Ocena brak

Ograniczenia w handlu i restrykcje

Autor /Nata Dodano /31.01.2012

W XV stuleciu Anglicy chcieli założyć w Gdańsku faktorię, z której rozprowadzaliby swoją, najlep­szą w owym czasie w Europie wełnę na terenach Polski i Rosji. Jednak angielskie statki handlowe, które płynęły do Gdańska, stanowiły konkurencję dla Lubeki należącej do Hanzy, organizacji miast portowych północnych Niemiec, które wcześniej miały faktyczny monopol na handel w regionie Bałtyku. Ostatecznie różnica interesów doprowa­dziła w drugiej połowie XV wieku do wojny Anglii z Hanzą, w wyniku której Anglicy zmuszeni byli wycofać się z tego regionu.
Jak widać jednym ze sposobów na eliminowanie konkurencji jest wojna. W sferze ekonomicznej funkcję armat i karabinów spełniają instrumenty celne - wysokie cła, równie skuteczne mogą być limity importowe. W XIX wieku w wielu krajach europejskich i w USA zaczęto stosować bariery celne, aby w ten sposób chronić własny rynek i ro­dzi mych producentów. Wysokość cła określana jest zwykle jako procent wartości importowanego towaru - w ten sposób podnosi się cenę towaru na rynku, a tym samym zmniejsza jego konkurencyj­ność - zwykle jest on wówczas droższy od miej­scowego odpowiednika. Z kolei limity importowe ograniczają ilość towaru sprowadzanego do dane­go kraju z zagranicy. Zwykle ilości te lokują się poniżej popytu, pozostałą część artykułu mogą więc sprzedać miejscowi producenci.
Kolejnym ograniczeniem wolności handlu są monopole. Monopole mogą mieć dwie formy. Naj­częściej są to monopole państwowe, tzn. że pań­stwo rezerwuje sobie prawo wyłączności na obrót pewnymi towarami. Na przykład w wielu krajach państwo ma monopol na sprzedaż alkoholi i wyro­bów tytoniowych. Monopol może być także wyni­kiem przemyślanej gry rynkowej. Najsilniejsze przedsiębiorstwo danego segmentu rynku może zmonopolizować podaż poprzez wyeliminowanie konkurentów. Doskonałym przykładem takiego właśnie procesu była monopolizacja rynku paliw w USA przez Standard Oil Company. Wielki finan­sista, J. D. Rockefeller, właściciel tego przedsię­biorstwa, wykupował mniejsze przedsiębiorstwa dystrybucji paliw w całych Stanach, aż w końcu wszystkie były związane z jego firmą i musiały kupować od niego. Monopol jest niebezpieczny dla gospodarki i dla konsumentów, ponieważ pozwala na dyktowanie wysokości cen.
Zjawisko monopolizacji nie dotyczy jednak tyl­ko sprzedającego. Czasami zdarza się, że jeden z odbiorców, lub grupa zrzeszona w organizację zwaną kartelem, zawładnie rynkiem. Taki silny, monopolistyczny odbiorca może z kolei dyktować ceny producentom, na przykład kopalniom albo plantatorom kawy.
Innym sposobem ograniczeń w swobodnym handlu są subwencje państwa, czyli dopłaty. Rządy wielu państw, by utrzymać na przykład rolnictwo czy górnictwo, wspomagają te sektory dotacjami, dzięki czemu te obarczone wysokimi kosztami pro­dukcji gałęzie gospodarki mogą konkurować na rynku międzynarodowym. W rezultacie takich dzia­łań cierpi wprawdzie konsument, który musi pła­cić więcej, chronione są jednak te sektory gospo­darki, które mają istotne znaczenie dla kraju.

Podobne prace

Do góry