Ocena brak

Patriotyzm z punktu widzenia konserwatyzmu

Autor /topamax Dodano /31.08.2007

Patriotyzm z punktu widzenia konserwatyzmu
Antoni Pomianowski

Patriotyzm jest w dzisiejszych czasach zazwyczaj uznawany za wartość charakterystyczną dla nurtów myślenia opierających się na tradycji, przywiązaniu do wartości, moralności i ogólnie tych, które w ten czy inny sposób mogą być sklasyfikowane do ideologii konserwatywnych. W dobie kosmopolitycznego libertynizmu przez wiele osób jest postrzegany jako anachronizm, relikt przeszłości, a nieraz nawet utożsamiany z ksenofobicznym nacjonalizmem, co automatycznie całkowicie go dewaluuje. Niemniej jednak istnieje duża rzesza osób, która wciąż uznaje go za jedną z najważniejszych wartości, a nieraz wręcz stawia sobie za cel obronę uczuć i wartości patriotycznych. Choć ?patriotyzm? jest wartością, którą każdy odbiera i interpretuje inaczej, są jednak pewne, wyprowadzone z myśli filozofów społeczno-politycznych, ustalone zarysy tejże idei. W tym tekście zajmę się punktem widzenia konserwatyzmu, czyli sposobu myślenia, któremu (poniekąd słusznie) prawie zawsze przypisywany jest patriotyzm, jako jedna z głównych wartości.

Samo słowo ?patriotyzm? pochodzi od łacińskiego Patria, czyli Ojczyzna, (gr./łac. patris ? ojciec), dlatego też jest nieraz tłumaczony jako ?miłość do Ojczyzny?. Ideę patriotyzmu jako cnoty można znaleźć już u starożytnych autorów; Homer pisał że ?pięknie z bronią w ręku umrzeć dla ojczyzny?, Horacy wyraził te samą myśl w powszechnie znanych słowach iż ?słodko i zaszczytnie jest umierać za ojczyznę?. Również w myślach filozofów możemy znaleźć wiele stwierdzeń, stanowiących fundamenty dla nowożytnych koncepcji patriotyzmu, przykładowo u Platona pada stwierdzenie, że ?nie urodziliśmy się dla siebie, lecz dla naszej ojczyzny.? Z kolei Cyceron w swoich dziełach pisze o miłości do ojczyzny, jako iloczynie wszystkich innych rodzajów przywiązania ? ?Drodzy są rodzice, dzieci, krewni, domownicy, ale miłość wszystkiego zawarła w sobie ojczyzna.? To stwierdzenie jest bardzo istotne dla konserwatywnego rozumienia patriotyzmu, gdyż niejako stawia umiłowanie ojczyzny za najwyższą wartość. Można z tego wyciągnąć dwa wnioski; po pierwsze, z tego punktu widzenia patriotyzm nie jest miłością do abstrakcyjnego politycznego bytu, ale wypadkową innych rodzajów miłości, które są człowiekowi empirycznie znane. Po drugie zaś, skoro jest to ich kumulacja i stoi ona ?ponad? nimi, to w przypadku konfliktu między którymś z jednostkowych rodzajów miłości a miłością do ojczyzny należałoby postąpić tak, jak nakazuje ta druga. Co nie mniej istotne, warto zauważyć, że zarówno Platon jak i Homer używają przyimka ?dla?, zakłada to więc rodzaj działania, który można by nazwać ?patriotyzmem aktywnym? ? nie może to być wyłącznie jakiś rodzaj wewnętrznej postawy, ale musi mieć również swoją ekspresję w rzeczywistości społecznej.

Podobne prace

Do góry