Ocena brak

PIĘKNY

Autor /Olech Dodano /09.04.2012

Dla ich pięknych oczu zob. Oko. Kształtem miłości piękno jest z traktatu poetyckiego Promethidion, Bogumił, 115, Norwida. Literatura piękna beletrystyka, poezja i proza art. Nad pięknym, modrym Dunąjem zob.

Piękna Bitynka Zofia Potocka, 1760-1822, ur. Glavani (czy też Celice-Clavone?), zdobyła wielki rozgłos w Polsce i w Europie na przełomie XVIII i XIX w. z powodu skandalu obyczajowego. lako 17-letnią, bardzo ładną i pełną wrodzonej inteligencji, ale bez wykształcenia dziewczynę Greczynkę (która już od kilku lat przynosiła dochód matceprostytutce), przyprowadziła ją matka Karolowi Boscamp-Lasopolskiemu, ministrowi pełnomocnemu Stanisława Augusta w Stambule.

Boscamp uczynił z Zofii swoją kochankę. Nazwał ją „Piękną Bitynką", bo urodziła się w Bursie, w granicach staroż. Bitynii. Po powrocie do Warszawy i po śmierci żony Boscamp postanowił sprowadzić Zofię do siebie.

Po drodze obudziła miłość w synu komendanta twierdzy kamienieckiej, majorze Józefie Witt, który żeni się z nią. Wtedy już Zofia tworzy legendę o swoim pochodzeniu z greckiego rodu książęcego. Zaczęło o jej urokach być głośno i w Warszawie.

Stanisław August zaprasza ją w 1781 do stolicy, gdzie Zofia staje się przedmiotem uwielbienia tłumów i sensacją. Trembecki pisze jej panegiryki (ostatnie lata życia spędzi u niej na łaskawym chlebie). Następują lata triumfów, rozjazdów po stolicach Europy, audiencje u koronowanych głów.

Zofia jest faworytą Potiomkina, potem kochanką przywódcy Targowicy, Stanisława Szczęsnego Potockiego, któremu urodziła ośmioro dzieci, z nich troje przed ślubem (cała trójka szybko zmarła). W 1795 następuje unieważnienie małżeństwa z Wittem, w 1798 ślub z Potockim, który w 1796-1805 Zakłada dla niej w pobliżu Humania za 15 000 000 złotych Sofiówkę, ogromny ; wspaniały park sentymentalny, nazwany jej imieniem.

Sofijówka, w sposobie topograficznym opisana wierszem poemat o
przeszło pięciuset wersach (ł 806) napisany przez S. Trembeckiego w
Tulczynie nad Siełnicą (dopyw Bohu), ogłoszony przezornego pod
pseudonimem Jan Nepomucen Czyżewicz. Efektowne, kunsztowne
„poema opisowe" i filozoficzne w materialistycznym duchu Lukrecjusza, pozbawione jednak głębszych treści. Przedmiot zachwytu młodego Mickiewicza, który Sofijówkę skomentował, początek przem>łożył na łacinę, a dystych z poematu („Wy klasyczne Tyburu spadające wody! /1 straszne Pauzylipu skaliste wydroże!") umieścił w Panu Tadeuszu, 3, 537-38

Greki w jatkach stambulskich krwią się twoją szczycą,

Doskonała w.swej sztuce stara nierządnico!

Wszystkie stany zgorszywszy płci swojej sromotą,

Złączyłaś się na koniec z publicznym niecnotą.

Dotąd sforniejszej pary nie wydały piekła:

Jego ludzkość, a ciebie skromność się wyrzekła.

Ulotny wierszyk anonimowy, Podole, ok. 1800.

Piękna dzikuska zob. Pocahontas (Indiańska księżniczka...). Piękna Ferro nni&re, fr. La Belle Ferro nniere, mieszczka paryska, faworyta Franciszka I, nazywana tak może dlatego, że jej mężem był Ferron (jakoby adwokat), albo, że był to ferronier (fr., 'metalowiec a. handlujący żelazem'); w każdym razie nie ona pozowała do portretu Leonarda da Vinci (Paryż, Luwr) z ok. 1497, zwanego La Belle Ferronniźre, przedstawiającego kobietę noszącą wokół głowy ferro nniere, rodzaj ańcuszka spiętego na czole klejnotem a. kameą.

Piękna Galatea zob. Pigmalion. Piękna Helena zob. Helena (trojaska). Piękna Julia a., z włoska, Giuletta la Bella, przydomek Julii z Lubomirskich Potockiej, jednej z kręgu ślicznych dam z otoczenia Stanisława Augusta.

Piękna Meluzyna zob. Meluzyna. Piękna młynarka, nm. Die schone Miillerin, cykl 20 pieśni (1824) opus 25 Fr. Schuberta, do słów Wilhelma Mullera; w wiejskim krajobrazie niedole biednego młynarza, zakochanego i zdradzonego; zob. Mullerlieder.

Piękna młynarka, czyli Miłość z przeszkodami, wł. La bella molinara o L'amore contrastato, opera komiczna (Neapol 1788) Giovanniego Paisiella, libretto: Giuseppe Palomba. O piękną młynarkę Rachelinę ubiegają się jednocześnie: notariusz Pistofolo, baron Don Caloandro i gubernator Rospolone. Najlepsza opera komiczna kompozytora. Beethoven napisał 6 słynnych wariacji na temat Nel corpiii non misento i 9 na temat kwintetu II villanę che coltiva U giardino. Piękna nasza Polska cała słynny wiersz Mazur Wincentego Pola:

Piękna nasza Polska cała,

Piękna, żyzna i niemała!

Wiele krain, wiele ludów,

Wiele stolic, wiele cudów. 1-4

Piękna ojcobójczyni zob. Cenci Beatrice. Piękna Powroźniczka, fr. La Belle Cordićre, poetka fr. (ok. 1524-ok.l566) Louise Labć, ur. pod Lyonem, a więc w pierwszorzędnym ośrodku intelektualnym, otwartym na wpływy włoskie.

Córka bogatego powroźnika, otrzymała wszechstronne wyksztacenie; sporty, języki klasyczne i współczesne, muzyka/Poślubiona w 1540 innemu zamożnemu powroźnikowi, w 20 lat później owdowiała, miała liczne romanse, m.in. z poetą OHvierem de Magny. Była otoczona wielbicielami. Otworzyła salon lit., w którym bywał Maurice Sceve; jako poetka należała do jego szkoły. Jej liryki - 3 elegie i 23 sonety - wyraają namiętnie i szczerze radości i cierpienia miłosne (1555, tł. pol. 1928).

Piękna Rozamunda, ang. Fair Rosamond, Rosamond Clifford, córka Williama de Clifford, od 1174 faworyta króla Henryka II. Pochowana w chórze opactwa Godstow koło Oxfordu, ale zwłoki jej przeniesiono później, w 1191, do kapitularza.

Na tej podstawie powstała legenda lud. i lit., wg której król zbudował Rozamundzie niezwykłej piękności dom w Woodstocke, dokąd dostęp był równie utrudniony jak do wnętrza Labiryntu kreteńskiego: nikt nie mógł tam dotrzeć bez wskazówek samego Henryka n.

Mimo to królowa Eleonora (zob.) Akwitań-ska, powodowana zazdrością, znalazła jak Ariadna drogę do rywalki przy pomocy nici i bądź sama, bądź przez nasłaną osobę dała Rozamundzie truciznę, która ją zabiła. Na nagrobku jej w Godstow miały być wyryte słowa:</p> <p>Hic iacet in tumba Rosa mundi, non rosa munda: </em></p>

Non redolet, sed oiet, quae redolere solet.-

(łac., Tu leży w grobie Róża z gotowalni, nie róża czysta; nie pachnie, ale cuchnie, jak to zwykle z takimi bywa

Piękne dziewczę z Perth, fr. La jolie filie de Perth, opera (Paryż 1867) Georgesa Bizeta. Piękne słowa (słówka) mile, szlachetnie brzmiące słowa bez pokrycia; obietnice składane bez zamiaru ich dotrzymania.

Piękne zdrąjczynie, fr. Belles InfidHes, niewierne przekłady lit., w których tłumacz stara się ulepszyć, a przede wszystkim upiększyć styl autora; pierw, o przekładach tłumacza fr. Nicolasa P. Ablancourta (1605-64) z greki i łaciny.

Piękność bezlitosna, fr. La Belle Dame sans merci, krótki poemat (zob. Lai) Alaina Chartiera (1424). Kochanek umiera z rozpaczy na skutek zimnego okrucieństwa swej nieczułej damy. Ballada (1819) Keatsa nawiązująca do Chartiera, wyrażająca romantyczną tęsknotę za średniowieczem, wywarła wielki wpływ i stała się jednym z punktów wyjścia i wzorów prerafaelityzmu.

Piękność i Bestia dawny i populańiy temat bajkowy: Piękność, ratując życie swego ojca, zgadza się zostać nałożnicą Bestii, a Bestia, odczarowana dzięki uczuciu Piękności, przemienia się w urodziwego księcia, który ją poślubia. Z tematem tym łączy się równie stary wtek bajkowy o pięknym i bogatym księciu przemienionym przez czary w szpetną bestię a. smoka, któremu przywrócić może ludzką postać miłość dziewczyny nie wiedzącej, ,kim on jest naprawdę. Niekiedy bohaterem jest kobieta (por. Lamia), a wyzwolicielem mężczyzna.

<p>Piękno to życie, ros. priekrdsnoje jest' żyzń, z dysertacji Estetyczny stosunek sztuki do rzeczywistości (1853) Nikołaja G. Czernyszewskiego. Piękny przydomek niektórych władców, jak np.: Karola IV, 1294-1328, króla Francji od 1322; Filipa IV, 1268-1314, króla Francji od 1285; Fryderyka III ok. 1286-1330, księcia Austrii od 1308, antykróla Ludwika IV Bawarskiego od 1314.

Piękny pan zob. Bel-Am i. Piękny widok... zob. Aldrin Edwin E. Piękny wiek sędziwy. Płeć piękna kobiety. Sztuki piękne architektura, rzeźba, malarstwo, grafika, muzyka, śpiew, poezja i taniec. Trwąj (chwilo), jesteś tak piękna! zob. Faust (Goethego).

Podobne prace

Do góry