Ocena brak

POZYTYWIZM

Autor /aleKac Dodano /12.11.2012

 

POZYTYWIZM (fr. z nłc. positivus — oparty, ustanowiony, dany, uzasadniony, potwierdzający) nłc. positivismus; ang. positivism; nm. Positivismus

Termin pochodny od positif, przejęty przez A. Comte'a (1830) od saint-simonistów.

1. -> Filozofia pozytywna (positwe Philosophie) A. Comte'a, nazywana też później „pierwszym pozytywizmem", który ogra­niczał się do programu metodologicznego i był filozofią minimalistyczną o nastawie­niu nie tylko antymetafizycznym, lecz również antyteoriopoznawczym i antypsychologicznym. Program ów wysuwał postulat traktowania filozofii jako teorii nauki ustalającej porządek logiczny i hi­storyczny poszczególnych dyscyplin na­ukowych. Termin „pozytywizm" w szer­szym znaczeniu, niż go używał sam Comte, oznacza zazwyczaj XlX-wieczną racjonalistyczno-empirystyczną postawę wo­bec rzeczywistości.

Popularyzatorami myśli Comte'a byli głównie E. Littre i P. Laffitte, a poprzed­nikami — prepozytywiści: J. d'Alembert, P. S. Laplace, D. Hume, a także J. St. Mill, H. Spencer. Prepozytywizm przejawiał się w -^ empiryzmie (2) epistemologicznym i w -^ obiektywizmie (4) jako postawie od­rzucającej dane subiektywne w uprawia­niu filozofii. W Polsce stanowisko pozy­tywistyczne reprezentowali m. in. A. Mahrburg, J. Ochorowicz, F. S. Krupiński, W. M. Kozłowski.

  1. Pozytywizm epistemologiczny, tzw. drugi pozytywizm, łączący się ze —> scjentyzmem (1) — syn.—> empiriokrytycyzm (R. Ayenarius, E. Mach). W Polsce stano­wisko to reprezentował, zwłaszcza w psy­chologii, W. Heinrich.

  2. Pozytywizm logiczny lub empiryzm logiczny — tzw. trzeci pozytywizm, czyli neopozytywizm — kierunek zainicjowany przez Koło Wiedeńskie (M. Schlick, R. Canap, O. Neurath), które podjęło założenia pierwszego pozytywizmu nawiązując do -^ empiryzmu (3) metodologicznego. Gło­sząc hasło „jedności nauki" neopozyty­wizm formułował program sprowadzenia aparatury pojęciowej wszystkich nauk przyrodniczych do języka fizyki (—> fizykalizm /1 /). Neopozytywiści rozwijali problematykę epistemologiczną (teorię nauki) i uprawiali logiczną analizę języka {—> filozofia analityczna). Żywe kontakty z neopozytywizmem, przy zachowaniu własnej odrębności, utrzymywała szkoła Iwowsko-warszawska (m. in. K. Twardo­wski, K. Ajdukiewicz, T. Kotarbiński, S. Leś­niewski, J. Łukasiewicz, H. Mehlberg, A. Tarski).

Podobne prace

Do góry