Ocena brak

Polityka fiskalna

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /24.03.2011

Charakterystyka

Polityka fiskalna zajmuje się kształtowaniem narodowy|dochodów i wydatków państwa. Zakres jej działania jest różny, co w poszczególnych krajach zależy między innymi od historycznie kształtujących się rozwiązań instytucjonalnych. Najważniejszymi celami polityki fiskalnej są:

  • gospodarowanie publiczne|dobrami publicznymi
  • wyrównywanie różnic dochodowych i majątkowych między obywatelami
  • stabilizowanie gospodarki oraz pobudzanie a aktywności gospodarczej

Drugi człon nazwy pochodzi od łacińskiego "ficus", co znaczyło koszyk, skrzynkę na pieniądze, skarbiec władcy.


Instrumenty polityki fiskalnej


Funkcja gospodarowania dobrami publicznymi

Istnieją dwa sposoby gospodarowania dobrami publicznymi przez państwo.


Pierwszy polega na tym, że samo inwestuje w drogi, koleje i samo nimi zarządza, produkt końcowy zaś rozdziela najczęściej nieodpłatnie pomiędzy obywateli i przedsiębiorstwa. Jest on jednak oceniany krytycznie, ponieważ powoduje wysokie koszty społeczne.


Drugi sposób zarządzania odnosi się do kupowania przez państwo dóbr od przedsiębiorstw i następnie rozdzielanie ich pomiędzy obywateli. Jednak ten sposób powoduje u konsumentów skłonność do marnotrawstwa.


Funkcja wyrównywania różnic

Wyrównywanie różnic osiągane dzięki polityce fiskalnej doprowadzić ma do złagodzenia różnić dochodowych oraz majątkowych pomiędzy obywatelami. W tym celu stosuje się podatkowa|progresję podatkową oraz dokonuje transferów, czyli przekazuje sumy ściągnięte w ramach podatków z jednych obywateli drugim.

</div>

Funkcja stabilizowania gospodarki

Stabilizowanie gospodarki poprzez te politykę ma doprowadzać do zbilansowania wydatków i dochodów państwa. Chodzi tu jednak o sprawę zupełnie szerszą, tzn. o wpływ polityki fiskalnej na równowagę ogólną gospodarki, w tym wyeliminowanie, a co najmniej hamowanie inflacji. Dochody państwa pochodzą głównie z bezpośrednie|podatków bezpośrednich oraz pośrednie|pośrednich.


Te pierwsze są nakładane w związku z wartością dóbr, którymi dysponentami są podmioty gospodarcze i posiadanego lub dziedziczonego majątku. Podstawą jest jednak dochodowy, który z reguły jest progresywny. podatkowa jest z reguły uzasadniana dążeniem do zmniejszenia rozpiętości dochodowych społeczeństwa. Skuteczność jest jednak często wątpliwa z uwagi na fakt stosowania ulg, natomiast metoda ta osłabia skłonność do rozwijania aktywności gospodarczej lub skłania ludzi do podejmowania działalności nierejestrowanej.


pośrednie płacą przedsiębiorcy niejako w imieniu gospodarstwa domowych, gdyż podatki te powodują wzrost cen. Przykładami tu mogą być VAT bądź akcyza.


W praktyce ścisła zgodność dochodów i wydatków budżetowych jest zjawiskiem niezwykle rzadkim. Szczególnie ma to znaczenie przy budżetowy|deficycie budżetowym, czyli nadwyżce wydatków nad wpływami. Należy zwrócić uwagę, ż deficyt budżetowy jest wielkością podawaną w skali roku. Natomiast publiczny jest to skumulowana wielkość długów zaciąganych przez szereg lat na pokrycie kolejnych deficytów.


Łagodzeniu obu wymienionych służy polityka fiskalna. Aby obniżać deficyt lub nawet nadwyżkę budżetową, która mogłaby posłużyć do redukcji zadłużenia, należy obcinać wydatki i (lub) podnosić podatki.. Oczywiście obie te formy są negatywnie odbierane przez obywateli. Jednak wzrost podatków obniża skłonność do podejmowania aktywności gospodarczej, co w efekcie prowadzi do szarej strefy. Dlatego polityka fiskalna musi być prowadzona bardzo racjonalnie.


Autor: Sławomir Nowak
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry