Ocena brak

Pierre Boulez

Autor /KotFilemon Dodano /11.04.2013

Pierre Boulez (ur. 1925) odbył studia u Messiaena w konserwatorium paryskim, gdzieotrzymał w r. 1945 pierwsza nagrode; dodekafonie studiował u R. Leibowitza (1945 — —1946). W r. 1948 zostaje kierownikiem muzycznym przy Theatre Marigny. Działał tejakoorganizator koncertów nowej muzyki w tyme teatrze i jako pianista.

W latach 1954—1958Boulez stał na czele stworzonej przez siebie grupy Domaine Musical, przede wszystkim jakodyrygent, odtwórca nie znanych jeszcze dobrze dzieł Schónberga, Berga i Weberna. W latach1960—1964 prowadził w Bazylei klase kompozycji, dajac sie jednoczesnie poznac jakoznakomity dyrygent symfoniczny i sceniczny. Od r. 1975 prowadzi 1RCAM (Institut deRccherche et Coordinalion Acoustique/Musique) w Centre Pompidou w Paryu.

Twórczosc Bouleza znajduje sie na przecieciu tendencji artystycznych trzech wybitnych indywidualnosci XX wieku: Debussy'ego, Weberna i Messiaena. Sonata fortepianowa (1948) to najwaniejszeosiagniecie okresu ekspresjonistycznego. Niemal kady nastepny utwór Bouleza opiera sie nanowej, czesto odkrywanej po raz pierwszy problematyce technicznej, l tak np. w Polyphonie Xna 18 instrumentów (l 951) Boulez operuje seriami barw instrumentalnych, a w utworzeYisage fiuptial na glosy solowe, chór enski i orkiestre (!952) wprowadza nowy sposóbtraktowania głosu w rozległej skali wszystkich stopni pomiedzy mowa a spiewem. Rewelacjatechniczna stały sie jednak dopiero Striictines (1952. 1961) na 2 fortepiany.

Boulez wyłoyłw tym utworze sugerowane przedtem teoretycznie zasady serializmu totalnego, a wiec nieograniczajacego sie do serii wysokosci dzwiekowych, lecz wprowadzajacego obok nichanalogicznie konstruowane serie rytmiczne i artykulacyjne. W Miocie bez mistrza (Le marteaum.ws maitre. 1954) oddala sie od schematów, które sugerował w Strukturach; tu interesuja gozagadnienia wokalne i kolorystyczne; Strawinski stawiał ten utwór na czołowym miejscuwsród najlepszych dziel z lat piecdziesiatych. W szeroko zaplanowanym dziele Piiseloiipli Boulezowi chodziło przede wszystkim o rozwiniecie samegoczynnika improwizacji muzycznej na podkładzie struktury poezji Mallarmego. III Sonata{1957) przekracza wyraznie ramy formalne gatunku sonaty. Kompozytor traktuje ja zupełnieindywidualnie jako swojego rodzaju „work in progress".

Nowsze zainteresowania kompozytora daja sie strescic w trzech punktach: poznanie i wyzyskiwanie przypadku wmuzyce, nowe traktowanie materiału wokalnego i łaczenie rónych kompleksówdzwiekowych w przestrzeni. Do realizacji odbiorczej Poesit' pour pomoir wg poematu Henri Michaux na 3 orkiestry i tasme (1958) Boulez potrzebuje 80 głosników zainstalowanych wrónych punktach sali (sciany, sufit) oraz 3 orkiestr. Materiałem muzycznym byty tu dzwiekielektroniczne i instrumentalne. W latach 1963—1968 powstaje te długo jeszcze wykanczanycykl Figures, Doubles, Prismes na orkiestre. Całosc pomyslana jest makrokosmicznie.

Pierwszy tytuł, Figures, odsłania idee ekspozycji i zasadniczego materiału, Doubles mówi otransformujacej przemiennosci, Prismcs — o procesach kombinacyjnych pomiedzy dwiemapoprzednimi technikami. Z najnowszych utworów Bouleza wymienic naley: Domaines naklarnet i 21 instrumentów (1968), Cummings ist der Dichter na 16 głosów solowych i 23instrumenty (1970), ...exploisante-fixe... na zespół instrumentalny i live electronics (1974)oraz Rituel in memoriam Moderna na orkiestre (1975). Boulez działa take jako teoretyknowej muzyki i jest autorem kilkunastu prac z tej dziedziny.

Podobne prace

Do góry