Ocena brak

Realizm socjalistyczny

Autor /Klemencja Dodano /06.11.2012

Element ideologii stalinowskiej
realizowany w litaraturze i sztuce. W myśl założeń
miał być nowym stylem, przeciwstawnym
współcz. dokonaniom awangardy artyst., uznanej za
formę schyłkową.

Jako doktryna obowiązująca w
sztuce radź. proklamowany przez M. Gorkiego w
1934 na Zjeździe Pisarzy w Moskwie. Dekretywność
zapewniała mu charakter monopoetyki. Naczelnymi
regułami r.s. były zasady partyjności i ideowości (typowości).

Pierwsza z nich dotyczyła takiego obrazowania
świata przedstawionego w dziele sztuki, by
było to zgodne z aktualną linią partii i służyło upowszechnieniu
jej założeń. Natomiast ideowość stawiała
przed artystą zadanie ukazania świata nie
takim, jakim jest, ale jakim być powinien.

Uzupełnieniem
tych zasad był postulat ludowości, narodowości
(socjalistyczne w treści, narodowe w formie), kryjący
destrukcyjny wobec tradycji artyst. i imperialny
charakter doktryny. R.s. mimo ambicji stworzenia
spójnych założeń był wewnę. sprzeczny i niekonsekwentny.
Jego zapleczem teoret. były wybrane elementy
doktryny XIX-wiecznego realizmu, praktyki
akademickiej i przemyślenia estetyków związanych
z ruchem socjalistycznym i komunistycznym (J. Plechanow,
A. Łunaczarski).

W sztukach piast, dzieła r.s. cechuje specyficzna
ikonografia (portrety przywódców, sceny heroicznych
zmagań, wspólnej pracy i rodzinnego życia)
oraz akademicka dbałość o poprawne odtwarzanie
rzeczywistości. W architekturze r.s. cechowało specyficzne
przeskaiowanie zespołów miejskich i pojedynczych
budynków oraz stosowanie dowolnie interpretowanych
form hist. detalu (Ministerstwo Spraw
Zagranicznych, Uniwersytet im. Łomonosowa w
Moskwie). W końcu lat 40. r.s. stał się obowiązującą
doktryną artyst. we wszystkich państwach tzw. demokracji
ludowej.

W Polsce r.s. wprowadzono po serii
resortowych narad - literatów w Szczecinie, plastyków
w Nieborowie, architektów w Warszawie i filmowców w Wiśle. Wśród najaktywniejszych propagatorów
r.s. w Polsce byli H. i J. Krajewscy, W. Zakrzewski.
Gł. dziełem architektury r.s. w Polsce jest
zabudowa Nowej Huty, warszawski MDM i symbol
epoki - Pałac Kultury i Nauki im. J. Stalina. Kres r.s.
w otwartej formie przyniósł okres odwilży i przemiany
po 1956. Odrębna kolekcja dzieł r.s. znajduje się w
Kozłówce k. Lubartowa.

Zbliżonym terminem stosowanym
na Zachodzie na określenie sztuki realist. i zaangażowanej
lat 40. i 50. jest social realism - realizm
socjalny. Mimo podobieństw treściowych i formalnych
zasadniczą różnicą jest funkcjonowanie realizmu
socjalnego w ramach normalnego życia artyst.
i brak cech monopoetyki.

Podobne prace

Do góry