Ocena brak

Podejmowanie decyzji

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /10.10.2011

Charakterystyka

Podejmowanie decyzji stanowi proceduralno-technologiczną cechę procesu zarządzania o wielorakich uwarunkowaniach ekonomicznych i psychosocjologicznych. Podejmowanie decyzji można rozpatrywać w dwóch znaczeniach (J. Targalski 1986, s.194).


W szerokim znaczeniu jest to złożony proces, na który składają się: rejestracja i ocena informacji, identyfikacja problemu decyzyjnego i zastosowanie przyjętego kryterium wyboru, określenie i wydanie decyzji (zadania decyzyjnego) oraz rejestracja informacji o jej wykonaniu.


W drugim - wąskim znaczeniu - podejmowanie decyzji jest tylko jednym z etapów procesu decyzyjnego i oznacza świadomy akt woli decydenta dokonującego nielosowego wyboru jednego, ze zbioru możliwych wariantów rozwiązania problemu decyzyjnego (warianty te oczywiście muszą być wcześniej zidentyfikowane lub zaprojektowane).


Model systemowy

Teoretyczny - systemowy - model procesu podejmowania decyzji został zaprezentowany na poniższym rysunku. Zauważalna w tym modelu jest rola danych i obserwacji w procesie podejmowania decyzji. Mimo, że model ten nie odnosi się bezpośrednio do decyzji kierowniczych na szczeblu zarządzania strategicznego, to przebiegi procesów i danych odzwierciedlają również przebiegi dla tej kategorii decyzji.


</div>


Etapy procesu podejmowania decyzji

Proces podejmowania decyzji składa się z następujących etapów:

  • identyfikacji sytuacji decyzyjnej,
  • identyfikacji i zaprojektowania wariantów decyzji,
  • oceny zaprojektowanych wariantów i wyboru wariantu racjonalnego,
  • stworzenia warunków realizacji decyzji,
  • kontroli efektów podjętej decyzji.

<center>Model_procesu_podejmowania_decyzji.gif


Rys. Model procesu podejmowania decyzji


Źródło: (B.Wawrzyniak 1980, s.34)</center>


Każdy z tych etapów wymaga zaspokojenia specyficznych potrzeb informacyjnych, a ciągły dopływ odpowiedniej informacji jest możliwy jedynie przy sprawnie działającym systemie informacyjnym.


Klasyfikacja decyzji

Klasyfikacja decyzji stanowi istotny element rozpoznania problemów decyzyjnych. Dokonanie klasyfikacji decyzji jest niezwykle trudne z powodu ich ogromnej ilości oraz różnorodności.


Wyróżnić można następujące główne rodzaje podejmowanych decyzji:

  • strategiczne
  • taktyczne
  • operacyjne

Ze względu na strukturę i powtarzalność decyzji można je podzielić na:

  • decyzje zaprogramowane - posiada kompletną strukturę lub powtarza się z pewną częstotliwością (albo jedno i drugie)
  • decyzje nie zaprogramowane- mają niezbyt wyraźną strukturę, podejmowane są znacznie rzadziej niż decyzje zaprogramowane
Według kryterium źródeł inicjowania problemów decyzyjnych decyzje dzielimy na:

  • decyzje inicjowane przez jednostki nadrzędne
  • decyzje inicjowane przez kierownika
  • decyzje inicjowane przez podwładnych
Klasyfikując decyzje według przyczyn powstawania problemów możemy wyróżnić:

  • decyzje regulacyjne
  • decyzje sterujące
  • decyzje innowacyjne
Ze względu na ilość informacji i warunki w jakich podejmujemy decyzje wyróżniamy:

  • decyzje podejmowane w warunkach pewności
  • decyzje podejmowane w warunkach ryzyka
  • decyzje podejmowane w warunkach niepewności
Zgodnie z kryterium kwantyfikacji decyzje dzieli się na:

  • decyzje możliwe do skwantyfikowania
  • decyzje trudne lub niemożliwe do skwantyfikowania
Sugerując się wariantami wyboru możemy wyróżnić:

  • decyzje zamknięte (problemy oceny)
  • decyzje otwarte (problemy poszukiwawcze i rozwojowe)
Ze względu na uczestnictwo w podejmowaniu decyzji można podzielić decyzje na:

  • decyzje indywidualne, czyli podejmowane jednoosobowo
  • decyzje indywidualne ze zbiorowym rozpoznaniem
  • decyzje zbiorowe (kolektywne)
Biorąc pod uwagę funkcje zarządzania możemy wyróżnić:

Podobne prace

Do góry