Ocena brak

OGRÓD, ale nie plewiony; bróg, ale co snop to inszego zboża;...zbiór wierszy W. Potockiego

Autor /aska5588 Dodano /10.03.2012

OGRÓD, ale nie plewiony; bróg, ale co snop to inszego zboża; kram rozlicznego gatunku;... między towarem na poły rzeczy, powieści, przygody, podobieństwa, przykłady... tudzież ethica do cnoty, moralia do obyczajów, sacra do nauki, seria do przestrogi wiodące poważnych i uważnych, festiva, ludicra, satirica, salsa ... próżnujących zabawiające ludzi, zbiór wierszy W. Potockiego, najokazalszy zabytek staropol. fraszkopisarstwa. liczący ok. 2 tys. dłuższych i krótszych utworów. Składa się z 5 części, zestawionych w całość ok. 1695; cz. 4 zawiera utwory pisane 1672-77 i wcześniej, cz. 1-3 teksty z 1677-90, a cz 5 rzeczy najpóźniejsze. Prwdr. cz. 4 pt. Iovialitates, b.m. 1747 całość wydał A. Bruckner pt. Ogród fraszek, t. 1-2, Lwów 1907.  Fraszki pisane są najczęściej 13-zgłoskowcem, rzadziej wierszem krótszym, czasem ujęte w oktawy. O. przeznaczony był do odczytywania w biesiadnym gronie i zawartość zbioru jest bardzo urozmaicona. Są w nim opowiadania i obrazki rodzajowe, plotki o sąsiadach i przyjaciołach, zapiski o wydarzeniach towarzyskich i polit., są anegdoty, żarty i docinki, wiersze okolicznościowe, polemjczne i refleksyjne. Energicznemu i zróżnicowanemu językowi, pełnemu kolokwializmów, wybornie odtwarzającemu tok naturalnej mowy, zawdzięcza O. swoją żywość, bezpośredniość i malowniczość. Zbiór przenika gorące umiłowanie szlach- trybu życia, jego zwyczajów i obyczajów-oraz rodzinnej ziemi poety, Pogórza Karpackiego-, raz po raz jednak dochodzi również do głosu satyryk i fnorali-zator, umiejący nie tylko dobre, ale i złe strony tego życia trafnie podpatrzyć i osądzić. Całość zbioru składa się na jedyny w swoim rodzaju barwny wizerunek codziennego bytu szlach., niewycźerpane źródło do poznania staropol. obyczajów i sarmackiej umysłowości.

A. BRUCKNER wstęp w wyd. Lw. 1907; R- POLLAK Poprawki tekstu w wydaniu ,,Ogrodu fraszek", Pam. Bibl. Kórn.. 4 (1947); L. KUKULSKI Prolegomena filologiczne do twórczości W. Potockiego, r. 1962.

Leszek Kukulski

Podobne prace

Do góry