Ocena brak

Papieże i Fryderyk I

Autor /Sydonia Dodano /19.04.2013

Eugeniusz III, krótko przed swoją śmiercią, zawarł układ w Konstancji (23.03.1153) z nowym królemniemieckim Fryderykiem I (1152-1190). Obie strony zobowiązały się do współpracy i pomocy politycznej,szczególnie przeciw Normanom z Neapolu i Sycylii. Krótki pontyfikat Anastazego IV (1153-1154)nic nie zmienił w tym układzie, który odnowił kolejny papież Hadrian IV (1155-1159) podczas spotkaniaz Fryderykiem I w Sutri (8.06.1155). Nie obeszło się jednak bez zgrzytu, bo król niemiecki uchybił ceremoniałowi:odmówił spełnienia obowiązku trzymania wędzideł i strzemienia konia papieskiego. Koronacjacesarska odbyła się w Rzymie (18.06.1155), wkrótce po tym spotkaniu.

Wyraźny konflikt rozpoczął się dwa lata później. Papież bowiem zmienił politykę wobec Normanówsycylijskich, zawierając z nimi pokój w Benewencie i uznając Wilhelma I królem Sycylii i południowejItalii z obowiązkiem płacenia Stolicy Apostolskiej rocznego czynszu. Cesarz zaś uwięził arcybiskupaEskila z Lundu, gdy wracał z Rzymu. Widział w nim wroga cesarstwa, bo rzekomo naruszał uprawnieniaarcybiskupa z Hamburga - Bremy, przyjmując od papieża tytuł legata dla krajów północnych i prymasa Szwecji. Chciał nadto wymóc na nim poparcie dla swego kandydata na tron duński.

Konfliktowe sprawymieli załatwić legaci papiescy. Jednym z nich był kardynał kanclerz, Roland Bandinelli, późniejszy papieżAleksander III. Na sejmie Rzeszy w Besangon (1157) oskarżono papieża, że w piśmie do cesarzapotraktował go jako swego lennika, bo dokonanie koronacji cesarskiej nazwał beneficium, a tak określanonadanie lenna. Nie pomogło wyjaśnienie legatów, że papież w tym określeniu przypomniał tylko wyświadczonecesarzowi dobro i wyraził gotowość do dalszego świadczenia dobra, jeżeli zostanie zwolnionyarcybiskup z Lundu.

Legatów odesłano do Rzymu, a kancelaria cesarska opublikowała manifest, żecesarz zawdzięcza koronę jedynie łasce Bożej i wolnemu wyborowi książąt. Było to nowe spojrzenie naźródło godności cesarskiej, a zarazem wykluczenie jakiejkolwiek zależności cesarza od papieża. W następstwietego, teoretyczne podstawy poglądu o władzy cesarskiej suwerennej i absolutnej wypracowaliprawnicy z uniwersytetu bolońskiego, któremu cesarz nadał znaczne przywileje (1154). Przedstawiony konflikt pozornie ustał, gdy papież złożył dodatkowe wyjaśnienia co do beneficium, cesarz zaś uwolnił Eskila.

Polityka włoska Fryderyka I rychło przyczyniła się do wznowienia konfliktu. Na sejmie w Roncagliakoło Piacenza (1158) ogłosił on, że w północnej Italii nie uległy przedawnieniu dawne prawa królów icesarzy (regalia). Chodziło mu głównie o ściąganie świadczeń i wpływ władzy cesarskiej na wybór władzmiejskich. Gdy napotkał na opór miast, które widziały w tym utratę swej wolności i samorządu, zmusiłMediolan siłą do podporządkowania się, a zbuntowaną Cremę zburzył (1160).

Zmobilizowało to miastapółnocnowłoskie do sojuszu przeciw cesarzowi, do którego starali się pozyskać Hadriana IV. Papież wysłałdo cesarza legatów z wyjaśnieniem, że regalia nie mogą dotyczyć biskupów w cesarskiej części Italii,zażądał następnie odwołania praw ronkalskich w ciągu 40 dni pod groźbą ekskomuniki. Zanim ten terminupłynął, Hadrian IV umarł (1.09.1159), w kolegium zaś kardynalskim nie było jednomyślności co do postępowaniaz cesarzem.

Podobne prace

Do góry