Ocena brak

PROROK

Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012

Ten, kto przepowiada przyszłość, przywódca religijny o typie wizyjnym, ekstatycznym, uważający się za natchnione narzędzie bóstwa, niezależny od istniejących instytucji religijnych, często przeciwny im a. potępiający je jako wypaczone i niezgodne z wolą bóstwa, przemawiający do mas w jego imieniu spontanicznie, bez uciekania się do praktyk magicznych (por. Wieszcz; Wróżby; Wyrocznia), nawołując do naprawy (a. powrotu do dobrych) obyczajów, głosząc nadejście katastrof, kary, dnia sądu, Mesjasza a. objawiając nową religię.

Co rok, to prorok o małżeństwie, któremu co rok przychodzi na świat potomek. Czyż i Saul między proroki? zob. Saul. Fałszywi prorocy z Biblii, Ew. wg Mat., 7, 15: „Strzeżcie się pilnie fałszywych proroków, którzy do was przychodzą w odzieniu owczym, a wewnątrz są wilkami drapieżnymi. Z owoców ich poznacie ich.'*

Klątwa Judom, co swoje mordiyą proroki z wiersza Do przyjaciół Moskali, 8, Mickiewicza; wg Biblii, Ew. wg Mat., 23, 37: „O Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz proroków!" Nąjlepszą kwalifikacją proroka jest dobra pamięć z Maksym lorda Halifaxa (1693). Nie ma Boga prócz Boga, Mahomet jego prorokiem zob. Mahomet.

Nie masz proroka we własnym kraju, łac. nemo propheta in patria sua, nikt nie jest prorokiem we własnej ojczyźnie, między swymi, najtrudniej znaleźć uznanie u swoich; wg Wulgaty, Ew. wg Mat., 13, 57; Łuk., 4, 24; Marka, 6, 4; Jana, 4, 44. Obym był fałszywym prorokiem!, łac. utinam falsus vates sim!, z Liwiusza, 31, 10.

Prorocy izraelscy, biblijni, hebr. ndbhi', byli interpretatorami historii narodowej, usiłującymi przez swą naukę utrzymać lud w wierności wobec Boga i Prawa, głoszącymi katastrofę narodową, zapowiadającymi erę mesjańską. Sądzili, że każdego z nich Bóg powołał osobiście, objawiając swą wolę w sposób nadprzyrodzony, zazw. w postaci widzeń i głosów.

Prorocy więksi: Izajasz, Jeremiasz, Ezechiel, Daniel. Prorocy mniejsi: Ozeasz, Joel, Amos, Abdiasz, Jonasz, Micheasz, Nahum, Habakuk, Sofoniasz, Aggeusz, Zachariasz, Maiachiasz i Baruch.

Prorocy muzułmańscy. „Prorok'*, arab. an-Nabi, to specjalny tytuł Mahometa. Wśród proroków islamu wielu pochodzi z Biblii, gdzie nie zawsze uznani są za proroków, wielu z legend staroarabskich a. innych źródeł.

Koran wymienia m.in. następujących: Adam, Nuh (Noe), Ibrahim (Abraham), Isma'il (Ismael), Is'hak (Izaak), Ja'kub, Jusuf (Józef), al-Jas (Elizeusz), Junus (Jonasz), Lot, Salih, Hud, Szu'aib (Jetro), Da'ud (Dawid), Sulaiman (Salomon), Zu'1-Kifl, Idris (Andreas), Iljas (Eliasz), Uzajr (Ezdrasz), Danijal (Daniel), Zakarija (Zachariasz), Harun (Aaron), Isa (Jezus), Musa (Mojżesz), Ajjub (Hiob), Jahja (św. Jan Chrzciciel), Talut (Saul).

Prorok opera Meyerbeera zob. Jan (z Lejdy). Słynny wiersz (1826) Aleksandra Puszkina, kończący się (w przekładzie Juliana Tuwima) słowami:

Prorocze! wstań! i źrzyj! i twórz!

Niech wola ma się w tobie zbudzi!

I na obszarach ziem i mórz

Przepalaj słowem serca ludzi.

Prorokini zob. Aisza.

Podobne prace

Do góry