwowej. Stopniowo jednak zaczął odzyskiwać kontrolę nad państwem i ostatecznie rewolucja upadła. Dopiero nadchodząca wojna - I Wojna Światowa - miała doprowadzić do ostatecznego kryzysu carskiej Rosji, w wyniku którego Mikołaja II i dynastię Romanowów spotkał tragiczny koniec.

Rosja carów - WAŻNIEJSZE DATY

1772-95

Rozbiory Polski dokonane przez Rosję, Austrię i Prusy

1812

Najazd Napoleona na Rosję

1815

Rosja zagarnia większość terenów Polski

1831

Powstanie listopadowe

1854-56

Wojna krymska

1861

Zniesienie poddaństwa

1863

Powstanie styczniowe w Polsce

1905-7

Rewolucja

1914

Początek I Wojny Światowej

Podobne prace

Do góry