Ocena brak

Podstawowe zabiegi lecznicze w ortopedii

Autor /grubaska Dodano /18.12.2012

Celem leczenia ortopedycznego jest zachowanie, poprawienie lub przywrócenie zaburzonej funkcji narządu ruchu, jeśli zaś jest to niemożliwe — zmniejszenie i ograniczenie do minimum szkodliwych następstw i grożącego kalectwa.

Jakkolwiek podział na leczenie zachowawcze i leczenie operacyjne w ortopedii jest nieaktualny z tej racji, że leczenie jest kompleksowe, obejmujące szereg sposobów, to jednak nadal w niektórych przypadkach piewszeństwo ma leczenie zachowawcze, w innych zaś operacyjne.

Do postępowania zachowawczego zaliczyć można nastawianie zwichnięć i złamań, redresje stawów, korygowanie ustawienia wobec siebie poszczególnych składowych narządu ruchu itp. (ręczne, wyciągiem, opatrunkami gipsowymi), unieruchomienie, stosowanie aparatów, gorsetów, protez i innych pomocy ortopedycznych oraz usprawnianie i leczenie sanatoryjno-rehabilitacyjne.

Postępowanie operacyjne polega na bezpośrednim dotarciu do źródła i węzłowego punktu zmian patologicznych i poprawieniu sytuacji anatomicznej i biomechanicznej zabiegiem operacyjnym — osteotomia, zespoleniem odłamów, poprawieniem ustawienia, usztywnieniem lub uruchomieniem stawu, przeszczepieniem mięśni, zastosowaniem protez wewnętrznych i innych zabiegów mających za zadanie odtworzenie lub poprawienie czynności narządu ruchu jako całości.

Nastawienie zwichnięcia i złamania (repositio Iuxationis, Iracturae) przeprowadza się po uprzednim dokładnym i szczegółowym rozpoznaniu rodzaju i mechanizmu uszkodzeń. Należy przy tym rozważyć możliwość dodatkowych uszkodzeń i odchyleń nie dających się określić badaniem klinicznym, ewentualnie dokonać badania radiologicznego. Zabiegi wykonuje się z reguły w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, dla wyłączenia bólu, odruchowego napięcia mięśni, a niekiedy i psychiki chorego. Sposoby nastawienia, możliwie najłagodniejsze, polegają na zastosowaniu wyciągu dla przezwyciężenia napięcia męśniowego, a następnie na rękoczynach odwracających mechanizm uszkodzenia (urazu, zwichnięcia, złamania) i powstawania przemieszczeń, przy czym w złamaniach ustawienie odłamu obwodowego dostosowuje się do ustawienia odłamu dośrodkowego, a w zwichnięciach obwodowy koniec stawowy do dośrodkowego.

Nastawianie aparatem wyciągowym lub na stole ortopedycznym wygodniejsze jest niż ręczne, gdyż każdą składową przemieszczeń można dokładniej i spokojniej usunąć i sprawdzić, a po nastawieniu kończyna jest dokładnie unieruchomiona przez okres nakładania i modelowania opatrunku gipsowego.

Niemożność jednoczasowego nastawienia, np. z powodu dużej masy mięśni (udo) lub ze względu na konieczność ostrożnych manipulacji (np. zwichnięcie kręgosłupa szyjnego, wysokie wrodzone zwichnięcie stawu biodrowego) lub z uwagi na trudności techniczne (centralne zwichnięcie stawu biodrowego) może być wskazaniem do zastosowania wyciągu bezpośredniego (za kość). Wyciągu pośredniego używa się do nastawienia jedynie w przypadkach nieura-zowych zwichnięć (np. wrodzone zwichnięcie stawu biodrowego).

Wyciąg bezpośredni stosuje się zwykle kilka godzin (zwichnięcie kręgosłupa szyjnego) do kilku dni (złamanie trzonu kości udowej) do czasu uzyskanid rozciągnięcia odłamów — dla nastawienia na wyciągu. Nieuzyskanie nastawienia w tych terminach jest wskazaniem do leczenia operacyjnego.

Do góry