Ocena brak

PSAŁTERZ DAWIDÓW J. Kochanowskiego

Autor /werciakol Dodano /20.03.2012

PSAŁTERZ DAWIDÓW J. Kochanowskiego, najwybitniejsza pol. parafraza poet. biblijnej Księgi psalmów (—> psalm, —> psałterze polskie), dzieło rozpoczęte przed 1571, wyd. w Krakowie 1579, w Oficynie Łazarzowej (wyd. 2 tamże 1583, po śmierci poety wielokrotne wznowienia). Zbiór dedykowany w wierszu wstępnym bpowi krak. P. Myszkowskiemu.

P.D. rozwija temat wg łac. wersji Biblii z IV w., zw. Wulgatą, ale korzysta też z komentarzy i przekładów XVI-wiecznych, z których najwięcej zawdzięcza łac. parafrazie poet. Szkota G. Buchanana (1566). Jest zbiorem liryków rel., patriot., osobistych, filoz., opartych na odmiennym od antycznego, gr. -rzym. modelu poezji lirycznej; jednocześnie widoczne tu jest doświadczenie humanisty i znawcy antyku. Religijność autora P.D. jest charakterystyczna dla renesansowego humanizmu chrześc., ma charakter ponadwyznaniowy, ujmuje Boga w kategoriach wspólnych różnym systemom religijnym. Muzykę do P.D. napisał najwybitniejszy pol. kompozytor XVI w., M. Gomółka (Melodie na Psałterz polski 1580). Psalmy Kochanowskiego-Gomółki zyskały popularność w życiu rel. wszystkich chrześc. wyznań w Polsce (—> kancjonały).

Pod względem wersyfikacyjnym P.D. jest najbardziej zróżnicowanym dziełem poety (15 formatów sylabicznych wiersza, 32 rodzaje strof i kilka odmian wiersza stychicznego). Jego kunszt oddziałał poważnie na przekłady: litew. (1598, 1646, 1653), rum. —> Dosofteia (1673), rus. —> S. Połockiego (1680).

Wyd. i wstęp J. Ziomek, Wr. 1960 BN 1 174.

S. DOBRZYCKI Psałterz Kochanowskiego - jego powstanie, źródła, wzory, Kr. 1910; E. OSTROWSKA Walka o piękne słowo psałterzowe, w: Z dziejów języka polskiego i jego piękna, Kr. 1978 (prwdr. 1953); T. ULEWICZ Oddziaływanie europejskie Jana Kochanowskiego, Kr. 1970; S. URBAŃCZYK Uwagi o artyzmie P.D. w przekładzie J. Kochanowskiego, ,,Jęz. Pol." 1980 nr 5.

Podobne prace

Do góry