Ocena brak

Pochodzenie człowieka

Autor /Zecer Dodano /31.01.2012

Kiedy cofniemy się w odległą przeszłość, by odszukać korzenie człowieka, zanim trafimy na właś­ciwego Homo, będziemy musieli poznać wiele gatunków bardzo blisko spokrewnionych z naszymi przodkami.
Około 220 mln lat temu na Ziemi pojawiły się pierwsze ssaki. Wyewoluowały one z małych gadów, same też były małe i ży­wiły się drobnymi owadami. Przez miliony lat, cho­ciaż pojawiło się wiele nowych gatunków, podstawowe cechy saków nie uległy zmianie. Dopiero, kiedy około 65 mln lat temu wymarły dinozaury, pojawiła się nisza ekologiczna i ssaki zaczęły roz­wijać się szybciej, podzieliły się też wkrótce na trzy podstawowe grupy. Pierwsze pojawiły się ste­kowce, które karmiły swoje młode mlekiem, ale jeszcze składały jaja. Do dziś zachowały się dwa gatunki tych prassaków - żyjące na Nowej Zelandii kolczatki i dziobaki. Do drugiej grupy należały żyworodne torbacze, które rodziły młode w bardzo wczesnym etapie rozwoju embrionalnego, a na­stępnie przechowywały je w fałdzie skórnym na brzuchu, tak zwanej torbie (stąd nazwa). Współ­cześnie żyjące gatunki torbaczy to między innymi australijskie kangury i wombaty. Trzecia grupa to łożyskowce, których potomstwo rodzi się stosun­kowo dobrze ukształtowane. Do łożyskowców na­leży większość żyjących obecnie ssaków.
Z pradawnych łożyskowców wyłoniły się tak zwane Purgatorius. Jak wiele innych ssaków w owym czasie, były to małe, owadożerne zwie­rzątka, żyjące w koronach drzew. Wyposażone były w dobry wzrok, silne, chwytne łapy i stosunkowo duży mózg.

Tak właśnie wyglądały pierwsze naczelne - najwy­żej rozwinięte ssaki. W drodze ewolucji naczelne podzieliły się na dwie grupy. Bardziej prymityw­ne nazwane zostały Prosimiae; należą do nich małpiatki, lemury i wyraki. Lepiej rozwinięte stwo­rzyły podrząd małp właściwych.
Około 35 mln lat temu małpy właściwe podzie­liły się na dwie nadrodziny - małpy szerokonose (ceboidea) i wąskonose (cercophitecoidea). Z nad­rodziny ceboidea wywodzą się współczesne małpy Nowego Świata. Małpy te mają 36 zębów i długi ogon, który służy im do przemieszczania się z ga­łęzi na gałąź. Małpy należące do nadrodziny cercophitecoidea miały jedynie 32 zęby, i choć niektóre z nich miały ogony, to jednak nie były one chwytne. Z tej właśnie nadrodziny wywodzą się współczesne małpy Starego Świata, obejmującego Afrykę, Europę i Azję. Z tej grupy zwierząt wyewo­luowały także pierwsze gatunki praludzi.

Około 24 mln lat temu cercophitecoidea po raz kolejny się podzieliły. Najliczniejszą grupę stano­wiły driopiteki - jeden z gatunków tzw. prokonsul, przez długi czas uważany był za ostatniego wspól­nego przodka małp i człowieka. Ostatnio jednak, dzięki analizom kwasów nukleinowych, białek i chromosomów okazało się, że istnieją znacznie świeższe więzy pomiędzy człowiekiem a małpami człekokształtnymi, reprezentowanymi obecnie przez gibony, szympansy, orangutany i goryle. Okazuje się więc, że wspólny przodek człowieka i szympansa mógł żyć jeszcze 7, czy 6 mln lat temu. Wiemy, że driopiteki przekształciły się w wiele różnych gatunków. Jeden z nich, duża azjatycka małpa wymarła. Dwa inne gatunki, blisko ze sobą spokrewnione, prawdopodobnie były przodkami azjatyckich człekokształtnych - orangutanów. Czwarty, Kenyapithecus, prawdopodobnie był wspólnym przodkiem współczesnych małp człe­kokształtnych i człowieka. Niestety, nie dyspo­nujemy żadnymi danymi z okresu, w którym naj­prawdopodobniej człowiek w pełni się rozwinął, tj. z okresu między 10 a 4 mln lat temu.

Podobne prace

Do góry