Ocena brak

PLEJADY

Autor /Ksenofont Dodano /10.04.2012

Z gr. Pleiades, mit.gr. siedem nimf, córek Atlasa i Plejony: Tajgete, Elektra, Alkione, Asterope, Maja, Merope i Keleno, które na wieść o śmierci swych sióstr Hyad (zob.) popełniły samobójstwo, a Zeus umieścił je na niebie jako grupę gwiazd.

Plejady otwarta gromada gwiazd w konstelacji Byka, otoczona nieregularną mgławicą rozpraszającą. Najjaśniejsza z nich - Alkione. 7 z nich nazywał Hezjod nimfami, córkami Atlasa. Nazwa ich może pochodzić od gr. pleln 'żeglować', gdyż ich wczesne wznoszenie się na wiosnę znaczyło dla Hezjoda rozpoczęcie sezonu żeglarskiego; w etymologii lud. tłumaczono je jednak jako peleiddes 'gołębie', które Zeusowi noszą ambrozję (por. Odyseja, 12, 62, Homera); inna ich nazwa była bótrys 'winne grono'.

Merope jest ciemniejsza niż jej gwiezdne siostry, gdyż ona jedna tylko miała kochanka śmiertelnika, Syzyfa. Łowca Orion, który na ziemi przez całe lata zalecał się do sióstr bez skutku, ściga je nadal na nieboskłonie; jest to prawdziwa baśń gwiezdna, wynikła z obserwacji ruchu gwiazd.

Polskie nazwy lud.: Baby, Babki, Kwoka, Kwoczka z kurczętami, Kura, Kurka z kurczętami, Gromadka, Kupka. Plejada grupa (niekoniecznie siedmiu) ludzi wybitnych w jakiejś dziedzinie, związanych wspólnymi celami, poglądami itp.

Plejada aleksandryjska siedmiu największych poetów tragicznych działających w III w. pne. w Aleksandrii (Egipt) na dworze Ptolemeusza Filadelfosa; pięciu spośród nich to Homer z Bizancjum, Likofron z Chalkis, Filikos, Sosyteos i Aleksander Etolczyk; dwa pozostałe miejsca wypełniano różnymi imionami.

Plejada karolińska grupa uczonych, którymi otaczał się i do której należał król Karol Wielki (znany w tym kole jako „Dawid"): Alkuin („Albinus"), Adelard („Augustyn"), Angilbert („Homer"), Riculfe („Dametas"), Varnefrid i Eginhard.

Plejada 7 poetów fr. 2. poł. XVI w. składająca się z Pierre de Ronsarda, Joachima du Bellay, Pontusa de Tyard, Baifa, Jodelle'a, Belleau i Peletiera. Zamiast ostatniego współcześni umieszczali Dorata, miernego poetę, ale wielkiego humanistę.

Dokonana przez nich rewolucja literacka polegała na porzuceniu śrdw. tradycji poetyckiej i stworzeniu nowej, opartej na głębokich studiach Homera, Pindara, Horacego i Petrarki; zob. też Obrona (i uświetnienie).

Podobne prace

Do góry