Ocena brak

Pielęgnowanie chorego w opatrunku gipsowym

Autor /kulka Dodano /19.12.2013

Umiejętność obchodzenia się z opatrunkiem gipsowym należy do podstawowego wykształcenia pielęgniarki pracującej na oddziałach ortopedycznych. Zadaniem pielęgniarki jest utrzymywanie opatrunku gipsowego w takim stanie, aby zapewniał pozycję chorego tak długo, jak wymaga tego leczenie, a choremu gwarantował komfort. Należy przyjąć zasadę, że każda dolegliwość zgłaszana przez chorego w opatrunku gipsowym jest uzasadniona i wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej.

Plan pielęgnacji chorego obejmuje zaspokojenie podstawowych potrzeb chorego, kontrolę opatrunku gipsowego, zapobieganie powikłaniom, odleżynom, przykurczom.

Chory opuszczający szpital w opatrunku gipsowym musi uzyskać dokładne informacje, jak ten opatrunek pielęgnować. Szczególnie rodzice chorych dzieci muszą uzyskać od pielęgniarki najdokładniejsze objaśnienia dotyczące dalszego pobytu w domu. Instruktaż powinien być bardzo szczegółowy, dotyczący zarówno 'L^m,    w totku, codziennej toalety, jak i zasad stosowania i używania np. korytek, łusek gipsowych, szyn korekcyjnych, aparatów ortopedycznych.

Pielęgniarka musi zdać sobie sprawę, że powierza dalszej opiece dziecko rodzicom nie mającym żadnych kwalifikacji w pielęgnowaniu dziecka chorego. Przekazywane informacje muszą być bardzo szczegółowe, proste i przekonujące rodziców czy opiekunów. Z wyjątkiem opatrunków rozległych chory może, jeśli lekarz nie zleci inaczej, wykonywać większość codziennych czynności (uczęszczać do szkoły, pracy) bez szkody dla procesu leczenia, ale nadal jest pod kontrolą ambulatoryjną - lekarza i pielęgniarki.

W przypadku założenia dużego opatrunku gipsowego - gorsetu, opatrunku gipsowego biodrowego czy udowego konieczne jest ułożenie chorego w łóżku ortopedycznym. Jeżeli chory jest przytomny, może on przejść na łóżko przy pomocy jednej pielęgniarki, podczas gdy druga podpiera dłońmi opatrunek gipsowy w tych miejscach, w których działają na niego siły największe, tj. w okolicy stawów. W przypadku założenia gorsetu czy opatrunku gipsowego biodrowego do przemieszczenia chorego potrzeba 3^4 osób. Należy podpierać cały opatrunek, głowę chorego oraz jego zdrową kończynę dolną, zabezpieczając również kończyny góme. Ciało chorego w mokrym opatrunku gipsowym należy odpowiednio podeprzeć, aby nie doszło do spłaszczeń opatrunku gipsowego nad występami kostnymi i do ucisku na miejsca obciążone, takie jak: pięty, pośladki, barki. Opatrunek gipsowy podpiera się poduszkami zabezpieczonymi podkładami. Na podkładach trzeba położyć prześcieradło, aby opatrunek gipsowy nie przylegał do nieprzemakalnego tworzywa. Chory powinien być poprawnie ułożony, zaś opatrunek gipsowy równomiernie podparty w celu zapobieżenia osłabieniu gipsu.

Właściwe wysuszenie opatrunku gipsowego zależy od możliwości jego odparowania przez swobodny dostęp i ruch powietrza. Opatrunku gipsowego nie należy przykrywać pościelą, a łóżko chorego trzeba tak przygotować, aby opatrunek ten był wystawiony na działanie powietrza. Nie bez znaczenia jest zastosowanie tzw. tunelu, tj. rusztowania, które nakłada się na chorego przy jednoczesnym odpowiednim okryciu i zabezpieczeniu przed przeciągami. Istnieje możliwość podgrzania (np. lampą) w celu przyspieszenia wyschnięcia opatrunku. Chorego należy obracać co kilka godzin, aby umożliwić równomierne wysychanie gipsu i zapewnić wygodę choremu.

W przypadku bólów pod opatrunkiem gipsowym trzeba unieść chorą kończynę lub zmieniać pozycję ciała. Jeśli jednak zmiana ułożenia nie przynosi ulgi, należy myśleć o podłużnym przecięciu opatrunku czy wycięciu okienka ponad bolesną okolicą. Do ucisku i związanych z tym zaburzeń ukrwienia kończyny dochodzi najczęściej na grzbiecie stopy, jej zewnętrznym brzegu, na pięcie, w okolicy kostek, grzebieni biodrowych i kości krzyżowej. Chory może skarżyć się na ucisk opatrunku gipsowego oraz drętwienie i mrowienie pa\ców. W tym przypadku należy gips bezzwłocznie rozciąć.

Do największego obrzęku dochodzi w ciągu pierwszych 24-48 godzin. Przyczyną zaburzeń jest najczęściej zbyt obcisły opatrunek gipsowy lub obrzęk pourazowy. Może także dojść do uciśnięcia nerwu. Najczęściej zagrożony jest nerw strzałkowy, przebiegający poniżej głowy kości strzałkowej, na zewnętrznej powierzchni podudzia. Stały ucisk opatrunku na nerw doprowadza do jego porażenia.

U chorych unieruchomionych w rozległych opatrunkach gipsowych może dochodzić do przeciążenia stawów łokciowych z powodu unoszenia się na rękach czy zmian pozycji w łóżku. Częsty masaż i podkładanie poduszek pod łokieć przynosi ulgę.

Pod lędźwie należy podkładać poduszkę, a pod okolicę krzyżową poduszeczkę z waty, zabezpieczoną plastikiem przed zanieczyszczeniami.

Kończynę unieruchomioną w opatrunku gipsowym trzeba podeprzeć poduszkami tak, aby chory czuł się pewnie w tej pozycji.

W przypadku założenia opatrunku gipsowego na kończynę górną chory powinien nosić rękę na temblaku, który oprócz dźwigania kończyny uniemożliwia opadanie ręki w stawie nadgarstkowym. Gdy zachodzi potrzeba noszenia temblaka przez dłuższy czas, można go przedłużyć opaską, którą krzyżuje się na plecach i wiąże na piersiach. Zapobiega to męczeniu się szyi i przyjmowaniu wadliwej postawy ciała.

W zależności od rodzaju uszkodzenia choremu wolno lub też nie wolno obciążać chorej kończyny. Jeśli chory może ją obciążać, to w opatrunek wgip-sowuje się gumowy obcas, który chroni opatrunek gipsowy przed zniszczeniem i zawilgoceniem.

Skóra, wolna od opatrunku gipsowego i jak najdalej dostępna pod nim wymaga dokładnego codziennego pielęgnowania, zwłaszcza na brzegach opatrunku gipsowego. Pielęgniarka wyczulona jest na wykrywanie uszkodzeń skóry pod opatrunkiem odór ropy).

Przewracanie chorego w opatrunku gipsowym wymaga wprawy i doświadczenia. Nigdy nie nale-ż> tego robić bez pomocy osoby drugiej. Zawsze

pierw przesuwamy pacjenta na krawędź łóżka i z :ej pozycji wykonujemy obrót dookoła kończyny zagipsowanej.

Szczególnie czujnej obserwacji wymagają dzieci eżące w opatrunkach gipsowych. Częsta kontrola •xążenia obwodowego i obserwacja ruchów czynnych palców nie mogą iść w zapomnienie. Zabez-r.eczenie opatrunku gipsowego przed zamoczeniem . zabrudzeniem warunkuje jego trwałość i skuteczność.

Wszystkie czynności pielęgnacyjne wykonywane przy chorym mają na celu zaspokojenie wszystkich :>xrzeb chorego: wyżywienia, higieny skóry, zapobie-zmia powstawaniu odleżyn i przykurczy, zapewnienia a > gody choremu w łóżku. Łóżka ortopedyczne po-

- inny być wyposażone w uchwyty, trapezy, których używanie ułatwi choremu podnoszenie się podczas wykonywania czynności pielęgnacyjnych, przy zmianie pozycji ciała.

Obecnie u większości chorych ze skoliozą, u których stosuje się nowoczesną technikę operacyjną dwu-prętową z wieloma hakami i łącznikami poprzecznymi, stosowanie gorsetu gipsowego jest zbędne. Zastępuje go niekiedy gorset ochronny wykonywany z tworzywa sztucznego, który można zdejmować do kąpieli. Ma on na celu zabezpieczenie przed nagłym, niekontrolowanym pochyleniem tułowia, a czas jego stosowania nie przekracza zwykle 2-3 miesięcy.

Podobne prace

Do góry