Ocena brak

Powstanie w Niderlandach

Autor /Chrystiano Dodano /24.04.2013

Kalwini francuscy podczas buntu w 1622 roku pragnęli uczynić swój kraj konfederacją na wzór Niderlandów,których północna część (kalwińska) zdołała już wyzwolić się spod hiszpańskiego panowania.

Zanim to nastąpiło, król hiszpański surowo przeciwstawiał się ich reformacji, bo jej nurt łączył się z silnymdążeniem do zmian politycznych i społecznych.

Rozwijała je średnia szlachta (gezowie) i mieszczaństwo, a przywódców znaleźli w trzech namiestnikachprowincji: admirale Philippe de Montmorency (hrabi de Hornes), hrabi de Egmont i księciu WilhelmieOrańskim. Dwaj ostatni byli zwolennikami kalwinizmu.

Pierwsze silne powstanie przeciw władzy hiszpańskiej i katolickiemu kultowi (sierpień 1566) spowodowałoduże zniszczenia w kościołach i klasztorach, szczególnie Amsterdamu i Antwerpii. Bunt stłumiono,a niektórzy z gezów, przerażeni dokonanym wandalizmem, porzucili protestantyzm. SkompromitowanyWilhelm Orański wyjechał do swych posiadłości w Niemczech (Nassau-Dillenburg), gdzie oficjalnieopowiedział się za kalwinizmem.

Wysłany przez Filipa II do stłumienia buntu książę Alba (Fernandez Alvarez de Toledo) utworzył RadęZaburzeń i wspólnie z nią stosował terror. Stracono Egmonda i Hornesa oraz wielu innych buntowników,a kilka tysięcy uciekło za granicę. Z terrorem złączono ucisk fiskalny. Północne prowincje podjęły wojnęz Hiszpanami pod przywództwem Wilhelma Orańskiego, który na początku zapowiedział niepodległośćkraju i wolność sumienia, lecz w 1573 roku opowiedział się za kalwinizmem jako religią niepodległychprowincji i założył uniwersytet w Lejdzie (1575) jako ośrodek naukowy nowego wyznania. W opanowanychprzez niego prowincjach kalwini stosowali także terror i fanatyzm religijny, co ułatwiło hiszpańskiemunamiestnikowi generalnemu, Alessandro Farnese utrwalić panowanie Filipa II i katolicyzm wpołudniowych prowincjach: Walonii, Flandrii, Artois i Hennegau (późniejsza Belgia).

Prowincje te zawarłyunię w Arras (1579), która postanowiła bronić religii katolickiej i uznała panowanie Filipa II, coskłoniło go do wycofania wojsk hiszpańskich. Natomiast Unia Utrechcka, obejmująca siedem północnychprowincji (Holandia), ogłosiła (1581) niepodległość tych ziem, nazwanych Republiką ZjednoczonychProwincji Niderlandów, i powierzyła Wilhelmowi Orańskiemu władzę jako księciu namiestnikowi.Nie oznaczało to zakończenia walk politycznych i konfliktów wyznaniowych. Niepodległość Holandiizostała uznana dopiero w pokoju westfalskim.

Katolicyzm wyznawała tam 1/4 ludności, lecz nie posiadała ona żadnych praw, nie mogła spełniać publiczniekultu, nie miała organizacji diecezjalnej. Nie podnosiła jednak buntu, dlatego nie doznawałaprześladowania. Stolica Apostolska w 1592 roku mianowała dawnego wikariusza generalnego z Utrechtuwikariuszem apostolskim dla Republiki Niderlandzkiej, lecz mógł on spełniać swój urząd jedynie z Kolonii,co nie miało większego wpływu na sytuację i życie religijne katolików w tym państwie.

Podobne prace

Do góry