Ocena brak

Prorocy — Tomasz Műntzer

Autor /Chrystiano Dodano /23.04.2013

Prorocy, według określenia Lutra, z jego dodatkiem że są fałszywymi, to przede wszystkim AndrzejKarlstadt i Tomasz Műntzer. Pierwszy z nich, profesor w Wittenberdze, zaczął tam wprowadzać radykalnezmiany kościelne, zanim Luter się zdecydował.

Muntzer (ok. 1490-1525), zastępca plebana w Zwickau, był od młodości oczytany w dziełach Ojców Kościoła, pismach mistyków i Joachima da Fiore, lecz szczególnie w Piśmie Świętym. Nabył świadomościsiebie Jako proroka i mistyka krzyża i pogłębił ją pod wpływem spirytualistów z Zwickau, zwłaszcza Mikołaja Storcha.

Wezwany przed sąd biskupi w Żytycach (Zeitz), uciekł do Czech, gdzie głosił kazania i wydał manifestpraski. Umieścił w nim postulat nowego apostolskiego Kościoła. Nie znalazł wielu zwolenników, leczprzyjmował niepowodzenia jako dowód Bożego wybrania. Dopiero w Allstedt; gdy został (1523) plebanem,zyskał zaufanie ludności rzemieślniczej, wprowadził więc zmienioną liturgię w języku niemieckim iwystąpił przeciw Lutrowi, że nie chciał tego uczynić w Wittenberdze. Przeciw niemu pisał też o przecenianiuzewnętrznego chrztu, za co ogłoszono go ojcem anabaptystów, choć nie domagał się tego sakramentuwyłącznie dla dorosłych. Wszedł wtedy w pierwszy konflikt z lokalną władzą grafa z Mansfeld,ale nie na tle poglądów społecznych, tylko z powodu zakazu odprawiania mszy niemieckiej. Był wówczasprzekonany, że miecz książąt może w konieczności wesprzeć realizowanie Królestwa Bożego naziemi, jak świadczy jego kazanie do książąt (1524).

Oskarżony przez Lutra jako buntownik, nazwany przez niego szatanem, został przesłuchany w Weimarze,po czym zamknięto jego drukarnię. Gdy nie pomogło odwołanie do elektora saskiego, opuścił Allstedt,wydrukował w Norymberdze radykalne religijnie, nie społecznie, pismo o fałszywej wierze, a potem pismopolemizujące z Lutrem, Zatrzymał się w Muhlhausen, gdzie reformator Heinrich Pfeiffer głosił radykalnekazania polityczno-społeczne.

Niespokojne wystąpienia mieszczan przeciw radzie sprawiły, że wypędzono ich obu. Muntzer udał się dopołudniowych Niemiec, złączył się z zbuntowanymi chłopami, prowadził korespondencję z Oekolampadiusemi Hubmaierem. Wezwany przez zwolenników do Muhlhausen, pełnił urząd kaznodziei, zajmującsię teraz dość często tematyką społeczną w kontekście nauki o życiu chrześcijańskim według Bożej sprawiedliwości.Nowa (wieczna) rada miejska znalazła się pod jego i Pfeiffera wpływem. Dokonano dalszychzmian w życiu kościelnym i społecznym.

Gdy chłopi z Turyngii przystąpili do walki zbrojnej, stał się ich kaznodzieją. Może dlatego mówi się, żebył ideologiem wojny chłopskiej. Wzięty do niewoli w bitwie pod Frankenhausen, został stracony (1525)po ciężkich torturach. W broszurze, przypisywanej Melanchtonowi, uznano go za inspiratora wojnychłopskiej i określano nienawistnie jako zbójeckiego i sądnego krwi proroka. Dość długo trwało, zanimhistoria zweryfikowała ocenę jego społecznej i religijnej działalności. Na wybuch wojny chłopskiej miaływpływ różne przyczyny, w tym także działalność Karlstadta i radykalne zmiany w Wittenberdze.

Do góry