Ocena brak

PUSTYNIE I REJONY SUCHE

Autor /pinezka Dodano /05.06.2014

Większość ziem pustynnych byta kiedyś żyzna i niektóre stworzenia, które tam żyły, potem dostosowały się do nowych warunków. Rozbitek, tak jak one, musi nauczyć się jak najlepiej wykorzystywać wszelkie dostępne sposoby zabezpieczania przed słońcem, zmniejszenia strat wilgoci oraz ograniczyć aktywność do nocy oraz początku i końca dnia. TYzeba korzystać ze sposobów ludzi, którzy wędrują przez pustynie.

 

Na Saharze, na pustyniach Bliskiego Wschodu, Peru i północy Chile oraz w niektórych częściach pustyni Gobi w Mongolii są duże różnice temperatur między dniem i nocą. W nocy skraplanie się wilgoci z powietrza może sprawić, że zdobędzie się nieco wody, natomiast na pustyni Namib na południu Afryki wilgoci potrzebnej do życia dostarcza mgła nadchodząca od morza. W innych okolicach, na pustyniach w Zachodniej Australii, na północy Meksyku i południowym zachodzie USA (pustynia Mohave), gdzie różnice temperatur są stosunkowo niewielkie, skraplanie pary wodnej występuje w bardzo małym stopniu i dlatego zarówno zwierzyna, jak i rośliny są bardzo rzadkie. Niekiedy, na przykład na pustyni Kalahari, jest skąpa trawa i kłujące krzaki. Nawet w największym pustkowiu jakieś życie potrafi przetrwać, choć tego nie widać, gdy się nie wie, gdzie patrzeć.

Burze piaskowe i pyłowe mogą występować w pewnych porach roku. Zmniejszają widoczność do zera i żeby piasek nie dostał się do każdego otworu ciała, trzeba się maksymalnie zabezpieczyć. Dość częste są pustynne pyłowe trąby powietrzne, podobne do tornada.

Gdy przychodzi deszcz - a w niektórych miejscach świata bez deszczu mijają lata całe - może przybrać postać ulewnych opadów, które zanim wsiąkną w spieczoną ziemię, powodują lokalne, krótkotrwałe powodzie. Sprzyja to krótkotrwałemu rozkwitowi roślinności i pojawianiu się takich szybko rozmnażających się gatunków.

Temperatury i opady na pustyni

Typowe dla pustyń olbrzymie różnice temperatur występują na pustyni Rub al Chali na południu Półwyspu Arabskiego. Większość roku deszcz występuje tu śladowo, lecz zimą jednego dnia może spaść 30 mm. Temperatury w lipcu mogą sięgać 48°C w dzień i 15°C w nocy. W grudniu odpowiednio od 26°C i -6,6°C.

Woda

Najważniejsze jest zaspokojenie zapotrzebowania na wodę. Znalezienie wody jest sprawą ŻYCIA. Jeśli ją macie, od razu zacznijcie ją sobie wydzielać. Jeśli znaleźliście się w tarapatach z powodu uszkodzenia pojazdu w czasie przejazdu pi/c/ pustynię, powinniście mieć narysowany plan swej trasy z uwzględnieniem

•    u/, studni i kałuż w wyschniętych korytach rzecznych. Studnie mogą być bar-<l/o głębokie i dosięgnięcie do wody wymaga opuszczenia naczynia na linie. Małe oczka wodne na dnach suchych dolin (wadi) często są zależne od pory roku Zwykle przykryte są kamieniami lub gałęziami.

Z dala od znanych oczek wodnych na dnach wyschniętych rzek można pró-Im iwuć kopać w najniższym punkcie przy zewnętrznym brzegu na zakręcie korytu wyschniętego strumienia lub w najniższym punkcie pomiędzy wydmami. Nie U|>cie w ciągu dnia, gdyż wysiłek spowoduje nadmierną utratę wody, a może-

•    Ic nic znaleźć jej i uzupełnienie tych strat będzie niemożliwe. Zawsze musicie wyważyć między utratą wody a potencjalnymi zyskami.

Na pustyniach, na których różnice temperatur między nocą a dniem są duje. można uzyskiwać wodę przez zbieranie skroplin (patrz Woda w Podstawy). Mo/na również jako źródło w'ody wykorzystać kaktusy i korzenie.

Statystyczny czas przeżycia

/Iudany statystycznie czas przeżycia zależ)' od dostępności wody i waszej zdolności zabezpieczenia ciała przed ekspozycją słoneczną w celu minimalizacji pomna. Dopuszcza się pewien niedostatek. Można pić 1,5 litr)' wody na 2 litry kii.il wody (stosunek 3 :4), a następnie w takim tempie, w jakim organizm wypina wodę. Sprawność jest wtedy trochę zmniejszona, ale nie marnuje się wody Mniejsza ilość wypitej wody nie oznacza, że pocenie się zmniejsz)'. Pocenie *lV jest mechanizmem chłodzącym organizm, a nie pozbywania się wilgoci. Je-/• li pije się więcej niż potrzeba, woda zostaje wydalona i nie przynosi korzyści.

Iłez wody można przeżyć ok. 2,5 dnia w temperaturze 48°C, jeżeli cały czas |«M się w cieniu, a 12 dni, jeżeli temperatura nie przewyższa 21°C.

leżeli zmuszeni jesteście iść, to dystans, jaki możecie pokonać, zależy od dostępności wody. Jeżeli nie ma jej wcale, to w temperaturze 48°C, maszerując lylko nocą i odpoczywając cały dzień, można pokonać 40 km. Usiłując iść w d/ień, będziecie mieli szczęście, jeżeli pokonacie 8 km, zanim doznacie zapali! W tej samej temperaturze, mając około 2 litrów wody, możecie pokonać V> km i przeżyć trzy dni. Szanse nie wzrastają w sposób zauważalny, dopóki il> dostępnej wody nie wzrośnie do 4,5 litra na osobę, choć trening i determi-iiui ja mogą zaprzeczyć tym prognozom.

Schronienie i ogień

N nlc/y zrobić schronienie przed słońcem i odpoczywać w cieniu. Konieczne jest !«•/ /.il>czpieczenie od wiatrów i niskich nocnych temperatur. Nie należy pozo-Mawać w metalowym pojeździć czy samolocie, który może się szybko nadmiernie nagrzać. Trzeba je wykorzystać do budowy schronienia, można też wykorzystać cień rzucany przez skrzydła samolotu. Można również skorzystać z cienia samotnych skal i cienia dawanego przez brzegi suchych dolin (wadi). Do wspomagania chłodzenia stosuje się technikę dwóch warstw (patrz Rejony tropikalne).

Na pustyniach piaskowych może być możliwe użycie wraku do zrobienia schronienia pod powierzchnią piasku. Wiele pustynnych stworzeń spędza dzień pod powierzchnią piasku, gdzie temperatura w ciągu dnia jest dużo niższa, a w nocy jest cieplej niż na zewnątrz. Musicie zrobić konstrukcję wspierającą, a piasek sprawi, że nic do wewnątrz nic przeniknie.

Osłonę prowizoryczną trzeba zrobić szybko, a właściwe schronienie budować po wieczornym ochłodzeniu, żeby oszczędzać energię i płyny. Usypcie stos kamieni jako zasłonę przeciwwiatrową oraz wykorzystujcie ściany suchych dolin (ale nie wtedy, gdy ma się na deszcz i lokalną krótkotrwałą powódź).

Jeżeli stosujecie do budowy tkaniny, to ich brzegi zostawcie uniesione i za dnia nicumocowane, żeby ułatwić krążenie powietrza. Na noc przyciska się je kamieniami. Nie leżcie bezpośrednio na gorącej ziemi. Jeżeli zrobicie sobie posłanie na podwyższeniu, powietrze będzie mogło krążyć pod wami.

W nocy potrzebny będzie ogień do ogrzewania i do gotowania wody. Dym będzie dobrze zauważalny i przy da się do dawania sygnałów. Krzewy pustynne są suche i płoną łatwo. Jeżeli ziemia jest całkowicie jałowa, można spalać w jakimś naczyniu olej i paliwo z pojazdu wymieszane z piaskiem (łatwo wtedy zapalić inne ogniska) albo zastosować knot z materiału. Odchody wielbłądów, osłów i innych zwierząt palą się dobrze.

Ubranie

Odzież pomaga zmniejszać utratę płynów i zabezpiecza przed oparzeniami słonecznymi - a także zapewnia ciepło w nocy oraz osłania przed ukąszeniami owadów i ukłuciami przez kolczaste krzewy. Na pustyni ubranie powinno być lekkie i luźne, z izolującą warstwą powietrza między ciałem a odzieniem. Starajcie się naśladować powiewne i wielowarstwowe ubiory arabskie. Spodnie lepiej zabezpieczają przed owadami niż szorty (a także przed oparzeniami nóg w przypadku konieczności wyjścia na słońce). Nakrywać trzeba również głowę i stopy.

OSŁANIAJ SIĘ!

Nie zdejmujcie ubrania. Prócz tego, że ryzykujecie ciężkie poparzenie, odknle ciało będzie wskutek parowania tracić pot i na chłodzenie zużyje go więcej - jednak niech okrycie będzie możliwie najluźniejsze tak, żeby między nim a ciałem była izolująca warstwa powietrza. Pocenie się chłodzi wledy skuteczniej.

 

Podobne prace

Do góry