Ocena brak

Przeznaczenie ( predystynacja ) a wolna wola

Autor /Trurffave Dodano /11.01.2005

Są tacy, którzy uważają, że to, jak będzie wyglądało życie, zależy tylko od nich. Inni sądzą, że o wszystkim, co nas spotyka, ktoś już dawno temu zadecydował, wypatrują więc znaków od losu. Ludzie od zawsze szukali odpowiedzi na pytanie czy sami kierują własnym losem czy może ich losy zostały już dawno zapisany w gwiazdach, a może istnieje coś pośredniego może mamy wyznaczony cel ale sami wybieramy drogę którą do niego dojdziemy, albo nasze skłonności same popychają nas w określoną stronę i sytuacje.
Wolna wola i przeznaczenie co kryje się za tymi słowami? Wolna wola to cecha ludzkiego umysłu i świadomości, pozwalająca człowiekowi samemu decydować samemu decydować o swoich czynach i nie być całkowicie zdeterminowanym przez los, instynkty i siły wyższe. Pogląd że ludzi mają wolną wole jest nazywany indeterminizmem lub woluntaryzmem. Przeznaczenie również nazywane losem, dolą, fatum, fortuną, oraz predestynacją, jest nieodwołalną koniecznością zarządzone przez bogów, lub inny wyższy byt.
Jakie jest źródło obu pojęć? Człowiek, chcąc uzasadnić sobie różnorodność kolei ludzkich losów, swoją bezradność wobec sił natury mających na nie wpływ i zdjąć z siebie choć część odpowiedzialności za bieg wydarzeń wymyślił przeznaczenie. Rządzić nim mieli bogowie, inne istoty takie jak Parki, Sybile lub Mojry, lub sam wszechświat miał działać zgodnie z misternym planem. Źródła wolnej woli możemy szukać z punktu widzenia religijnego, lub naukowego. Z punktu widzenia naukowego człowiek rodzi się z wolną wolą która jest elementem jego psychiki. Mimo jego predyspozycji które ułatwiają lub utrudniają mu podjęcie pewnej określonej decyzji lub wykonania określonego działania zawsze sam podejmuje ostateczne wybory. Zaś z punktu religijnego zawsze źródłem wolnej woli jest Bóg. Tomasz z Akwinu postulował, że Bóg celowo tak urządził świat, aby dać wolną wolę człowiekowi. Pociąga to za sobą wniosek, że Bóg do końca nie zna przyszłości. Aby uratować wszechwiedzę Boga, Tomasz z Akwinu stwierdzał, że Bóg zna przyszłość świata w ogólnym zarysie - ma tzw. "plan Boży". Natomiast co do szczegółowych żywotów poszczególnych ludzi Bóg zostawił celowo pewien margines wolności i przypadkowości. Wolna wola jest w tym systemie "darem Boga", który człowiek może spożytkować dobrze albo źle. Wolna wola spożytkowana w dobrym kierunku, to wybór takiego działania, które jest zgodne z "ogólnym planem Bożym dla świata". Zaś święty Augustyn twierdził że człowiek posiada wolną wole którą otrzymał od Boga by kierowała jego rozumem. Człowiek wyposażony w wolną wole sam musiał wybierać między cnotami a namiętnościami. Tylko wolna wola może skłonić rozum do służenia namiętności(1).
Wolna wola i przeznaczenie a religia chrześcijańska.

Podobne prace

Do góry