Ocena brak

PANNA

Autor /Aureli Dodano /06.04.2012

Zob. też Dziewczyna; Dziewica. Najświętsza Panna, Panna Święta Matka Boska. Panna, łac. Virgo, konstelacja równikowa, w Polsce widzialna wiosną i latem; znak zodiaku. Panna apteczkowa dawn. w domach szlacheckich kobieta opiekująca się apteczką; zob. Apteka (Apteczka domowa). Panna córka dawn. forma zwracania się do córki, zwł. w domach szlacheckich.

Panna dworska, panna z fraucymeru, dworka, dama dworu ze świty pani dworu królewskiego, książęcego a. magnackiego. Panna Julia zob. Julia. Panna krakowska, poznańska itd. dawn. kasztelanówna krakowska, poznańska itd. Panna matka dawn. zakonnica przełożona klasztoru, matka-przełożońa.

Panna młoda zob. Młodość (Pan młody). Panna respektowa dawn. w domu magnackim a. zamożnej szlachty towarzyszka pani domu, jej zastępczyni w sprawach gospodarskich. Panna starsza dawn. kierowniczka (w zastępstwie właścicielki) pracowni modniarskiej, krawieckiej, bieliźniarskiej, szwalni. Panna stołowa dawn. w domu magnackim osoba opiekująca się bielizną stołową i osobistą pani domu.

Panna wodna rusałka; ważka. Panny mądre i panny głupie przypowieść z Biblii, Ew. wg Mat., 25, 1-13; z orszaku 10 dziewcząt, które towarzyszyć miały młodej parze do domu oblubieńca, 5 zapomniało wziąć oliwy do swoich lamp, a gdy poszły ją kupić, spóźniły się na gody i zastały drzwi zamknięte. „Czuwajcież tedy, bo nie wiecie dnia ani godziny."

Temat często spotykany w sztuce fr., a jeszcze częściej w nm., gdzie plastycy przedstawiają go w monumentalnej skali: panny pojawiają się jako posągi w obramowaniu portali, jak w najwcześniejszym i najpiękniejszym zarazem przykładzie - na portalu katedry magdeburskiej (ok. 1240), jak w zach. fasadzie katedry strasburskiej (ok. 1300), na zach. portalu katedry erfurckićj i płn. portalu kościoła św. Krzyża w Schwabisch-Gmiind (oba z XIV w.).

Panny z Awinionu, fr. les Demoiselles d'Avignon, obraz (1906-07) Pabla Picassa, Nowy Jork, Mus. of Modern Art; wystawiony po 30 latach, ale znany malarzom z kręgu artysty od początku. Słynne dzieło otwierające nowy okres twórczości Picassa i nowy kierunek w malarstwie - kubizm. Stara panna przest. osoba niezamężna w średnim wieku.

Podobne prace

Do góry