Ocena brak

RALEIGH Sir Walter

Autor /Flawian Dodano /11.04.2012

(wym. ro:ly), 15527-1618, Angielski żeglarz, pirat, dworak, poeta i prozaik, jeden z faworytów królowej Elżbiety I między 1581 a 1592. Jego czar osobisty sprawił, że królowa nie szczędziła mu łask: otrzymał monopol win w 1583, szlachectwo i cenne dobra ziemskie. Objawił wtedy znaczne talenty organizacyjne, ale naraził się wielu wpływowym osobom.

Obmyślił i zorganizował kilka wypraw kolonizacyjnych do Ameryki Płn., które jednak skończyły się tragicznie „straconą kolonią" na wyspie Roanoke. To przedsięwzięcie, a także sprowadzenie z Ameryki do Anglii ziemniaków i tytoniu związało się na długo z nazwiskiem Sir Waltera.

W 1587 został mianowany kapitanem gwardii królewskiej, co wymagało nieustannego towarzyszenia królowej. Raleigh opuścił dwór w 1589, prawdop. na skutek konfliktu z Robertem Devereux, księciem Essex, nowym faworytem Elżbiety. W Irlandii zaprzyjaźnił się z poetą Edmundem Spenserem.

Swoją Królową (zob.) wieszczek (Faerie Queene), rozpoczętą pod opieką Sir Philipa Sidneya, Spenser kontynuował pod patronatem Sir Waltera, który wrócił w 1592 do łask Elżbiety, oburzonej na Essexa, że się ośmielił ożenić. Jednak z powodu romansu z panną dworską, z którą się później ożenił, Raleigh został odwołany z wyprawy korsarskiej i osadzony w Tower, ale wkrótce zwolniony. W 1595 odbył wyprawę na poszukiwanie bajecznej krainy Eldorado, pożeglował niezbyt daleko w górę rzeki Orinoko i wrócił z próbkami złota i manuskryptem barwnego, choć fantastycznego Odkrycia Gujany.

Po wstąpieniu Jakuba I na tron Raleigh został aresztowany pod oszczerczym zarzutem zdrady; cudem uniknął egzekucji, po czym przesiedział w dobrych warunkach w Tower przez następne 13 lat, które poświęcił pracy lit. i nauk., doprowadzając m.in. swoją Historię świata do r. 130 pne. W 1616 Jakub I zwolnił go pod warunkiem, że znajdzie złoto w Ameryce Płd., nie naruszając posiadłości hiszp. ani nie napadając na statki hiszp.

Niestety, nic nie mogło powstrzymać starego pirata przed napaścią na osiedle hiszp. Interwencja ambasadora hiszp. sprawiła, że po powrocie do kraju Sir Waltera osądzono i stracono. Jako prawdziwy dworak, Raleigh nie publikował swych poezji, ale puszczał je w obieg w rękopisach. Dlatego niewiele jego wierszy doszło do naszych czasów.

Rycerz płaszcza, ang. Knight of the Cloak, przydomek Sir Waltera związany z anegdotą: pewnego razu Raleigh miał rozpostrzeć własny płaszcz nad kałużą, aby Elżbieta mogła przejść przez nią suchą stopą.

Podobne prace

Do góry