Ocena brak

Pekin

Autor /Sasza Dodano /31.01.2012

Pekin to stolica i drugie co do wielkości, po Szanghaju, miasto Chin. Stolica tego ogromnego kraju jest miastem kontrastów, z jednej strony jest to nowoczesna metropolia na miarę XXI wieku, z drugiej to właśnie tu znajdują się najstarsze zabytki Państwa Środka.
Pekin położony jest w północno-wschodniej części Chin, na północnym krańcu Niziny Chińskiej. 160 km na wschód od Pekinu leży Morze Żółte. Miasto, drugie pod względem wiel­kości, po Szanghaju, było z małymi przerwami sto­licą Chin od 1272 roku, kiedy to wnuk Czyngis Chana, Kubilaj Chan wybrał to miejsce na swoją siedzibę. Ze względu na położenie geograficzne -Pekin leży u zbiegu kilku pasm górskich, w wąskim przesmyku łączącym Nizinę Chińską z północną częścią kraju i centralną Azją - miasto miało wiel­kie znaczenie strategiczne.
Miasto na wzgórzach.
W połowie lat dziewięćdziesiątych w Pekinie mieszkało około 6 min ludzi, w zespole miejskim aż 12 mln. Pekin zajmuje 11 miejsce na liście naj­większych miast świata. Samo miasto rozciąga się na 4567 km2 powierzchni, wraz z otaczającymi je przedmieściami ma prawie 17 tysięcy km2. Prawie dwie trzecie miasta położone jest na wzgórzach, najwyżej usytuowane są dzielnice północno-wschodnie, które leżą na pogórzu gór Yen i pół­nocno-zachodnie na zboczach gór Daihang (około 1000 m n.p.m.). Pozostała część miasta znajduje się w dolinie między 30 a 40 metrów n.p.m. Obszar ten, zwany przez geologów Zatoką Pekińską, roz­szerza się w kierunku południowym i przechodzi stopniowo w Nizinę Chińską.
Mroźne zimy.
Pekin leży w strefie klimatu umiarkowanego, znaj­duje się pod wpływem klimatu monsunowego. Takie położenie sprawia, że zimy w Pekinie są suche, mroźne i długie, a lata gorące i wilgotne. W zimie do miasta docierają masy chłodnego powietrza znad Syberii, średnia temperatura stycz­nia wynosi -4°C. W lecie największy wpływ na pogodę w Pekinie wywierają masy gorącego i wil­gotnego powietrza znad wybrzeża.
Najcieplejszym miesiącem lata jest lipiec, ze średnią temperaturą sięgającą 26° C i dużymi opa­dami deszczu.
Historia miasta.
Pekin ma długą i krwawą historię. Został założo­ny około 700 roku przed naszą erą przez dynastię Zhou jako miasto graniczne. W Epoce Wiosen i Jesieni (722-481 rok przed naszą erą) Pekin (wów­czas nazywany Ji) był już stolicą księstwa Yan i pełnił tę funkcję aż do 221 roku, tj. do momentu zjednoczenia Chin przez Shi Huangdi, pierwszego cesarza z dynastii Qin. Od 947 do 1125 roku naszej ery Pekin pełnił funkcję drugiej stolicy dynastii Liao, a za czasów dynastii Jin głównej stolicy. Później Pekin był stolicą państwa za panowania dynastii: Yuan 1279-1368, Ming (1368-1644), Qing (1644-1911). Nazwę Pekin, czyli „północne miasto", nadano miastu w 1420 roku.
W 1900 roku w Pekinie wybuchło powstanie bokserów skierowane głównie przeciwko misjom religijnym, chińskim chrześcijanom i ogólnie wpły­wom zachodnich kolonistów. Wojska europejskie stłumiły powstanie. W 1919 r. w Pekinie zawiązał się antyjapoński ruch, zwany ruchem 4 maja. Wkrótce zaczął on odgrywać ważną rolę w życiu całego kraju. Druga wojna chińsko-japońska (1937-45), w trakcie której Japończycy usiłowali podbić i podporządkować sobie Chiny, rozpoczęła się od walk o most Marco Polo w Pekinie. W tym czasie Chińczycy kilkakrotnie przenosili swoją stolicę do innych miast, między innymi do Nanjing (Nankin), a sam Pekin zmienił nazwę na Beiping. W roku 1949, kiedy proklamowano Chińską Republikę Ludową, miasto ponownie stało się stolicą i odzy­skało swoją dawną nazwę.
W 1976 roku, po śmierci dwóch przywódców komunistycznych, Czou En-laja i Mao Tse-tunga w Pekinie wybuchły zamieszki polityczne. Druga fala zamieszek nastąpiła w roku 1989, kiedy na ulice wyszli niezadowoleni studenci domagający się demokracji.
Współczesny Pekin.
W swoim obecnym kształcie granice zespołu miej­skiego Pekinu zostały wyznaczone w 1959 roku. Miasto zostało wydzielone z reszty państwa i admi­nistracyjnie podlega bezpośrednio władzom cen­tralnym. Obecnie Pekin dzieli się na 10 dzielnic (ch'u) i osiem powiatów (hsien), czyli miejsco­wości podmiejskich wchłoniętych w obręb miasta w ciągu ostatniego półwiecza.
W odróżnieniu od innych wielkich metropolii w Pekinie nie ma wyraźnego centrum, dzielnicy handlowej. Zamiast tego miasto dzieli się na trzy koncentryczne kręgi - ten najbliższy środka skła­da się ze starych dzielnic, niegdyś otoczonych mu­rami. Najstarsza część nazywana jest Miastem Wewnętrznym albo Tatarskim.

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech Peki­nu jest jego symetryczny układ. Ulice wytyczone są prosto, i przecinają się pod kątem prostym; oś symetrii miasta stanowi linia północ - południe. Wzdłuż tej osi rozlokowane są najważniejsze zabyt­ki miasta - świątynia Konfucjusza oraz wieże: Dzwonów i Bębnów. W obrębie Miasta Wewnętrz­nego leży Miasto Cesarskie, do którego niegdyś wstęp mieli tylko dworzanie i członkowie rządu. Na południe od Miasta Cesarskiego znajduje się coś w rodzaju dzielnicy handlowej. Sklepy wy­budowano w pobliżu historycznych targowisk.
W południowej części Miasta Wewnętrznego znajduje się tzw. Zakazane Miasto, zamknięty obszar otoczony 11-metrowym murem. Wewnątrz znajdują się pałace, świątynie i pawilony. W latach 1421-1911 była to rezydencja cesarzy, obecnie zamieniona w muzeum.
W samym centrum Zakazanego Miasta stoi Świątynia Nieba (Tian Tan), powszechnie uważana za szczytowe osiągnięcie tradycyjnej chińskiej architektury. Budynek świątyni ma charaktery­styczny, geometryczny układ odzwierciedlający starożytne przekonanie, że Niebo jest okrągłe, a ziemia kwadratowa. Do lat czterdziestych do nie­których pomieszczeń w Zakazanym Mieście wstęp mieli tylko członkowie rodziny cesarskiej i ich służba, od 1949 roku, tj. od momentu przekształ­cenia Zakazanego Miasta w muzeum, wchodzić mogą do niego wszyscy.
W pobliżu znajduje się też Świątynia Cesarskich Przodków (obecnie Ludowy Park Kultury), w któ­rej znajdują się ołtarze Ziemi i Urodzaju. Na połu­dniowej ścianie Zakazanego Miasta znajduje się Brama Niebiańskiego Spokoju, przed którą roz­ciąga się wielki Plac Niebiańskiego Spokoju, czyli plac Tian'anmen. Na wprost bramy znajduje się monumentalny budynek - gmach siedziby Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludo­wych — naczelnego organu władzy państwowej. Budynek Zgromadzenia Ludowego jest prawdopo­dobnie najpiękniejszym wytworem powojennej architektury chińskiej - znajdują się tu przedstawi­cielstwa dyplomatyczne innych krajów oraz mu­zeum historyczne.
Budynki rządowe.
Z powstaniem bokserów silnie związany jest plac w południowej części Zakazanego Miasta, stara Dzielnica Poselska. To właśnie tutaj rebelianci demonstrowali przed cudzoziemskimi ambasadami. Dalej na południe znajduje się Miasto Zewnętrzne, zwane też Chińskim, w którym osiedlano Chińczy­ków, kiedy zaczęły się rządy władców mandżur­skich. Dzisiaj w tym rejonie znajduje się wiele bu­dynków rządowych i przedstawicielstw firm. W południowej części Miasta Zewnętrznego znaj­duje się Świątynia Nieba i Wielka Świątynia Modlitwy o Doroczny Urodzaj.
W Mieście Wewnętrznym znajduje się najwięk­sze w całym kraju skupisko zabytkowych budowli. Od stuleci Chińczycy nakładem ogromnych środ­ków dbali o swoje zabytki, starając się zachować je w nienaruszonym stanie. Na zewnątrz natomiast miasto ulegało gwałtownej modernizacji. Wokół zabytkowej części miasta, wciąż jednak w strefie centralnej, wyrosły nowe wieżowce, wytyczono arterie komunikacyjne i zbudowano osiedla miesz­kaniowe. W strefie drugiej, przedmiejskiej znajdu­ją się liczne zakłady przemysłowe, szkoły i bloki mieszkalne. Trzecia, zewnętrzna strefa stanowi zaplecze gospodarcze zaopatrujące to ogromne miasto w niezbędne artykuły, takie jak żywność, czy niektóre surowce.

Współczesny Pekin jest miastem kosmopolitycz­nym, w mieście żyje więcej przedstawicieli róż­norodnych grup etnicznych niż w jakiejkolwiek innej wielkiej aglomeracji w tym kraju. Oprócz stanowiących większość Chińczyków Huan, w Pe­kinie mieszkają też przedstawiciele wielu innych narodów, najliczniejsze grupy stanowią Ujgurzy i Mongołowie.
Od 1949 roku w Pekinie zaczął się rozwijać nowoczesny przemysł. Obecnie w samym mieście i jego najbliższych okolicach znajdują się liczne zakłady przemysłu stalowego, chemicznego, elek­tronicznego, tekstylnego, maszynowego, spożyw­czego, a także petrochemicznego. Pekin jest też największym w Chinach ośrodkiem wydawniczym - pozycję tę udało mu się utrzymać od prawie
2 tysięcy lat.
Wielki udział w eksporcie Chin mają wyroby rękodzieła pochodzące właśnie z Pekinu. Są to głównie dywany, porcelana, figurki z kości sło­niowej, nefrytu, laki oraz słynne, bogato zdobione naczynia emaliowane.

Pekin stara się być miastem samowystarczalnym, jeśli chodzi o zaopatrzenie w żywność. Większość ryb, kurczaków i owoców trafiających na stoły mieszkańców stolicy zostało wyprodukowanych w Pekinie. Warzywa pochodzą z podmiejskich pań­stwowych gospodarstw rolnych i ogrodniczych będących własnością miasta. W samym mieście rozbudowany jest też sektor usług, w większości pozostający w rękach państwa.
Rozwój turystyki.
Największymi biurami turystycznymi w Chinach są China International Travel Service i Overseas Chinese Tourist Service. Oba te przedsiębiorstwa mają swoje przedstawicielstwa w całym kraju, jed­nak ich centrale znajdują się oczywiście w stolicy. Ze względu na sytuację gospodarczą, w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych turystyka w Chinach, stopniowo zamierała. Dopiero od początku łat osiemdziesiątych rozwija się zarówno turystyka krajowa, jak i zagraniczna. Na przykład w roku 1989 roku Chiny odwiedziło ponad dwa­naście milionów turystów z zagranicy, a więc dzie­sięciokrotnie więcej niż dziesięć lat wcześniej. W Pekinie ma swoją siedzibę Ludowy Bank Chin, centralny bank tego kraju. Ściśle powiązane z LBC są trzy pozostałe państwowe banki istniejące w Chinach - Ludowy Bank Budownictwa finan­sujący wszystkie większe inwestycje budowlane w całym kraju, Chiński Bank Rolny, specjalizują­cy się w finansowaniu gospodarstw rolnych i Bank Chiński odpowiadający za handel zagraniczny oraz wymianę walut.

Pekin jest jednym z największych węzłów komu­nikacyjnych w Chinach. 23 km od centrum miasta znajduje się międzynarodowy port lotniczy utrzy­mujący stałe połączenie lotnicze z zagranicą i naj­większymi ośrodkami w kraju. W Pekinie krzy­żuje się 12 głównych tras komunikacyjnych, po których kursują regularne linie autobusowe łączą­ce stolicę z prowincjami w głębi lądu. Pekin ma też połączenia kolejowe z resztą kraju. Bezpośred­nie połączenia ze stolicami sąsiednich krajów, mię­dzy innymi z Moskwą (Rosja), Phennianem (Korea Północna), Ułan Bator (Mongolia) i Hanoi (Wiet­nam). W mieście znajdują się trzy wielkie dworce kolejowe - Beijing, Xizhimen i Guang'anmen.
Największymi rzekami przecinającymi Pekin są Yongding (główny dopływ rzeki Hai) i Chaobai. W Pekinie znajduje się końcowy port rzeczny na Wielkim Kanale. Transport wodny w Pekinie nie jest jednak tak dobrze rozwinięty jak w wielu in­nych wielkich miastach Chin. W stolicy funkcjo­nuje gęsta sieć komunikacji miejskiej autobusowej i trolejbusowej. W 1988 roku ukończono budowę metra. Przewozi ono pasażerów tyko w granicach miasta, linie metra mają w sumie 40 km długości. Jednak najpowszechniejszym środkiem transpor­tu w Pekinie wciąż pozostaje rower.

Pekin jest nie tylko polityczną, ale i kulturalną i naukową stolicą kraju. To tutaj mieści się Uniwer­sytet Pekiński, cieszący się reputacją najlepszej chińskiej uczelni. Został on założony w 1898 roku a w roku 1952 wcielono do niego dwa pozostałe uniwersytety - Tsinghung (zał. w 1928 r.) i Yenching (1919). Na uniwersytecie znajdują się mię­dzy innymi wydziały: humanistyczny, nauk spo­łecznych, nauk przyrodniczych i filologiczny, na którym młodzi Chińczycy mogą studiować język i literaturę chińską, rosyjską albo krajów zachod­nich, innymi ważnymi instytucjami naukowymi są Uniwersytet Chinghua (zał. w 1911 r.) i Chińska Akademia Nauk. W Pekinie znajdują się też wyż­sze szkoły muzyczne, akademie medyczne i wiele innych uczelni specjalistycznych, w tym również partyjne ośrodki szkolenia ideologicznego,
Jako kulturalna stolica kraju od 500 lat, Pekin jest siedzibą największych instytucji kulturalnych, znajdują się tu między innymi Muzeum Historii Chin, Biblioteka Narodowa. W Bibliotece zgro­madzone jest ponad 11 milionów woluminów.
Poza tym w mieście ma swoją siedzibę ponad 50 innych wielkich instytucji naukowych i uczel­ni. Największe muzeum Chin znajduje się w pekiń­skiej Świątyni Nieba. Wielkim uznaniem, również na arenie międzynarodowej, cieszą się pekińska opera i balet przedstawiające nie tylko tradycyjną sztukę chińską, ale także inscenizacje awangardo­we. Zabytki sztuki architektonicznej znajdują się również w okolicy Pekinu, najsłynniejszym z nich są grobowce dynastii Ming, leżące około 50 km na północny zachód od miasta.

Po krwawym stłumieniu studenckich demonstra­cji na placu Tian'anmen w 1989 roku znacznie spa­dła liczba turystów z zagranicy. Ostatnio jednak wysiłki rządu Chin, starającego się przyciągnąć do Pekinu jak największą liczbę gości z innych kra­jów, zaczynają odnosić skutki. Do miasta przyby­wają turyści ze wszystkich stron świata, skuszeni wielkim bogactwem egzotycznej kultury chińskiej. Oprócz Wielkiego Muru Chińskiego ciągnącego się ze wschodu na zachód około 100 kilometrów na północ od Pekinu, warto w samym mieście zoba­czyć kompleks Letniego Pałacu, Park Beihai, most Marco Polo, Muzeum Historii Naturalnej, Mauzo­leum Mao Tse Tunga, Narodową Galerię Sztuki oraz pekińskie zoo. W stolicy funkcjonuje wiele hoteli o różnym standardzie oraz doskonałe restau­racje. Ci, którzy nie przepadają za kuchnią chiń­ską, mogą coś zjeść w barach szybkiej obsługi wiel­kich zachodnich sieci.

Podobne prace

Do góry