Ocena brak

OJCIEC ZADŻUMIONYCH w El-Arish, poemat J. Słowackiego

Autor /aska5588 Dodano /10.03.2012

OJCIEC ZADŻUMIONYCH w El-Arish, poemat J. Słowackiego, powst. zapewne we Florencji 1838, wyd. w tomie Trzy poemata, Paryż 1839. Utwór, którego genezę (opowiadanie zasłyszane w El-Arish 1836 podczas kwarantanny przed wjazdem do Palestyny) wyjaśnia wstęp prozą, ma formę monologu Araba, tyt. bohatera; opowiada on podróżnemu, jak dżuma zabrała mu na kwarantannie całą rodzinę (siedmioro dzieci i żonę). Podejmując temat bólu po stracie bliskich i problem stosunku do cierpienia, poeta kontynuuje tradycję żywą w literaturze świat, od starożytności, przy czym „ojca zadżumio-nych" cierpienie nie prowadzi ani do buntu, ani do afirmacji losu, lecz do rezygnacji bibl. Hioba i wyobcowania ze świata nie dotkniętych klęską (reprezentowanego przez słuchacza). Falowanie nastrojów nadziei i rozpaczy oddaje kompozycja, oparta na rytmicznie powtarzanym motywie kolejnych zgonów i wyznaczanych w ich wyniku okresów kwarantanny. Napięcie dram. zostaje wzmocnione dzięki retardacyjnemu wyzyskaniu sytuacji bezsilnego oczekiwania wydarzeń niezależnych od woli bohaterów. Oczekiwanie to podkreślają wplecione w tok dynamicznej relacji ustatyczniające opisy krajobrazu pustynnego, w których narrator konstatuje zmiany we własnym sposobie odbierania wrażeń pod wpływem tragicznych przeżyć. Swój stan psych, w czasie relacjonowanych wydarzeń i w czasie narracji narrator przedstawia poprzez autoanalizę, a przede wszystkim - przez fakty; styl łączy wsch. kwiecistość z wstrzemięźliwą rzeczowością.

Współcześni przyjęli O.z. przychylnie; wysoko oceniali go późniejsi badacze, zwł. J. Kleiner w monografii Słowackiego, gdzie wykazał też bezzasadność odczytywania poematu jako metafory nieszczęść narodowych. Przekłady na 15 języków.

Wyd. kryt. J. Kleiner w: Dzieła wszystkie, t. 3, wyd. 2 Wr. 1952. J. MACIEJEWSKI Florenckie poematy Słowackiego, Wr. 1974.

Stanisław Falkowski

Podobne prace

Do góry