Ocena brak

OGÓLNE ZASADY CHEMIOTERAPII CHORÓB UKŁADU ODDECHOWEGO

Autor /niezapominajka Dodano /18.02.2013

Postępy w leczeniu antybiotykami chorób układu oddechowego należą do największych osiągnięć współczesnej medycyny. Dzięki nim jesteśmy w stanie opanować większość infekcji, jednak rolę ich nieraz przeceniamy, nie biorąc pod uwagę, w dostatecznym stopniu, obronnych zdolności ustroju. Antybiotyki pomagają w zwalczaniu infekcji, z którą ustrój walczy za pomocą przeciwciał, fa-gocytozy i innych mechanizmów. Ponadto w chorobach układu oddechowego dla uzyskania dobrych wyników leczenia często niezbędne są dodatkowe zabiegi, jak drenaż uło-żeniowy, oklepywanie klatki piersiowej, bronchoskopia, aerozole, i tym się głównie różni leczenie infekcji układu oddechowego od zakażeń innych narządów.

Z jednej strony częste są fakty nadużywania antybiotyków, z drugiej strony nie są one stosowane tam, gdzie sa niezbedne. Na przykład często nie stosuje sie antybiotyków w przypadkach utrzymującej się infekcji bakteryjnej po przebytej infekcji wirusowej, czy w przypadkach bakteryjnych zaostrzeń przewlekłego zapalenia oskrzeli.

Leczenie antybiotykami nie zastępuje innych sposobów leczenia, np. leczenia chirurgicznego w przypadkach źle drenowanych ropni płuc czy ropniaków opłucnej, nie jest skuteczne w przypadkach obecności ciała obcego w oskrzelu lub zwężenia oskrzeli z innej przyczyny.

Wyjątkowe są wskazania do profilaktycznego stosowania antybiotyków w chorobach płuc, ponieważ stosowanie ich może spowodować wyselekcjonowanie szczepów bakterii

o dużej zjadliwości i opornych na antybiotyki.

Trudną sprawą jest nieraz wybór leku, zwłaszcza że z każdym rokiem przybywają nowe antybiotyki. Aby to dobrze zrobić, należy znać kryteria oceny leku. Są nimi: zakres działania, sposób działania, wrażliwość drobnoustrojów na lek, zdolność bakterii do przetrwania, szybkość z jaką powstają szczepy oporne pod wpływem leków, działanie uboczne leku, właściwości fizykochemiczne, właściwości farmakokinetyczne.

Najczęstszą przyczyną niepowodzenia leczenia jest oporność bakterii na antybiotyki.

Aby zapobiec powstawaniu szczepów opornych, należy zidentyfikować szczep wywołujący chorobę, stosować dostateczne, dawki 'i prowadzić regularne leczenie, należy unikać profilaktycznego stosowania antybiotyków. W leczeniu przedłużonym nie należy stosować antybiotyków, które wywołują o-porność skokową, jak np. antybiotyki z grupy streptomycyny czy erytromycyny, chyba że przez odpowiednie leczenie skojarzone można uniknąć powstania szczepów opornych. Należy wziąć pod uwagę oporność krzyżową. Na przykład oporność na któryś preparat te-tracyklinowy świadczy również o oporności na inne tetracykliny.

Należy dążyć do tego, aby zastosowane antybiotyki działały głównie przeciw drobnoustrojom wywołującym chorobę.

Leczenie kierowane może być zastosowane, jeśli znany jest drobnoustrój wywołujący chorobę i jeśli oznaczona jest jego wrażliwość, ale plan leczenia? można ustalić tylko po uwzględnieniu danych klinicznych, ewentualnych poprzednich prób leczenia, obronności ustroju.

Cennym materiałem dla wyboru leku i oceny jego skuteczności jest plwocina. Preparat barwiony metodą Grama, który można wykonać w ciągu kilkunastu minut, stanowi dużą pomoc w wyborze leków. Już często ważną informacją jest, czy w plwocinie są bakterie Grarn-dodatnie czy Gram-ujemne, co może ułatwić zastosowanie odpowiednich leków. Nieraz można nawet zidentyfikować chorobotwórczy drobnoustrój w plwocinie na podstawie barwionego preparatu. Ma to szczególne znaczenie u osób ciężko chorych, U których nie można czekać z zastosowaniem leczenia do otrzymania wyników posiewów.

Znajomość drobnoustrojów, które są najczęstszą przyczyną chorób układu oddechowego, ułatwia wybór leków. Zapalenie płuc najczęściej wywołujeStreptococcus pneumoniae, rzadziej gronkowiec złocisty, Mycoplasma pneumoniae, Streptococcus pyogenes, bakterie Gram-ujemne. Przyczyną zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli jest najczęściej Haemophilus influenzae i Streptococcus pneumoniae lub oba drobnoustroje razem.

Ropnie płuc najczęściej wywołują paciorkowce beztlenowe, następnie gronkowce,Klebsiella, Streptococcus pneumoniae, rzadziej Escherichia coli. Ropniaki opłucnej najczęściej wywołane są gronkowcem złocistym i Streptococcus pneumoniae, ale nierzadkie są zakażenia wywołane bakteriami beztlenowcowymi.

Rozstrzenie oskrzeli najczęściej są zakażone przez Haemophilus influenzae i przez beztlenowce.

Skutecznie działające antybiotyki dają efekt leczniczy już w ciągu pierwszych dni leczenia, tj. ustąpienie gorączki, poprawę stanu ogólnego, zmianę plwociny ropnej na śluzową, zmniejszenie lub cofanie się zmian radiologicznych. W związku z tym, co 3—4 dni należy dokonywać oceny skuteczności leczenia J w razie nieskuteczności zmienić je.

Objawy uboczne związane ż leczeniem antybiotykami są dobrze znane. Dużą ostrożność należy zachować u chorych z zaburzoną czynnością nerek i wątroby, u których mogą być duże zaburzenia w metabolizmie leków i w ich wydalaniu.

Specjalną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży. Stosowanie niektórych antybiotyków jest przeciwwskazane, jak streptomycyny, kanamycyny, trimetoprimu, tetra-cyklin, polimyksyny, chloramfenikolu, ze względu na ich szkodliwe działanie na płód. Inne są przeciwwskazane w poszczególnych okresach ciąży. Mogą być stosowane: penicylina, oksacylina, ampicylina i antybiotyki tej grupy, karbenicylina, cefalosporyny.

Najbardziej pożądana jest terapia za pomocą jednego leku, ale nie zawsze jest to możliwe. Wskazaniem do jednoczesnego stosowania kilku leków może być infekcja mieszana, infekcja o wątpliwym rokowaniu, leczenie długotrwałe, gdy grozi niebezpieczeństwo powstania drobnoustrojów opornych na antybiotyki.

Przez kojarzenie leków można rozszerzyć zakres działania, opóźnić powstanie szczepów opornych, zwiększyć skuteczność leczenia. Niektóre leki uszkadzające ścianę komórkową ułatwiają penetrację innego antybiotyku do komórki bakterii, np. penicylina ułatwia penetrację gentamycyny czy streptomycyny do komórki bakteryjnej.

Nie kojarzy się leków, które działają głównie na bakterie w fazie ich mnożenia się, z antybiotykami, które działają bakteriosta-tycznie. Znaną rzeczą jest, że np. sulfona4 midy czy tetracykliny mogą zmniejszać działanie penicyliny.



 

Podobne prace

Do góry