Ocena brak

ONTOLOGIA

Autor /aleKac Dodano /09.11.2012

 

ONTOLOGIA (nłc. , z gr. tó ón, óntos = byt, bytu + logos = słowo, nauka) nłc. ontosophia; ang. ontology; ix. ontologie; nm. Ontologie

Nazwa wprowadzona przez R. Gocleniusa (1613), podjęta przez J. Clauberga (1646) jako antologia lub ontosophia, a nastę­pnie — przygodnie — przez G. W. Leibni­za, i rozpowszechniona przez Ch. Wolffa (1730).

1. Metafizyka (1) ogólna (w przeciw­stawieniu do -^ metafizyki /1 / szczegóło­wej), rozpatrująca -^ byt jako byt, zwłasz­cza zaś relacje wewnątrzbytowe, jak np. relacje zachodzące między istotą a istnie­niem. Często nazwę „ontologia" rezerwu­je się dla ogólnej teorii bytu pojętego esencjalnie (—> esencjalizm), a więc dotyczącej jego natury lub istoty, i wówczas przed­miotem ontologii jest nie tylko byt istnieją­cy, ale i byt możliwy.

Dla M. Heideggera tradycyjna „ontolo­gia" oznacza teoretyczne rozważania nad sensem bytu zapoznające tzw. różnicę ontologiczną, tj. różnicę między bytem a —> by­ciem, i niezdolne do problematyzacji sen­su bycia; tak ujęta ontologia jest jedną z po­staci europejskiej metafizyki, która zdra­dziła swe powołanie.

  1. W materializmie dialektycznym: roz­ważania dotyczące koncepcji rzeczywisto­ści materialnej (uznanej za jedyną rzeczy­wistość realną) w jej dialektycznych zwią­zkach, przemianach i rozwoju, opartej na uogólnieniach i interpretacji rezultatów poszczególnych nauk.

  2. U N. Hartmanna: w przeciwieństwie do -> metafizyki (5) — nauka o racjonal­nych elementach lub aspektach bytu.

  3. U E. Husserla i R. Ingardena: nauka o czystych możliwościach i związkach ko­niecznych, jakie zachodzą pomiędzy czy­stymi jakościami idealnymi, opierająca się na bezpośrednim -> oglądzie (d) zawarto­ści idei; tak rozumiana poprzedza metafizykę.

  4. U M. Heideggera: fenomenologia hermeneutyczna — mająca wydobywać na jaw sens —> bycia.

  5. U J.-P. Sartre'a: ontologia fenomeno­logiczna — ontologia zjawisk jako równo­ważnik metafizyki szczegółowej, której fenomenologia służy za metodę.

  6. log. U S. Leśniewskiego: jeden z trzech systemów logicznych (obok -> prototetyki i —> mereologii); obejmuje przede wszyst­kim -^ rachunek klas i -^ rachunek relacji. Dla odróżnienia od ogólnofilozoficznego rozumienia „ontologii", tego rodzaju sy­stemy zalicza się niekiedy do „ontologii formalnej".

 

Podobne prace

Do góry