Ocena brak

PSYCHOLOGIZM

Autor /truchtacz Dodano /12.11.2012

 

PSYCHOLOGIZM ang. psychologism; fr. psychologisme; nm. Psychologismus

Termin wprowadzony przez J. E. Erdmanna (1878), rozpowszechniony na po­czątku XX w.

Tendencja do wyjaśniania ogółu zjawisk będących przedmiotem badań różnych nauk humanistycznych, a nie tylko psy­chologii, na gruncie tej ostatniej. Kierunki psychologistyczne występowały w takich szczegółowych dyscyplinach humanisty­ki, jak np. językoznawstwo czy socjologia (która fakty społeczne wyjaśniała za po­mocą psychologii jednostki).

W filozofii — tendencja do sprowadza­nia zagadnień z różnych dyscyplin filozo­ficznych do psychologii, którą traktuje się wówczas jako dyscyplinę bardziej podsta­wową zakładając, iż opis genezy jest rów­noznaczny z określeniem istoty danego zjawiska. Psychologizm sprowadza teorię poznania do psychologii wrażeń; logikę podporządkowuje psychologicznym pra­wom myślenia; w etyce przybiera postać —> subiektywizmu (3), sprowadzając ele­mentarne składniki moralności, przede wszystkim dobro, do kategorii przeżyć psychicznych, a najczęściej — do przeżywa­nia przyjemności. Przedstawicielami psychologizmu byli m. in.: J. St. Mill, F. Brentano, Th. Lipps, Th. Ziehen, W. Wundt, G. de Tarde, G. Le Bon, Ch. Sigwart, M. Schlick, w Polsce — L. Petrażycki, który metodę introspekcyjną uważał za główny środek poznawania zjawisk moralnych i praw­nych. Przezwyciężenie psychologizmu do­konało się m. in. na grucie logiki (G. Frege, E. Husserl, J. Łukasiewicz, K. Ajdukiewicz /w środkowym okresie swej działalności/, K. R. Popper); -> antypsychologizm (2).

 

Podobne prace

Do góry