Ocena brak

Osadzanie protez stałych na zębach filarowych - charakterystyka materiałów

Autor /zenon80 Dodano /03.02.2014

Technika zabiegowa cementowania (osadzania) protez stałych jest podobna dla: wkładów koronowych i koronowo-korzeniowych oraz wszelkiego rodzaju koron i mostów. Są to czynności polegające na:

-    doborze odpowiedniego materiału,

-    przygotowaniu elementu osadzanego,

-    przygotowaniu zęba filarowego,

-    wprowadzenia protezy na podłoże,

-    sprawdzeniu okluzji,

-    usunięcia nadmiarów cementu.

Czynności kliniczne, związane z realizacją zabiegu, różnią się tylko w szczegółach zależnie od typu protezy i rodzaju stosowanego materiału.

Wymagane ogólne właściwości materiałów do osadzania protez stałych

Do najważniejszych cech jakimi winien charakteryzować się materiał do osadzania protez stałych należą: biologiczna obojętność dla środowiska jamy ustnej i tkanek zęba (biozgodność), niezmienność objętości, zdolność wytworzenia cienkiej powłoki, wytrzymałość mechaniczna, odporność na plastyczne odkształcanie, adhezja do zęba i materiału protezy, wytwarzanie kontrastu w obrazie radiologicznym, przeziemość (transpa-rencja) i działanie antyseptyczno-kariostatyczne.

Charakterystyka cementów stosowanych do osadzania protez stałych

Współcześnie do osadzania protez stałych stosuje się cementy dentystyczne zaliczane do kilku grup, w zależności od ich składu chemicznego:

-    polikarboksylowe,

-    glasjonomerowe i

-    żywiczne.

Natomiast szeroko stosowane wcześniej, cementy fosforanowe, choć posiadają wiele zalet obecnie wypierane są z powszechnego zastosowania przez nową generację cementów. Klasykiem cementów fosforanowych jest produkowany w Anglii od końca XIX wieku i dalej dostępny na rynku Harvard Cement oraz produkt polski Agatos. Powodem eliminacji tej grupy cementów (fosforanowych) jako materiałów do osadzania protez stałych jest głównie ich porowatość i mała wytrzymałość uciskowa (kruchość) oraz podatność na wypłukiwanie.

Szczegółowe opisy właściwości i zastosowania cementów znajdzie Czytelnik w artykułach specjalistycznych i podręcznikach materiałoznawstwa. Dlatego w poniższym tekście podam tylko przykładowo nazwy firmowe oraz zalety i wady preparatów polecanych współcześnie do osadzania protez stałych.

Do grupy cementów polikarboksylowych, zwanych też karboksylowymi lub poliakrylanowymi należą: Harvard CC Polykarboxylat Cement (firmy The Richter & Hoffmann Harvard Dental GmbH), Selfast (firmy Sep-todont) oraz Adhesor Carbofine (firmy Spofa Dental). Są to sprawdzone cementy stosowane od wielu lat do osadzania protez stałych, które dzięki strukturze siatkowej wykazują znaczną wytrzymałość zarówno na ściskanie, jak i rozpuszczanie w środowisku jamy ustnej. Eliminowane jest także działanie drażniące miazgę, gdyż wielkość molekuł polimeru kwasu akrylowego utrudnia dyfuzję przez kanaliki zębinowe. Istotne jest również to, że w kontakcie z zębiną następuje tworzenie się chelatu grupy karboksylowej z jonami wapnia twardych tkanek zęba. Jest to pozytywny biologicznie proces fizykochemicznego łączenia się cementu z powierzchnią zębiny, w efekcie którego następuje zamknięcie otwartych podczas szlifowania kanalików zębinowych.

Cementy glasjonomerowe (krzemowo-poliakrylowe) zalecane są do osadzania konwencjonalnych konstrukcji protez stałych wykonywanych na podbudowie (szkielecie) z metalu. Reprezentantem tej grupy jest materiał GC Fuji I (japońskiej firmy GC), który jest dostępny zarówno w postaci do mieszania ręcznego (proszek + płyn) oraz w postaci różnych wielkości kapsuł przeznaczonych do mieszania mechanicznego podobnie jak cement Ketac Cem (firmy 3M ESPE). Jednym z najnowszych materiałów tej grupy jest cement Vivaglass CEM PL (firmy Ivoclar - Vivadent), który- wg wskazań określanych przez producenta może być stosowany zarówno do osadzania konwencjonalnych protez stałych wykonanych na podbudowie metalowej jak też zastosowany do cementowania uzupełnień całkowicie ceramicznych.

Najważniejszą zaletą cementów glasjonomerowych jest ich zdolność łączenia się z powierzchnią szkliwa i zębiny na drodze reakcji fizykochemicznej, która ma charakter wiązania chelatowego i polega na reakcji grup karboksylowych z wapniem zawartym w apatytach szkliwa i kolagenie zębiny. Reakcje jonowe występują też między cementem a powierzchnią metalu. Obserwacje kliniczne wskazują, że materiały tej grupy nie podlegają wypłukiwaniu i nie obserwuje się przy ich stosowaniu próchnicy wtórnej zębów filarowych. Można więc uznać, że są to obecnie jedne z najlepszych materiałów do osadzania protez stałych.

Odmianą cementów glasjonomerowych, przeznaczonych do osadzania protez stałych na podbudowie metalowej oraz prostszych ceramicznych wkładów koronowych są cementy glasjonomerowe modyfikowane materiałem złożonym. Przykładem tego typu materiału jest cement GC Fuji-Cem oraz materiał GC Fuji Plus (EWT) z przedłużonym czasem pracy, który jest przeznaczony do osadzania rozleglejszych konstrukcji stałych na szkielecie metalowym.

Powszechne stosowanie, we współczesnej protetyce stomatologicznej, protez jednolitych - ceramicznych spowodowało szerokie zastosowanie cementów kompozytowych (żywicznych). Są to materiały, które w większości przypadków wymagają faz wytrawiania powierzchni i uzupełniających systemów łączących jak np. cement Nexus2 (firmy Kerr), dla którego dopełnieniem jest jednoskładnikowy system łączący OptiBond Solo Plus lub system do estetycznego cementowania Variolink II (firmy Ivoclar-Vivadent), którego uzupełnieniem jest system trójskładnikowy Syntac Primer, Syntac Adhesive i Heliobond uzupełnione o preparat do silanizacji powierzchni protezy stałej -Monobond-S. Z innych współcześnie stosownych cementów tego typu można wymienić materiał Infinity Syringeable (firmy Den-Mat), którego adhezję do zębiny można zwiększyć poprzez zastosowanie systemu wiążącego Tenure lub Tenu-re Quick tego samego producenta. Innym materiałem tej grupy jest cement RelvX Unicem Self-Adhesive (firmy 3M ESPE) dostarczany w postaci kapsuł przeznaczonych do mieszania w mieszalniku automatycznym (wstrząsarce).

Ponieważ niektóre cementy mogą działać drażniąco na żywą miazgę zębów' filarowych, produkuje się ostatnio specjalne preparaty ochronne tzw. lakiery. Są to roztwory zawierające naturalne lub sztuczne żywice rozpuszczone w substancjach, które szybko wyparowują (np. chloroform). Po nałożeniu preparatu na osuszony kikut zęba i wyparowaniu rozpuszczalnika, pozostaje cienka błonka ochronna zamykająca kanaliki zębinowe i zapobiegająca penetracji drażniących substancji zawartych w materiale używanym do osadzania protez stałych. Polecam nakładanie preparatu ochronnego na każdy oszlifowany kikut zęba z żywą miazgą, jako postępowanie rutynowe po zabiegu szlifowania i powtarzanie go na kolejnych wizytach jako końcową czynność zabiegów klinicznych.

 

Podobne prace

Do góry