Ocena brak

PAMIĘTNIKI KWESTARZA, powieść I. Chodźki

Autor /Like Dodano /13.03.2012

PAMIĘTNIKI KWESTARZA, powieść I. Chodźki, wyd. w Wilnie 1843—45, t. 1-3, jako III seria Obrazów litewskich, wyd. popr. tamże 1850. „Pamiętnikarz" Michał Ławrynowicz - dworzanin magnacki przeistoczony (dość przypadkowo, w wyniku konfliktu z chlebodawcą) w jeżdżącego po kweście braciszka bernardyńskiego - opowiada o czasach od l. osiemdziesiątych XVIII w. do 1812; pamiętnikarska konwencja narracji, zbliżająca, obok in. rysów, P.k. do powieści tradycyjnej ( —» powieść hist.), podkreśla autentyczność przekazywane] tradycji. Utwór stanowi udatną próbę włączenia poetyki —» gawędy szlach. w strukturę powieściową. Z gawędy wywodzi sę kreacja narratora, zakres tematyki, nie wykraczającej poza zrat szlach. prowincji, aprobatywny, przesycony sentymentem stosunek do plastycznie odmalowanego świata dworów i dworków; z doświadczeń XVIII-wiecznej powieści eur. i pol. - mistyfikacyjny zabieg z rzekomą autentycznością pamiętnika, którego autor-znalazca jest jedynie wydawcą (sam Chodźko wskazuje tu na analogię z —» Historią I. Krasickiego), motyw kompozycyjny podróży, wiążący w luźną całość obrazki obycz., anegdoty, dykteryjki uzbierane przez kwestarza. Aprobata autorska nie ogarnia (co typowe dla Chodźki) mieszkańców pałaców, przedstawionych z dużą dozą krytycyzmu (sejmikowe zabiegi wojewody, epizod z Wołodkowiczem i Radziwiłłem Panie Kochanku). Powieść zyskała dużą popularność, była wielokrotnie (do 1929) wznawiana, tłum. na ros. i litew.; ilustrował ją M.E. Andriolli.

Wyd. i wstęp P. Chmielowski, Kr. 1898.

Zofia Lewinówna

Podobne prace

Do góry