Ocena brak

POMIAR

Autor /aleKac Dodano /11.11.2012

 

POMIAR ang. measurement, measure; fr. mesure; nm. Messung, Yermessung

  1. metod. Czynność polegająca na usta­leniu liczby przyporządkowanej danemu przedmiotowi według pewnej skali danej wielkości.

  2. metod. Ogół konstrukcji pojęciowych stanowiących podstawę pomiaru w po­wyższym znaczeniu (1). Doniosłość owych konstrukcji polega na tym, że pozwalają one wyrazić złożone własności mierzo­nych przedmiotów i ich układów w języ­ku teorii matematycznych (przedstawione zazwyczaj w postaci równań).

Istotą pomiaru jest jednoznaczne przy­porządkowanie liczb mierzonym przed­miotom, uwzględniające określony aspekt tych przedmiotów, jakim jest ich wielkość. Z formalnego punktu widzenia wielkość można utożsamić z pewnym zbiorem re­lacji zachodzących między mierzonymi przedmiotami. Przyporządkowanie liczb przedmiotom nazywa się skalą danej wiel­kości wówczas, gdy odwzorowuje ono (homomorficznie lub izomorficznie) rela­cje charakterystyczne dla tej wielkości na arbitralnie wybranych relacjach między li­czbami. Nawet jeśli wspomniane relacje potraktuje się jako ustalone, to i tak istnie­je wiele różnych skal danej wielkości; posłużenie się jedną z nich jest więc aktem swobodnego wyboru, nie umotywowane­go interesującym aspektem mierzonych przedmiotów. Wynika stąd pewne ograni­czenie nakładane na formuły matematyczne, którymi wolno się posłużyć dla wyra­żenia własności mierzonych przedmiotów i związków między nimi: spełnianie tych formuł przez liczby uzyskane z pomiaru musi być niezależne od przyjętej skali. Im większa różnorodność skal danej wielkości, tym mniejszy zasób formuł matematy­cznych, z których można robić użytek przy opisie mierzonych przedmiotów. Tym się tłumaczą ograniczone — w po­równaniu z naukami przyrodniczymi — walory pomiarów stosowanych w na­ukach humanistycznych.

W mechanice kwantowej każdy pomiar składa się z łańcucha powiązanych ze so­bą następstw, łączącego obserwowany układ makroskopowy z jakimś sygnałem dostrzegalnym w makroskopowym świecie-laboratorium. Mimo osiągnięć teorii kwantowej dyskusyjny pozostaje pro­blem, w którym miejscu tego łańcucha na­leży ustalić, jaki ma być w danym przy­padku rzeczywisty wynik pomiaru, a za­tem nie wiadomo, w jaki sposób nieozna­czony kwantowo-mechanicznie świat mi­kro i zdeterminowany świat makro zgod­nie się ze sobą splatają.

Podobne prace

Do góry