Ocena brak

Papież i włoscy biskupi

Autor /Titussss Dodano /02.05.2013

Kościół katolicki we Włoszech jest dziś bardziej pluralistyczny niż dawniej. Przynajmniejna płaszczyźnie społecznej i politycznej włoski świat katolicki nie jest monolitem. Ale jestpewien punkt zapewniający łączność z przeszłością: szczególna bliskość papieża. Wostatnich latach zmieniały się formy tej bliskości, ale pod pewnymi względami stała się onajeszcze bardziej intensywna.

W ciągu ostatnich 50 lat powstała nowa instytucja unitarna,Konferencja Episkopatu Włoch, która wskazuje jednolitą drogę pasterską Kościołowi weWłoszech. Konferencja biskupów włoskich oficjalnie powstała 8 stycznia 1952 t., jako jednaz ostatnich w Europie, gdy we Florencji, pod przewodnictwem kardynała Schustera,najstarszego z purpuratów, spotkali się przewodniczący Konferencji episkopalnych zsoborowych regionów Włoch.

Biskupi zostali zwołani do Florencji, żeby rozmawiać o„życiu chrześcijańskim", o duchowieństwie świeckim i regularnym, a także o laikacie, jakmożna przeczytać na wezwaniu podpisanym przez kard. Giovanni Urbaniego, ówcześnieradcę Akcji Katolickiej. Przypuszczano, że „bezpośrednią inicjatywę należy przypisaćkardynałowi Ruffiniemu z Palermo, który stał na czele bardzo aktywnej i wpływowejkonferencji regionalnej na Sycylii. Kardynał rozmawiał o tym z papieżem: «...a dlaczego nie?Dobrze. Robią tak również w innych krajach» — miał powiedzieć Pius XII. Kardynał Siripoparł ten pomysł". Arcybiskup Palermo, Ruffini, w taki sposób zinterpretował funkcję tego spotkania: „poznać potrzeby wszystkichbiskupów; dojść do wspólnego stanowiska w pewnych kwestiach; przedstawić papieżowiwnioski. Nie będzie mógł nie brać ich pod uwagę. Pobudzi do posłuszeństwa.

To wspaniałaokazja do podejmowania inicjatyw, reform"53.Konferencja Episkopatu Włoch rodzi się więc w kontekście nie tylko włoskim, ale łączysię z bardziej powszechnym zjawiskiem w całej Europie. Oczywiście historia tej konferencji,podobnie jak historia całego Kościoła katolickiego, jest głęboko naznaczona przez SobórWatykański II, który wpływa na różne przemiany, nie tylko na płaszczyźnie statutowej, alebardziej dogłębnie, np. w kwestii współpracy pomiędzy biskupami. Jak zauważył R. Astorri:„Fakt, że poczynając od 14 października 1962 r., wszyscy włoscy biskupi okresowogromadzą się na wspólnym spotkaniu, sprawił, że w zapomnienie poszedł model oparty nakonferencjach regionalnych, który powierzał koordynację na szczeblu narodowym wyłącznieprzewodniczącym tych konferencji"54. Rozpoczyna się więc okres wcielania w życiedekretów soborowych, wraz z zaaprobowaniem w 1965 r. nowego statutu, który przewidujerozszerzenie uczestnictwa na ordynariuszy poszczególnych diecezji i czyni ze zgromadzenia ogólnego najwyższy organ Konferencji Episkopatu Włoch.

Jednakże cechą szczególnąkonferencji biskupów włoskich, w porównaniu z konferencjami w innych krajach, jest to, żeprawo wyboru przewodniczącego i sekretarza generalnego zarezerwowane jest dla papieża.Ta zasada jest dochowywana do dnia dzisiejszego, chociaż przewodniczącemu i sekretarzowitowarzyszy trzech wiceprzewodniczących, wybieranych przez biskupów. Ten właśniewyjątek, związany z papieskimi nominacjami, znów przywołuje na myśl rolę papieża wKościele włoskim. Wydaje się, że w czasie pontyfikatu Jana Pawła II ta rola została jeszczewzmocniona poprzez jego wybór, by poczynając od 1986 r., na czele biskupów włoskichpostawić wikariusza diecezji rzymskiej, najpierw kardynała Ugo Poletti a następnie,od 1991 r., kardynała Camillo Ruiniego55.Od lat soborowych aż do dnia dzisiejszego jedna główna kwestia przenikała praceKonferencji: kwestia jedności biskupów.

W 1964 r. Paweł VI mówił do biskupów włoskich, że trzeba „razem iść naprzód". Według papieża Montiniego zadanie KonferencjiEpiskopatu polegało na tym, by działać wspólnie i uczynić ją jednością. Należy w istociezauważyć, jak rozwój Konferencji Episkopatu Włoch połączył się z rozwojem obliczaKościoła włoskiego jako momentem syntezy pomiędzy Kościołem rzymskim a tak licznymi izróżnicowanymi diecezjami włoskimi. Jest to obraz duszpasterstwa, jaki powstał dziękiSoborowi, lecz również wskutek konieczności, by rozwinąć świadomość wspólnejprzynależności do świata podzielonego po Soborze.W 1976 r. obchodzono pierwszy Kongres Kościoła włoskiego pod hasłem Evangelizzazionee Promozione Umana (Ewangelizacja i promowanie człowieczeństwa). Inicjatywabiskupów doprowadziła do przedłożenia problemu społecznej obecności katolików wodniesieniu do ewangelizacji (podczas gdy obecność polityczna była zarówno wzaawansowanym kryzysie, jak i naznaczona brakiem zaangażowania).

Kongres miał „swojąfunkcję strategiczną ponad tym problemem: zamanifestować unitarną i narodowąświadomość włoskich katolików"56. Zasadniczo Kościół miał przedstawić dojrzałośćnarodowego oblicza Kościoła włoskiego. Wraz z kresem pontyfikatu Pawła VI kończyła sięrównież, w pewnym sensie, konstytutywna faza rozwoju Konferencji Episkopatu Włoch,nieśmiało zapoczątkowana w 1952 r. przez małą grupkę biskupów. Paweł VI był wielkimsprzymierzeńcem konferencji biskupów. Uważał ją za jedną z wielkich nowości Kościoła weWłoszech. W swoim ostatnim przemówieniu do zgromadzenia biskupów, w 1978 r.,jakkolwiek wyrażał wielką troskę i niepokój związany z procesem sekularyzacjiprzebiegającym w kraju, zasygnalizował również pewne pozytywne znaki dotycząceprzyszłości katolicyzmu we Włoszech:

Przede wszystkim przez szczególny i wspaniały fakt, że Zgromadzenie Episkopatu Włochsamo w sobie dokumentuje i obrazuje kanoniczną unię Kościoła we Włoszech.Pamiętamy jeszcze, jak wielkie znaczenie historyczne i moralne przypisywał takiej uniikanonicznej nieodżałowany i zawsze godzien wspomnienia kardynał Giovanni Mercati - unii, jaka nie istniała nigdy wcześniej... Ponadto jest naszym obowiązkiem i radością, byodnotować, jak naturalną, dobrą i obiecującą strukturę przybrała Konferencja EpiskopatuWłoch, zwłaszcza po Soborze Watykańskim II, zanim jeszcze otrzymała formalnestatuty.

Istnienie tej konferencji to jeden z elementów dziedzictwa, jakie Paweł VI zostawiłswojemu spadkobiercy, Janowi Pawłowi II. Po okresie fundacyjnym, jaki zakończył się wrazz pontyfikatem Pawła VI, lata pontyfikatu Jana Pawła II wyznaczają nowy okres w dziejach Konferencji Episkopatu Włoch. Poprzez głęboką rewizję kontaktów z państwem,poczynając od nowego konkordatu w 1984 r. „ ale i poprzez nowy porządek w Kościele,stworzony poprzez pontyfikat Karola Wojtyły, i poprzez radykalne zmiany, jakie zaszły wnarodowym i międzynarodowym życiu politycznym. Jan Paweł II, biskup głęboko„soborowy", już od początku swego pontyfikatu wiele podróżuje po Włoszech, szukająckontaktu z ludnością, z charyzmatyczną tkanką kraju, z życiem parafii, z religijnościąsanktuariów. W tym samym czasie współpracuje z Konferencją episkopalną, wzmocnioną wstosunku do przeszłości, jakkolwiek w porównaniu z innymi krajami jest to rzeczywistośćbardzo młoda. Linia działania przybrana w kresu lat 70. została podjęta przez KonferencjęEpiskopatu Włoch w czasie następnych dziesięcioleci, zwłaszcza poprzez dziesięcioletnieplany duszpasterskie i konwenty Kościoła włoskiego.

Dał temu silny impuls Jan Paweł II,zwłaszcza łącząc sytuację Włoch z szerszą perspektywą europejską i światową i zbliżającduszpasterskie metody działania przyjęte we Włoszech do tych, które przeważają w innychkrajach europejskich i nie tylko europejskich, stosując w tym celu również metody działaniaJana XXIII oraz Pawła VI.

Podobne prace

Do góry