Ocena brak

Pakowanie produktów spożywczych

Autor /kokosanka Dodano /30.01.2014

Pakowanie ma na celu zabezpieczenie żywności przed działaniem różnych czynników i dotyczy wielu produktów, o różnym składzie chemicznym, stopniu przetworzenia, sposobie zabezpieczenia, różnej konsystencji (płyny, produkty półpłynne, stałe, stałe z fazą płynną, sypkie) i o różnym kształcie. Pakowanie jest często połączone z porcjowaniem i utrwalaniem. Niekiedy poprzedza ono dalsze postępowanie technologiczne (produkcja konserw apertyzowanych). Wszystkie powyższe czynniki decydują o tym, że proces pakowania jest niezwykle zróżnicowany, a stosowane urządzenia porcjują, napełniają, nasypują, pakują, wkładają, dozują, rozlewają, butelkują itp., produkty do odpowiednich opakowań. Niekiedy możliwe jest tylko ręczne napełnienie opakowania, na przykład ogórkami, czy rybami.

Proces pakowania obejmuje zwykle wiele czynności, jak mycie opakowań, dozowanie, zamykanie, utrwalanie, etykietowanie, załadunek do opakowań zbiorczych, paletyzowanie i magazynowanie.

Podstawową czynnością jest dozowanie, które składa się z kilku typów operacji, takich jak transport, rozdzielanie, niekiedy mieszanie. Technika dozowania jest niezwykle różnorodna. Wstępnym elementem urządzeń dozujących są zasilacze różnych systemów, np. ślimakowe, bębnowe, walcowe, talerzowe, wibracyjne, suw-nikowe. Kolejnymi elementami dozowania są urządzenia do rozlewu, do odmierzania materiałów sypkich i ich formowania oraz urządzenia do formowania i połączonego z tym odmierzania materiałów plastycznych (masła, smalcu, margaryny).

Kryteria podziału maszyn dozujących są następujące:

1)    stopień mechanizacji (urządzenia ręczne, częściowo lub całkowicie zmechanizowane, automatyczne),

2)    ciągłość działania - okresowe lub ciągłe,

3)    rodzaj zastosowanego parcia na produkt dozowany (hydrostatyczne, tłokowe, grawitacyjne, próżniowe),

4)    zasada dozowania (objętościowo, wagowo, do określonego poziomu napełnianego naczynia, według liczby sztuk w jednostce opakowaniowej),

5)    rozwiązanie konstrukcyjne (karuzelowe, bębnowe, podnośnikowe, z przemiennym ciśnieniem),

6)    liczba elementów dozujących (jedno-, dwu-, wielokrotne).

Typ urządzenia zasilającego, jak i właściwego dozującego, zależy od charakteru dozowanego materiału. Ciecze i materiały sypkie są odmierzane objętościowo, inne - wagowo.

Ze względu na powszechność i pracochłonność czynności związanych z dozowaniem i pakowaniem produktów spożywczych, obserwuje się ciągły postęp w konstrukcji stosowanych do tego celu urządzeń.

Po odmierzeniu odpowiedniej porcji cukier jest nasypywany do opakowań jednostkowych (toreb papierowych 1 i 0,5 kg) lub opakowań porcjowych (kryształ kostka) po 8 lub 10 g. Opakowania porcjowe formuje się z „rękawów”, pergaminowego lub laminowanego, które po wypełnieniu porcją zgrzewa się i odcina, uzyskując płaskie torebki o wymiarach np. 50 x 80 mm. Automaty do pakowania cukru mogą także napełniać większe opakowania (worki) o pojemności 50 do 100 kg. Najbardziej rozpowszechnione są automaty do opakowań 0,5 i 1 kg. Po zaklejeniu torebek pakuje się je razem po 10 sztuk. Nowoczesne automaty są zaopatrzone w drukarki i urządzenia do cięcia papieru i wykonania torebek odpowiedniej wielkości. W nowoczesnych cukrowniach do torebek pakuje się ponad połowę wyprodukowanego cukru. Wydajność automatów wynosi 85-180 sztuk opakowań jednostkowych na minutę, to jest 3-6 t cukru na godzinę.

Do pakowania mąki i przetworów zbożowych w worki i inne opakowania jednostkowe są stosowane urządzenia zwane pakowarkami. Rozróżnia się pakowarki automatyczne, w których poszczególne czynności, jak napełnianie, ważenie, zamykanie i etykietowanie opakowań odbywają się w sposób samoczynny oraz pa-kowarki mechaniczne, wyposażone w mechanizm do samoczynnego napełniania przez dozownik wagowy, odważający określone porcje produktu, przy współudziale człowieka. Podstawowym opakowaniem mąki są torby papierowe 1 kg. Kasze są pakowane w zbliżony do mąki sposób, do opakowań z folii polietylenowej, zwykle o pojemności 0,5 kg.

Makarony, produkty pochodne mąki, odbiegają rozmiarem i kształtem od mąki i kasz. Pakowanie tzw. makaronów długich odbywa się ręcznie, innych za pomocą automatycznych i półautomatycznych pakowarek wagowych. Podstawowymi krajowymi opakowaniami jednostkowymi wszystkich rodzajów makaronów są pudełka kartonowe oraz torebki z papieru i tomofanu, mieszczące 0,5 kg makaronu.

Do najważniejszych konserw apertyzowanych zalicza się konserwy owocowe, warzywne, warzywno-mięsne, mięsne i rybne. Do wszystkich powyższych produktów są stosowane hermetyczne opakowania szklane (słoje), metalowe (puszki) oraz zgrzewalne (laminaty).

Proces pakowania jest poprzedzony myciem opakowań (niekiedy zwrotnych, np. słoje twist-off), zarówno szklanych, jak i metalowych, w urządzeniach zwanych myjkami. Osobno są myte wieczka puszek i zamknięcia słoi szklanych.

Tak przygotowane opakowania napełnia się produktami przeznaczonymi do apertyzacji. Produkty te mogą mieć postać puree, kawałków różnej wielkości, mieszaniny kawałków i części płynnej. Z powyższych względów urządzenia napełniające nazywane dozownicami, są bardzo zróżnicowane. Mimo mnogości urządzeń stosowanych do dozowania, niektóre produkty są dozowane (umieszczane w opakowaniu) ręcznie.

Produkt, którym napełnia się opakowanie może być zimny lub gorący (ze względu na potrzeby technologiczne). W przypadku produkcji konserw apertyzowanych podawany do opakowania produkt jest już podgrzany w całości lub częściowo (np. wrząca zalewa), bądź jest pakowany na zimno, a następnie po napełnieniu opakowania podgrzewany przed zamknięciem. Słoje szklane po zamknięciu metalowym wieczkiem, a puszki na podwójną zakładkę, są poddawane procesowi utrwalania (pasteryzacji, sterylizacji). Niekiedy proces utrwalania poprzedza dozowanie i zamykanie. Dotyczy to produktów półpłynnych lub płynnych z kawałkami stałymi o średnicy nie większej niż 15-30 mm. Jest to tzw. pakowanie aseptyczne.

Produkty po utrwaleniu i ochłodzeniu są etykietowane i często pakowane w folię termokurczliwą która wówczas stanowi opakowanie zbiorcze dla kilku -kilkunastu słoi lub puszek. Pakowanie odbywa się w tunelu do obciągania folią. Powyższy system eliminuje opakowanie pośrednie typu skrzynek, pudeł tekturowych oraz ułatwia mechanizację magazynowania konserw. Pakowanie puszek w folię termokurczliwą ogranicza ponadto kontakt puszek z parą wodną zawartą w powietrzu i tempo ich korozji, chroni przed zanieczyszczeniem opakowań bezpośrednich podczas magazynowania i transportu, umożliwia lepsze wykorzystanie powierzchni magazynowej i środków transportu, szczególnie w przypadku stosowania paletyzacji podczas magazynowania i transportu.



Podobne prace

Do góry