Ocena brak

Paluch koślawy

Autor /kulka Dodano /20.12.2013

Zniekształcenie koślawe palucha jest częstym zniekształceniem stopy osoby dorosłej, rzadszym w wieku rozwojowym. Paluch ulega rotacji zewnętrznej w stawie śródstopno-palcowym I w płaszczyźnie podłoża (koślawość) oraz rotacji wewnętrznej w płaszczyźnie czołowej. Zniekształceniu towarzyszy wystawanie po stronie przyśrodkowej głowy I kości śródstopia (ang. bunioń), która może być bolesna.

Etiologia. Etiologia zniekształcenia nie jest jednorodna i nie do końca wyjaśniona z wyjątkiem schorzeń systemowych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów lub zaburzenia bilansu mięśniowego w następstwie uszkodzenia układu nerwowego. Historycznie dopatrywano się związku pomiędzy stosowaniem obuwia a występowaniem zniekształcenia. Część autorów jest przekonana, że czynnikiem sprawczym jest zwiększony, powyżej 10°, kąt szpotawości pomiędzy I i II kością śródstopia, aczkolwiek są autorzy, którzy udowodnili, że czynnikiem, który zwiększa ten kąt, jest pierwotna koślawość palucha. Dla innych znaczenie ma skośny przebieg szczeliny stawu klinowo-śródstopnego I. Za istotny przyjmuje się czynnik rodzinny. Zniekształcenie przeważnie dotyczy kobiet. U jego podłoża leży wiotkość więzadło-wo-torebkowa, zaburzenie bilansu mięśni, a także tendencja do pronacyjnego ustawienia stopy, połączona ze skróceniem ścięgna Achillesa. Być może podłożem jest stopa płasko-koślawa statyczna lub stopa serpentynowa, w której koślawość palucha stanowi kompensację szpotawości I promienia, a koślawość stępu ułatwia powstanie zniekształcenia.

W obrazie klinicznym charakterystyczne jest koślawe ustawienie palucha w stawie śródstopno-pal-cowym oraz jego rotacja wewnętrzna. Sklepienie poprzeczne stopy jest z reguły zniesione lub odwrócone, a wystające od strony podeszwy głowy kości śródstopia od II do IV są przyczyną konfliktu z obuwiem i podłożem, co powoduje metatarsalgię. Przyśrodkowa część stopy, w okolicy odpowiadającej głowie

I kości środstopia, jest bolesna, a skóra w tej okolicy

- zaczerwieniona. Pod skórą znajduje się pogrubiała torebka i kaletka wypełniona płynem. Zniekształceniukoślawemu palucha towarzyszy często zniekształcenie,    pa\ców.

Leczenie palucha koślawego jest operacyjne. Metody leczenia zachowawczego, polegające na stosowaniu aparatów korekcyjnych, nie dają wiarygodnych wyników. Opisano ponad 100 technik leczenia operacyjnego tego zniekształcenia. Nie należy stosować wyłącznie jednej techniki operacyjnej. Zasadnicze znaczenie dla wyboru sposobu leczenia ma określenie miejsca zniekształcenia, nie tylko na podstawie badania klinicznego, ale przede wszystkim na podstawie radiogramów stóp wykonanych w pozycji stojącej. Do wyboru techniki służą następujące parametry radiologiczne i kliniczne: wielkość zniekształcenia koślawego palucha, wymierzony na radiogramie kąt pomiędzy I i II kością śródstopia, dystalny kąt stawowy I kości śródstopia, staw klinowo-śród-stopny I oraz paliczkowo-śródstopny I, lokalizacja dolegliwości bólowych oraz wiotkość stawowa chorego. W pewnym uproszczeniu można stwierdzić, że osteotomię w dystalnej części I kości śródstopia (pod-głowową) preferuje się w łagodniejszym zniekształceniu, gdy koślawość palucha nie przekracza 30°, a kąt pomiędzy I i II kością śródstopia jest mniejszy od 10°. Zniekształcenia średniego stopnia, a więc koślawość 30-40° oraz kąt pomiędzy I i II kością śródstopia 10-14°, mogą wymagać modyfikacji w osteotomii podgłowowej z jej stabilnym zespoleniem oraz uwolnienia tkanek od strony bocznej (niekiedy z osteotomią w obrębie paliczka podstawowego palucha). Wszystkie większe zniekształcenia będą wymagały osteotomii w części proksymalnej I kości śródstopia. Operacje na tkankach miękkich w obrębie stawu pomiędzy I kością śródstopia i paliczkiem, w postaci uwolnienia torebki i bilansowania mięśni (tenotomia lub transpozycja przyczepu m. przywodziciela palucha), są możliwe wtedy, gdy zachowana jest kongru-encja stawu. Wydaje się jednak, że izolowane techniki operacyjne na tkankach miękkich zalecane niegdyś u młodocianych (np. operacja McBride’a) odchodzą do historii z powodu możliwej hiperkorekcji. Dodatkowo przy wyborze techniki kostnej należy odpowiedzieć na pytanie, czy operacja ma mieć charakter paliatywny, a więc znieść dolegliwości bólowe, czy również w pełni skorygować zniekształcenie.

Do najbardziej popularnych operacji poprawczych należy zciosanie przyśrodkowej części głowy I kości śródstopia lub resekcja części bliższej paliczka podstawowego palucha (operacja wg Kellera). Ta ostatnia wskazana wyłącznie u osób starszych, po 55. roku życia, ze zmianami zwyrodnieniowymi w stawie śród-stopno-palcowym I. U dorastających z zachowaną chrząstką wzrostową nasady bliższej I kości śródstopia w przypadku wskazań do osteotomii w części proksymalnej I kości śródstopia należy w zamian rozważać osteotomię kości klinowatej przyśrodkowej z rozpórką kostną (najlepiej wykorzystać klin wycięty z okolicy podgłowowej). O wyborze takiej techniki decyduje również skośnie ustawiona szczelina stawu pomiędzy kością klinowatą przyśrodkową a I kością śródstopia. Należy pamiętać o tym, że stabilizacja drutem Kirschnera, pomimo że zapewnia poprawne ustawienie odłamów, powoduje ograniczenie ruchów w stawie śródstopno-palcowym palucha, stąd coraz bardziej wskazana staje się stabilizacja poza-stawowa materiałami wchłanialnymi. Należy również zwrócić uwagę na relacje pomiędzy I kością śródstopia a śródstopiem oraz na relacje pomiędzy paliczkiem bliższym i dalszym palucha, uwzględniając ocenę kąta pomiędzy ich wspólną szczeliną stawu a osią trzonów.


Podobne prace

Do góry