Ocena brak

Refleksja uczonych krakowskich o państwie i władzy (1384 - 1434)

Autor /Salwin Dodano /03.05.2012

 

    W Uniwersytecie uczeni krakowscy podejmowali liczne problemy naukowe, w tym także refleksję nad państwem, władzą i społeczeństwem. Służyła temu recepcja dorobku myśli europejskiej, przede wszystkim dzieł Arystotelesa.

    W programowej mowie rektor Stanisław w 1400 r. przedstawił cele wszechnicy, podkreślając wagę studiów nad państwem i społeczeństwem poprzez pisma Arystotelesa. Dodał także, że mistrzowie artium przyniosą wielki pożytek nie tylko Kościołowi, ale również Królestwu i całej społeczności.

    W dalszej części Stanisław powrócił jeszcze dwukrotnie do refleksji naukowej nad człowiekiem, stając na gruncie myśli Arystotelesa i św. Tomasza z Akwinu.

    Ta ważna programowa mowa miała realne konsekwencje w środowisku uniwersyteckim. Zachowały się różne pisma, które mniej lub bardziej systematycznie podejmują te zagadnienia. Do ich twórców należą czołowi intelektualiści Uniwersytetu:

  • Stanisław ze Skarbimierza

  • Bartłomiej z Jasła

  • Paweł Włodkowic

  • Jan z Kluczborka

  • Łukasz z Wielkiego Koźmina

  • Paweł z Worczyna

  • Mikołaj z Kozłowa

  • Jan z Dąbrówki

  • Tomasz Strzempiński

  • Maciej z Łubiszyna

  • oraz wielu nieznanych z imienia autorów, profesorów filozofii.

Stanisław ze Skarbimierza nie wyłożył swych myśli w jednym traktacie, ale zawarł je w serii kazań- traktatów z kolekcji Sermones sapientiales, tak jak w mowach uniwersyteckich: Bartłomiej z Jasła, Jan z Kluczborka, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Mikołaj z Kozłowa, Tomasz Strzempiński i Maciej z Łubiszyna.

Paweł Włodkowic wypowiedział swe poglądy w traktatach pisanych na potrzeby procesów polsko- krzyżackich, Paweł z Worczyna w komentarzu do Etyki nikomachejskiej. Podobnie wiele uwag zawarł Jan Dąbrówka w komentarzu do Kroniki mistrza Wincentego Kadłubka, a także nieznani mistrzowie w komentarzach do Polityki z lat 1410 i 1433.

Nie powstały w tym okresie wielkie traktaty, systematycznie i kompleksowo omawiające problem państwa i władzy.

Podobne prace

Do góry