Ocena brak

Przygotowanie matki lub rodziców do opieki nad dzieckiem w domu

Autor /demetrio Dodano /12.06.2014

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat znacznie się zwiększyła przeżywalność wcześniaków o małej urodzeniowej masie ciała. Obecnie ze szpitala wypisywane są dzieci z masą. ciała mniejszą niż urodzeniowa masa ciała donoszonego noworodka. Na oddziałach noworodkowych w całej Europie obowiązuje zasada wypisywania ze szpitala wcześniaków z bardzo małą urodzeni ową masą ciała < 1500 g i skrajnie małą urodzeniowa masą ciała < 1000 g, w wieku ok. 35--36 tyg. od poczęcia z masą ciała około 1800—2100 g, jeśli ich stan jest stabilny.

Decyzja o wypisie wcześniaka do domu zawsze podejmowana jest bardzo ostrożnie. Powrót do domu to z jednej strony koniec długotrwałej hospitalizacji, a z drugiej - początek zmagań rodziców z często pojawiającymi się problemami w opiece nad dzieckiem.

W opiece nad wcześniakiem szczególną uwagę należy skierować na wzrastanie, żywienie, szczepienia, wzrok, słuch, rozwój psychomotoryczny, stan neurologiczny oraz ewentualne następstwa chorób przebytych w okresie noworodkowym.

Podczas wypisu z oddziału niezbędne jest ujęcie w karcie wypisu dokładnego planu dalszego postępowania, a jego cele i przebieg powinny zostać wyczerpująco omówione z rodzicami dziecka.

Pierwsze miesiące pobytu w domu pozwalają rodzicom na lepsze poznanie dziecka oraz naukę odczytywania sygnałów płynących od niego. Jeszcze przed wypisem położna powinna uwrażliwić rodziców na rozpoznawanie bardzo dyskretnych i nie zawsze świadczących o patologii objawów, takich jak przysypianie dziecka, trudności w karmieniu czy słaby przyrost masy ciała. Ważna jest również edukacja rodziców w zakresie przestrzegania zasad higieny, odżywiania, ochrony dziecka przed bierną inhalacją dymem tytoniowym, ograniczenia narażenia na działanie alergenów i drażniących środków chemicznych oraz izolowania od osób chorych.

Ocenę rozwoju psychomotorycznego należy przeprowadzać co najmniej po 2—4 tyg. od wypisu, w pierwszym półroczu życia co 4 tyg., w drugim - co 6 miesięcy.


Żywienie dzieci wzbogaconym mlekiem modyfikowanym w porównaniu z karmieniem naturalnym zwiększa wprawdzie przyrost masy ciała po wypisie ze szpitala, ale nie wpływa korzystnie na wskaźniki rozwoju. Należy zachęcać matki do karmienia naturalnego wg potrzeb; przemawia za tym szybkie wyrównywanie niedoboru długości ciała i obwodu głowy. Ponadto istnieje korzystny związek między długością okresu karmienia pokarmem naturalnym a wartością Wskaźnika Rozwoju Umysłowego Bayleya w późniejszym okresie. Przy wypisie ze szpitala rodzice powinni zostać szczegółowo zapoznani z wpływem żywienia pokarmem naturalnym i poinformowani o jego długofalowym oddziaływaniu na ogólny stan i rozwój dziecka.

Specyfika opieki nad dzieckiem w domu w dużej mierze zależy od przebiegu procesu adaptacyjnego i ewentualnych zaburzeń, jakie mogą pojawić się w tym okresie. Korzystne jest ustalenie z opiekunami dziecka planu podstawowej kontroli i profilaktyki oraz omówienie problemów zdrowotnych dziecka.

Ważny element stanowi szczegółowe zapoznanie się ze stanem wiedzy rodziców o przebytych chorobach, stosowanym leczeniu i rokowaniu ich dziecka. Rodzicom trzeba wyjaśnić wszelkie wątpliwości oraz udzielić im wsparcia emocjonalnego.

W wielu przypadkach u wcześniaków pomocne i wskazane w warunkach domowych jest monitorowanie bezdechów. Najpowszechniejszym rozwiązaniem są materacyki wyposażone w czujnik bezdechu. Zaleca się, aby prowadzenie nadzoru nie trwało krócej niż sześć miesięcy. Rodzice powinni wiedzieć, w jakich sytuacjach może pojawić się bezdech lub bradykardia, np. podczas karmienia, zmiany pozycji dziecka, jazdy samochodem.

W rozmowie z rodzicami nie wolno pominąć aspektu zmniejszonej odporności dziecka w porównaniu z jego donoszonymi rówieśnikami. Warto, aby w pierwszych tygodniach po powrocie do domu rodzice zadbali o ochronę dziecka przed kontaktem z osobami spoza środowiska domowego, a zwłaszcza z osobami chorymi. Każdy człowiek ma właściwą sobie florę bakteryjną, która dla dziecka mającego małą odporność może być groźna.

W aspekcie szczepień ochronnych informuje się rodziców o kalendarzu szczepień z zachowaniem ich chronologicznej kolejności. Immunizacje są obowiązkowe, rodzice nie powinni odstępować od nich bez istotnych wskazań ze strony lekarza. Ewentualną decyzję o odroczeniu szczepienia podejmuje się na podstawie obrazu klinicznego i konsultacji specjalistycznej. Krótkoterminowym przeciwwskazaniem do szczepienia może być choroba infekcyjna z gorączką powyżej 38°C.

Przygotowując rodziców do opieki nad dzieckiem w domu należy poinformować ich i zachęcić do częstej kontroli stanu zdrowia dziecka w poradni dla wcześniaków. Ponadto wskazane są kontrole u neurologa, ortopedy, audiologa oraz lekarzy innych specjalności zależnie od potrzeb. Jeśli dziecko urodziło się z masą ciała mniejszą niż 2500 g, przed 36. tyg. ciąży i otrzymywało tlen, rodzice muszą pamiętać o wizycie u okulisty w 4., 8. i 12. tyg. życia.

U wielu dzieci, których stan zdrowia na to pozwala, wczesna stymulacja rozwojowa i rehabilitacja rozpoczyna się już na oddziale. Polega ona na stosowaniu rozluźniającego masażu całego ciała, stymulacji odruchu ssania, stymulacji sensorycznej, np. czucia, wzroku, a także na ćwiczeniach metodą Vojty. W zakresie rehabilitacji dominują dwie metody: B. i K. Bobath (NDT) oraz

Yojty. Usprawnianie ma na celu hamowanie odruchów patologicznych, normalizację napięcia mięśniowego, ułatwienie wyrobienia prawidłowych odruchów postawy i ruchów dowolnych. Najważniejsze w stymulacji rozwojowej jest jej wczesne podjęcie, kompleksowość i ciągłość. Niemniej jednak podstawą programu usprawniania dziecka jest udział i zaangażowanie rodziców. Powinni oni zostać zapoznani ze sposobami przekazywania pozytywnych bodźców czuciowych swemu dziecku. Właściwa opieka nad dzieckiem w domu w dużej mierze będzie zależeć od tego, jak rodzice zostali o niej pouczeni na oddziale.

 

Do góry