Ocena brak

Orki

Autor /Danysz Dodano /31.01.2012

Orki są największymi przedstawi­cielami rodziny delfinowatych. Dzięki swym rozmiarom i sile prak­tycznie nie mają naturalnych wro­gów. Prawdopodobnie z tej przyczy­ny nie znają uczucia strachu.
Orki mają charakterystyczny wygląd. Nad oczami znajdują się białe plamy, grzbiet jest czarny, brzuch biały, a na bokach tuło­wia widoczne są białe pola. Rysunek ten jest tak wyraźny, że nie spełnia funkcji maskujących, lecz służy straszeniu ofiar. Orki posiadają charaktery­styczną płewtę grzbietową, której długość u doro­słych samców dochodzi do 2 m.
Orki występują w oceanach na całym świecie, zarówno w wodach tropikalnych, jak i morzach antarktycznych oraz arktycznych. Chociaż mają duży zasięg występowania, to jednak niełatwo jest je spotykać.

Zwyczaje
Orki, zwane również miecznikami, żyją w grupach rodzinnych o ściśle ustalonej hierarchii. Największe stada mogą liczyć do pięćdziesięciu osobników. Spotkać je można głównie na obszarach takich jak Puget Sound na zachodnim wybrzeżu Kanady, gdzie licznie występują ryby. Inne orki - zwane podróżnikami - zachowują się inaczej. Wędrują po oceanach dookoła świata w małych stadach (do siedmiu sztuk) i podążając za ławicami swych ofiar pokonują setki kilometrów. Te dwa typy orek są genetycznie różne i nie krzyżują się ze sobą, cho­ciaż prawie na pewno czasami się ze sobą stykają.

Pokarm i polowanie
W czasie polowania orki głośno uderzają o wodę swymi długimi, łopatowatymi płetwami i wydają różnorodne dźwięki, strasząc tym sposobem swe ofiary. Wydają także rozmaite głosy, aby utrzymać ze sobą kontakt. „Pieśni" różnią się między po­szczególnymi populacjami, tak jak różnią się dia­lekty ludzkiej mowy.
Te potężne zwierzęta drapieżne w kwestii poży­wienia są niewybredne i grupa orek może zaata­kować prawie każde zwierzę, które spotka na swej drodze. Orki często polują na inne walenie i delfi­ny, a także na foki, pingwiny, ptaki morskie, żół­wie morskie. Zdarza się nawet, że ofiarą orek pa­dają nie należące do stada osobniki tego samego gatunku. Ich ulubionymi rybami są łososie i śle­dzie, chwytają też wiele gatunków innych ryb.
Podczas osaczania zdobyczy wszyscy członko­wie stada ściśle ze sobą współpracują. W czasie ataku na dużego walenia niektóre sztuki ustawia­ją się pod nim, co uniemożliwia mu ucieczkę w głąb morza, natomiast inne płyną nad ofiarą, uniemożliwiając jej w ten sposób zaczerpnięcie powietrza. Polując na małe delfiny i łososie orki pływają dookoła nich, i zbijają je w gęstą gromadę. Później kolejno każda orka przystępuje do bezpo­średniego ataku kierując się w sam środek ławicy, a inne orki w tym czasie uniemożliwiają ucieczkę zbitym w gromadę ofiarom.
Tak jak inne delfiny i walenie, orki często wysta­wiają głowy ponad powierzchnię morza i w ten sposób poszukują ofiar. Ścigając szybkie delfiny i foki, orki często wyskakują ponad wodę, po to by zyskać na prędkości. Orki mogą żyć tylko na obsza­rach bogatych w pożywienie, gdyż codziennie zja­dają masę pokarmową równą 2,5-5 procentom masy ich ciała. Czterotonowa orka, aby utrzymać dobrą kondycję, musi więc dziennie zjeść 100-200 kilogramów mięsa.

Życie rodzinne
Orki żyją w ścisłych związkach w grupach rodzin­nych, w których najważniejszą pozycję zajmuje najstarsza samica i jej rozmnażające się córki. Samica może rodzić raz na trzy lata, jednakże naj­częściej przerwa między porodami trwa osiem lat. Samica opiekuje się młodym przez piętnaście mie­sięcy, jednak cielę trzyma się blisko matki przez kilka lat, tak długo, dopóki nie przystąpi ona do kolejnego porodu.
Młode samce pozostają w grupie rodzinnej, aby polować z matką oraz siostrami i pomagać w opie­ce nad potomstwem. Potomstwo samic w istocie jest z nimi blisko spokrewnione, bo są to ich sio­strzeńcy i siostrzenice. Do kopulacji dochodzi prawdopodobnie wtedy, gdy spotykają się różne grupy rodzinne.

Związki z człowiekiem
Północnoamerykańscy Indianie dawniej czcili orki, jednak większość ludzi uważała je za bezlitosnych zabójców. Znane są przypadki, kiedy orki atako­wały małe łodzie, lecz nie istnieją udokumentowa­ne doniesienia, że ginęli przy tym ludzie.
Ze względu na swój wspaniały wygląd orki są chwytane i umieszczane w delfinariach, gdzie służą rozrywce. Ich skoki ponad wodę przyciągają tłumy widzów. Chociaż niewątpliwie orki są niebez­piecznymi zwierzętami, w niewoli zachowują się przyjaźnie w stosunku do swych opiekunów i po­zwalają im się dotykać, a nawet jeździć na swych grzbietach. Są inteligentne i stosunkowo łatwe w tresurze.

Problemy zwierząt w delfinariach
Jednak nie można stwierdzić, że orki w niewoli są szczęśliwymi zwierzętami. Ich długość życia na wolności może dochodzić nawet do 100 lat, nato­miast w delfinarium rzadko kiedy dożywają tak sędziwego wieku.
Niektóre ośrodki są źle prowadzone i nie zapew­niają zwierzętom czystej wody czy też opieki wete­rynaryjnej. Orki są duże i silne, w związku z czym wymagają odpowiedniej przestrzeni, w której mog­łyby swobodnie pływać. W niewoli rzadko to im się zapewnia. Połączenie nieodpowiedniej opieki i braku przestrzeni jest często dla orek fatalne w skutkach.

Ochrona
Chwytanie orek musi być ściśle kontrolowane. W roku 1970 nie posiadającym licencji poławia­czom udało się pochwycić osiemdziesiąt waleni -trzy rodziny - które wędrowały razem przez Penn Cove w stanie Washington w Stanach Zjednoczo­nych. Była to prawie cała populacja przystępują­ca do rozrodu w tym rejonie. Siedem osobników z tej grupy wysłano do akwariów w Japonii, Anglii, Francji, Australii i Stanach Zjednoczonych, a resz­tę uwolniono następnego dnia. Zapotrzebowanie na orki do delfinariów jest duże, gdyż ssaki te ży­ją w niewoli przeciętnie tylko 13 lat i ich liczeb­ność musi być stale uzupełniana. W latach 1960-1990 schwytano co najmniej 150 orek, a w połowie lat dziewięćdziesiątych w delfinariach na całym świecie przebywało kilkadziesiąt osobników.

■ Orki należą do największych drapież­ników na świecie.
■ Chociaż orki są podczas polowania bar­dzo agresywne, to otoczone przez łodzie lub sieci stają się bardzo uległe i łatwe do schwytania na sprzedaż do akwariów.
■ Orka posiada największą płetwę grzbie­tową ze wszystkich waleni. Jest ona trój­kątna i wyprostowana, natomiast u zwie­rząt trzymanych w niewoli płetwa ta wiotczeje i pochyla się na boki. Nikt nie zna przyczyny tego zjawiska.
■ Orki są jedynymi waleniami polującymi na zwierzęta stałocieplne, jednak w wodzie nie atakują one ludzi.

ECHOLOKACJA
Aby orientować się w środowisku, orki wydają dźwięki, które są wytwarzane i wzmacniane w bańkowatym tworze na szczycie głowy. Odbity od przeszkody dźwięk jest transmitowany przez wrażli­we kości szczękowe do uszu. Taki sonar umożliwia ssakom polowanie w najwięk­szych zawirowaniach wody. Dźwięki są tak silne, że nurkowie przebywający w wodzie obok orek twierdzą, że czują się, jakby byli opukiwani po całym ciele.

Orka (Orcinus orca) należy do rzędu Cetacea i rodziny Delphinidae (delfiny) Wielkość: Samce średnio 6,7-7,0 metrów Samice średnio 6,0-6,5 metra
Masa: Samce 4000-4500 kg Samice 2500-3000 kg

Podobne prace

Do góry