Ocena brak

PRYWACJA

Autor /truchtacz Dodano /12.11.2012

 

PRYWACJA (łc, = pozbawienie (czegoś)) gr. steresis; ang. deprivation (1), privation; fr. privation; nm. Beraubung (1), Privation (2)

I. U Arystotelesa: ste­resis w przeciwstawieniu do heicsis (= posiadanie, stan posiadania) — brak określo­nej cechy w jakimś podmiocie zmian, przy czym brak ten może być spowodowany różnymi uwarunkowaniami podmiotu:

1. brak cechy, której podmiot wskutek niedoskonałości swej istotowej natury nie może posiadać (np. brak wzroku u roślin);

2. brak cechy, którą podmiot, zgodnie ze swą istotową naturą, mógłby posiadać, lecz której nie posiada wskutek niedoskonałości związanej nierozłącznie ze swym gatunkiem (np. brak wzroku u kreta);

3. brak cechy, której podmiot jeszcze nie posiada, lecz którą w pewnym mo­mencie posiądzie (np. brak wzroku u dzie­cka przed urodzeniem, a u niektórych zwierząt — także po urodzeniu);

4. brak cechy, której podmiot aktualnie nie posiada, choć powinien ją posiadać i chociaż osiągnął w swoim rozwoju odpowiedni do tego moment (np. brak wzro­ku u człowieka ślepego).

Ostatni przypadek unaocznia właściwe znaczenie pojęcia prywacji, które ma nie tylko aspekt logiczny (zob. niżej 121), lecz także ontyczny i fizyczny. Wiąże się ono ściśle z arystotelesowską teorią powsta­wania {-^generatio III), ponieważ pun­ktem wyjścia dla wszelkiego powstawania w sensie biologicznym czy konceptual­nym jest prywacja przyszłej formy w pod­miocie zmian, który zdolny jest do jej po­siadania i w swoim rozwoju zmierza do tego, by ją uzyskać.

II. W logice tradycyjnej: taki stosunek między orzecznikiem a podmiotem zda­nia, że orzecznik nie przynależy do definicji podmiotu, choć nie jest niezgodny z żadną z cech współkonstytuujących jego istotę.

Podobne prace

Do góry