Ocena brak

PAPIEŻE, WOJNY I POKÓJ (1914 – 1958)

Autor /BolekII Dodano /30.04.2013

Pierwsza wojna światowa nie wybuchła niespodziewanie. Pius X, jak tylko dostrzegł jej niebezpieczeństwo,wzywał państwa do zachowania pokoju, niestety, na próżno. Po wybuchu wojny (1.08.1914) nieprzestał też nawoływać katolików do krucjaty modlitwy. Gdy wkrótce zmarł (20 VIII), mówiono, że ofiarowałBogu życie dla przywrócenia pokoju.

Stolica Apostolska, dobrze zorganizowana w swej strukturze, kontynuowała działalność w czasie wojen,a w czasie pokoju starała się o dostosowanie życia kościelnego do wymagań nowego prawa kanonicznegoi do nowych warunków, w jakich znalazł się Kościół.

Pierwszy papież tego okresu, Benedykt XV (1914-1922), podczas wojny rozwinął krucjatę modlitwy opokój, ogłaszał apele pokojowe i prowadził działalność opiekuńczą wobec ofiar wojny, ale nie u wszystkichznalazł zrozumienie. Pragnął, by trzymane w niewoli narody, w tym polski, odzyskały niepodległość.

Naród polski podczas wojny wiele wycierpiał, a choć zdobył wolność (1918), musiał jeszcze przez kilkalat walczyć o ostateczne wyznaczenie granic Polski. Jego duchowieństwo, oddane sprawie narodowej,włączyło się w powstanie wielkopolskie oraz w powstanie śląskie i akcję plebiscytową, by bronić polskościtych ziem.

Kodeks Prawa Kanonicznego, ogłoszony w 1917 roku, zapewniał stabilizację życia kościelnego, auznawany w konkordatach za fundamentalne prawo Kościoła był istotnym czynnikiem pokoju wewnętrznegow państwach.

Pius XI (1922-1939), którego pontyfikat przypada na okres zbrojnego pokoju, przyjął hasło: Pokój Chrystusowyw Królestwie Chrystusowym, pragnąc go dla całego świata.

Niepodległościowe dążenia narodów znajdowały zrozumienie u Stolicy Apostolskiej, która też domagałasię dla kilku krajów, w tym Polski, własnej państwowości, ale nie mogła aprobować integralnego nacjonalizmu,który był uprawiany, jak we Francji, przez część katolików.

Stosunki między Kościołem i państwami kształtowała tradycyjna doktryna kościelna. Napięcia w nichusuwano przez konkordaty, których znaczną liczbę zawarto za Piusa XI.

Polska także podpisała konkordat, a w bulli Vixdum Poloniae unitas otrzymała nowe określenie swejorganizacji kościelnej.

Dla Piusa XI, ale też dla całego Kościoła, wielkie znaczenie miał układ laterański, gdyż kończył bolesnyokres papieży Więźniów Watykanu, zapewniał Watykanowi status samodzielnego państwa (Città del Vaticano)i uznawał międzynarodową pozycję Stolicy Apostolskiej.

Pius XII (1939-1958) do ostatniej chwili starał się ratować pokój, osłabiany przez lekkomyślną politykęniektórych rządów europejskich.

Nie przewidywano, że druga wojna światowa będzie wojną totalną, o nie spotykanym dotąd ludobójstwie.Eksterminacja ludności, bezlitośnie przez nazistów prowadzona w krajach okupowanych, w tym szczególnieeksterminacja Żydów (holocaust) i Polaków, znalazła potępienie w enuncjacjach papieskich, leczpóźniej wystąpiono z pretensjami, że było to zbyt ogólnikowe.

Polskie martyrologium wojenne (holocaust nieznany) w którym duchowieństwo miało wielki udział,jest stale jeszcze mało znane światu.

Po wojnie w propagandzie antyreligijnej wykorzystywano tak zwane milczenie Piusa XII i jego rzekomowrogi stosunek do Polski, by zniszczyć autorytet papiestwa i Kościoła. Ułatwiała to zimna wojna (owocradzieckiego imperializmu), o której eskalację i spisek z kapitalizmem oskarżano papieża. Kościółwszakże w tym czasie i przez cały okres 1914-1958 musiał bronić pokoju, ale też siebie i religii.

Do góry