Ocena brak

Polityka zagraniczna Anglii w latach 1937 - 1939

Autor /Wendelin Dodano /01.05.2012

 

W. Brytania, jako zwycięzca I wojny światowej powinna stać na straży porządku wersalskiego, ustanowionego 28 VI 1919, a zwalczanego przez Niemcy i Rosję. Jednak Anglia już w Wersalu była przeciwna nadmiernemu osłabianiu Niemiec i traktat, który był wynikiem kompromisu także jej nie zadowalał. Nic więc dziwnego, że nie broniła zdecydowanie jego postanowień.

Tymczasem po dojściu Hitlera do władzy (1933) nastąpił znaczny wzrost pozycji Niemiec z jednoczesnym nasileniem ich polityki ekspansji. Niemcy łamały postanowienia wersalskie, które limitowały stan armii oraz wielkość i charakter uzbrojenia. Początkowe protesty Anglii miały charakter formalny („papierowy”), a wkrótce Anglia aprobowała nową sytuację, podpisując z Niemcami układ (VI 1935) dot. liczebności floty wojennej.

W. Brytania prowadziła w dwudziestoleciu międzywojennym politykę appeasementu, czyli „ugłaskiwania” Niemiec, godząc się z dokonaniem przez nie aneksji Austrii (12 III 1938) i podpisując układ upoważniający Niemcy do zajęcia czeskich Sudetów (30 IX 1938). Premier Chamberlain („wybitny mąż stanu”) naiwnie cieszył się, że w ten sposób ratuje pokój.

Wiosną 1939 sprzeciwiła się Anglia aneksji całej Czechosłowacji, a kiedy ujawnione zostały niemieckie roszczenia pod adresem Polski, Anglia doszła do wniosku, że polityka appeasementu nie gwarantuje pokoju i zagroziła (udzielając Polsce jednostronnych gwarancji bezpieczeństwa) interwencją zbrojną w przypadku niemieckiego ataku na Polskę. Jednocześnie wspólnie z Francją próbowała skłonić ZSRR (od IV 1939) do zawarcia układu sojuszniczego.

Stalin wybrał jednak inne rozwiązanie wiążąc się z Niemcami (pakt Ribbentrop-Mołotow z 23 VIII 1939). Być może lepiej niż minister J. Beck ocenił intencje Brytyjczyków, którzy przestraszeni tempem i zasięgiem agresji Hitlera usiłowali wskazywać mu „cele zastępcze” - swoich nowych sojuszników. W zaistniałej sytuacji Anglia podpisała (25 VIII 1939) układ polityczno-wojskowy z Polską.

1 IX 1939 Niemcy napadły na Polskę, rozpoczynając II wojnę światową. Dwa dni później Anglia wypowiedziała wojnę Niemcom, jednak nie udzieliła Polsce obiecanej pomocy („dziwna wojna”), czym pogrążyła nie tylko Polskę, ale i Zachód, gdyż umożliwiła Hitlerowi stopniową eskalację działań przez skuteczne atakowanie kolejno wybranych celów (ofiar).

Postawę wyczekiwania i nie podejmowania działań ofensywnych przeciw Niemcom uzgodnili premierzy Anglii i Francji w Abbeville już 12 IX 1939 - oczywiście nie informując o tym polskiego sojusznika. Nie można wprost uwierzyć, że doświadczeni politycy mogli oczekiwać po takiej strategii pozytywnych rezultatów. Z pewnością nie im należy przypisać zasługi za odniesione zwycięstwo.

W. Churchill powiedział o brytyjskiej polityce tego okresu: „Anglia mogła wybrać honor lub pokój. Wybrała pokój i miała wojnę”. Inna sprawa, że również tego „wielkiego męża stanu” trudno nazwać człowiekiem honoru.

Podobne prace

Do góry