Ocena brak

Powojenne Węgry – od końca II Wojny Światowej po powstanie roku 1956

Autor /phedutoupiede Dodano /19.01.2006

Powojenne Węgry wychodziły z okresu II wojny światowej mocno osłabione. W czasie działań wojennych straciły blisko 400 tys. mieszkańców, a dalsze 250 tys. zostało wysiedlone do Związku Radzieckiego. W wyniku zniszczeń wojennych i grabieżczych działań wyzwoliciela ze wschodu, szacuje się iż w 1945 roku węgierska produkcja wyniosła 30 proc. poziomu przedwojennego, a majątek narodowy zmniejszył się o 40 proc. Pod względem terytorialnym Węgry nie poniosły strat. Na mocy traktatu pokojowego z 1947 roku wróciły do swojego przedwojennego kształtu. Czynnikiem, który najmocniej odcisnął się na powojennej historii Węgier, stał się fakt wejścia w strefę wpływów Związku Radzieckiego.

Z inicjatywy ZSRR na Węgrzech odrodziła się partia komunistyczna. Reaktywowana we wrześniu 1944 roku, liczyła zaledwie 2 500 członków. Trzy lata później partyjne legitymacje posiadało już 864 000 osób. Kierowanie Węgierską Partią Komunistyczną powierzono wracającym z ZSRR Żydom. Do ścisłego kierownictwa weszli Matyas Rakosi, Erno Gero, Mihaly Farkas i Józef Revai. Spośród działaczy węgierskich wymienić należy Laszlo Rajk i Janos Kadar.

Strategia pierwszych lat działalności komunistów nie odbiegała od powszechnie znanego w tym regionie wzorca. Partia komunistyczna tworzyła szeroką koalicję ze wszystkimi antyfaszystowskimi siłami politycznymi w kraju, obejmując przy tym kluczowe stanowiska w administracji. Pierwszy powojenny rząd węgierski działał zgodnie z umiarkowanie socjalnym programem debreczyńskim. Na scenie politycznej po II Wojnie Światowej na Węgrzech znajdowały się cztery znaczące siły. Poza komunistami, była to partia narodowo-ludowa, socjaldemokraci oraz największa w kraju Partia Drobnych Rolników. Zgodnie z przyjętą taktyką komunistom szybko udało się zbliżyć do dwóch pierwszych stronnictw i doprowadzić do ich rozpadu. Było to o tyle łatwe, że wielu działaczy partii narodowo-ludowej i socjaldemokratów otwarcie deklarowała sympatię dla komunistów. Duże znaczenie, podobnie jak w innych krajach regionu, odegrał aparat terroru.

Trudniejszym zadaniem dla sowieckiej agentury było pozbycie się głównego konkurenta ? Partii Drobnych Rolników, która cieszyła się naprawdę dużym poparciem wśród węgierskiego społeczeństwa. Komuniści starali się rywalizować się z nimi głównie przez obietnice radykalnej reformy rolnej, oraz inne nieracjonalne, ale popularne wśród mas pomysły rewolucji gospodarczej.

Taktyka walki z węgierskimi partiami została nazwana przez lidera węgierskich komunistów Radkosiego ?techniką salami?. Aby ją zastosować potrzebny jest osioł, którego rolę w tym wypadku spełniały wszystkie trzy partie niekomunistyczne na węgierskiej scenie politycznej. Z osła robi się kiełbasę, a następnie z czasem odcina się od niej coraz więcej plasterków.

Do góry