Ocena brak

PALINGENEZA

Autor /aleKac Dodano /11.11.2012

 

PALINGENEZA (gr. = od­rodzenie, rozpoczęcie nowego życia po śmierci, od palin = znowu + genesis = po­wstanie) ang. palingenesis; fr. palingenesie, palingenese; nm. Palingenesie

1. Powtórne powstanie (które może się powtarzać w nieskończoność):

  1. świata, np. w teorii -^ wiecznych po­wrotów (stoicy greccy, Marek Aureliusz, F. W. Nietzsche);

  2. jakiejś istoty żywej poprzez -^ me-tempsychozę, —> reinkarnację lub -^ transmigrację;

  3. tych samych jednostek w łonie ludz­kości (A. Schopenhauer, który odróżnia palingenezę od —> metempsychozy);

  4. narodu traktowanego jako jednostka (P. S. Ballanche);

  5. osobowego Ducha absolutnego w je­go kolejnych wcieleniach (A. Cieszkowski);

  6. tych samych zdarzeń w toku dziejów, np. cykle kulturowe (O. Spengler, A. J. Toynbee).

Idea palingenezy, zwłaszcza w wyróż­nionych wyżej znaczeniach (b) i (c), jest całkowicie nie do pogodzenia z wiarą chrześcijańską.

2. filoz. przyr. Tak zwane prawo biogenetyczne (rekapitulacji) F. Mullera i E. Haeckla, które ten ostatni nazywał również „palingenezą", głoszące, że przedstawi­ciele danego gatunku biologicznego prze­chodzą w rozwoju osobniczym (—> ontogenezie) stadia, jakie prowadziły w proce­sie ewolucji do powstania tego gatunku.

 

Podobne prace

Do góry