Ocena brak

„OSIOŁ BURIDANA"

Autor /aleKac Dodano /11.11.2012

 

OSIOŁ BURIDANA" nłc. asinus Buridani; ang. Buridan'sass {the concept ofa "liberty of indijference"); fr. dne de Buridan {ar­gument pour la «liberte d'indijference»)

Przykład-argument za wolnością woli, w żadnej mierze nie zdeterminowanej swoim przedmiotem {liberum arbitrium indijferentiae — określenie J. Dunsa Szkota), a przeciwko teorii zwanej -> ekwilibryzmem, ograniczającej ją do wyboru między przynajmniej dwiema równoważny­mi możliwościami. Przykład ten, podawa­ny w różnych wariantach, tradycyjnie przy­pisywany J. Buridanowi (choć nie zdołano go odnaleźć w żadnym ze znanych pism Buridana), wywodzi się najprawdopodob­niej z przyrodniczego pisma Arystotelesa O niebie, II, 13, 295 b 32, gdzie zresztą bo­haterem jest nie osioł, lecz pies (zob. też Dante, Boska Komedia, Raj, pieśń IV, pocz.). A oto przypowiastka z „osłem Burida­na" znana z literatury polskiej:

Osiołkowi w żłoby dano: W jeden owies, w drugi siano. Uchem strzyże, głową kręci, I to pachnie, i to nęci;Od któregoż teraz zacznie. Aby sobie podjeść smacznie? Trudny wybór, trudna zgoda — Chwyci siano, owsa szkoda, Chwyci owies, żal mu siana, I tak stoi aż do rana, A od rana do wieczora; Aż nareszcie przyszła pora. Że oślina pośród jadła Z głodu padła.

A. Fredro, Pan Jowialski

Podobne prace

Do góry