Ocena brak

Pojęcie i zakres zdolności do czynności prawnych osób nieletnich

Autor /Wit Dodano /21.02.2012

 

Zdolność prawna: zdolność do posiadania praw i obowiązków cywilno prawnych, np. możliwość bycia dłużnikiem, właścicielem, spadkobiercą, spadkodawcą. Zgodnie z prawem polskim każdy człowiek od chwili poczęcia aż do śmierci ma zdolność prawną, z tym, że dziecko poczęte w zakresie praw i obowiązków majątkowych nabywa pod warunkiem, że urodzi się żywe.

Zdolność do czynności prawnych: zdolność do kształtowania swoich praw i obowiązków cywilno prawnych poprzez własne działania. Osoby fizyczne mogą mieć zdolność do czynności prawnych:

Pełną  

Ograniczoną

Lub mogą być jej pozbawieni.

1. Małoletni.

Małoletni (pojęcie z dziedziny prawa cywilnego). Zasadniczo za małoletnią uznaje się osobę, która nie ukończyła 18 roku życia. Wyjątkowo za taką osobę można również uznać kobietę, która po ukończeniu 16 roku życia wyszła za mąż. W zależności od zakresu zdolności do czynności prawnych małoletnich można podzielić na dwie grupy:

2. Osoby do 13 roku życia: osoby te nie mają zdolności do czynności prawnej. Za taką osobę może działać jej przedstawiciel ustawowy (rodzice, opiekun, kurator). Są jednak i takie czynności, na których dokonanie przedstawiciel ustawowy musi uzyskać zgodę sądu, np. sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność dziecka, zrzeczenie się przysługujących dziecku roszczeń poszkodowawczych.

Czynność tego typu dokonana bez wymaganego zezwolenia jest nieważna. Również czynność prawna dokonana przez osobę, która nie skończyła 13 roku życia z zasady jest nieważna, wyjątkiem są sytuacje, gdy osoba taka zawrze umowę w drobnych bieżących sprawach życia codziennego. Taka umowa staje się ważna z chwilą jej wykonania, o ile nie pociąga za sobą rażącego poszkodowania małoletniego.

3. Osoby od 13 do 16/18 roku życia: osoby te mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych pod warunkiem, że nie zostały całkowicie ubezwłasnowolnione, ze względu na to, że nie są w stanie kierować swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innych zaburzeń psychicznych (uzależnienia od alkoholu czy narkotyków). Jeśli małoletni nie został całkowicie ubezwłasnowolniony to może samodzielnie dokonywać czynności prawnych:

  • Zawieranie umów w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego

  • Rozporządzać swoim zarobkiem o ile sąd nie postanowi inaczej

  • Samodzielnie dysponować przedmiotami, które rodzice oddali mu do swobodnego użytku

  • Dokonywania czynności, przez które małoletni ani nie zaciąga zobowiązań, ani nie rozporządza swoim prawem, np. przyjęcie nie obciążonej darowizny.

We wszystkich pozostałych przypadkach do ważnego dokonania czynności prawnej przez małoletniego wymagana jest zgoda rodziców. Ważność umowy zawarta bez takiej zgody zależy od jej potwierdzenia przez przedstawiciela ustawowego lub samego małoletniego po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnej.

Do góry