Ocena brak

Odwrócony odruch na rozciąganie

Autor /gruszka Dodano /20.05.2014

Odwrócony odruch na rozciąganie polega na rozkurczu mięśnia w odpowiedzi na jego bardzo silne rozciągnięcie i stanowi mechanizm obronny, zabezpieczający przed zerwaniem mięśnia. Taka paradoksalna reakcja jest więc przeciwieństwem odruchu na rozciąganie, wywołanego z włókien aferentnych la, w związku z czym musi być skutkiem aktywacji innej pętli neuronalnej. Rzeczywiście, drogę dośrodkową tego odruchu stanowią włókna aferentne Ib z receptorów ścięgnistych - wrażliwych na silne, potencjalnie szkodliwe, rozciągnięcie. Jest to odruch polisynaptyczny, w którym uczestniczą intemeurony Ib hamujące (ryc. 1.37). Silne rozciągnięcie mięśnia wywołuje impulsację we włóknach Ib, które przez wspomniane intemeurony przekazują informacje hamujące motoneurony macierzystego mięśnia, co ostatecznie prowadzi do ich rozkurczu.

Receptory ścięgniste są jednak niezwykle wrażliwe przede wszystkim na skurcz włókien mięśniowych. Sieć połączeń nerwowych włókien aferentnych Ib odgrywa istotną rolę w dostosowaniu siły skurczu mięśnia do zmieniających się wamnków i w utrzymywaniu stałej siły skurczu podczas wykonywania ruchu programowanego, pomimo działania czynników, które mogąc zakłócić jego przebieg, takich jak np. zmęczenie lub zmiana szybkości skurczu. Zwiększenie (lub zmniejszenie) siły skurczu jednostek ruchowych danego mięśnia na skutek nieprzewidzianego bodźca z obwodu zwiększa (lub zmniejsza) częstotliwość im-pulsacji we włóknach Ib z receptorów ścięgnistych i na drodze odruchowej (przez

interneuron Ib hamujący) zwiększa (lub zmniejsza) hamowanie motoneuronów tego mięśnia i w rezultacie prowadzi do zmniejszenia (lub zwiększenia) siły skurczu, dzięki czemu zostaje ona utrzymana na zaprogramowanym przez ośrodki nadrdzeniowe poziomie. Jest to także sprzężenie zwrotne ujemne - im większa siła skurczu jednostek ruchowych, tym silniejsze hamowanie motoneuronów tych jednostek.

Działanie intemeuronów Ib hamujących nie jest jednak ograniczone tylko do motoneuronów jednego mięśnia. Uczestniczą one także w koordynacji aktywności motoneuronów unerwiających grupy mięśniowe działające na różne stawy. W czasie mchów dowolnych u człowieka aktywne sąjedne subpopulacje intemeuronów Ib, podczas gdy aktywność innych jest zmniejszona. Dochodzi do silniejszego hamowania przez drogi zstępujące tych intemeuronów Ib, które działają na motoneurony czynne w trakcie wykonywania ruchu, a torowane są odruchy z udziałem tych intemeuronów Ib, które działają na motoneurony unerwiające mięśnie nieuczestniczące w tym mchu.

Do intemeuronów Ib hamujących dochodzą impulsy nie tylko z receptorów ścięgnistych, ale też z receptorów skórnych i stawowych oraz z licznych dróg zstępujących z ośrodków nadrdzeniowych (ryc. 1.37). Konwergencja informacji różnego typu ma znaczenie np. podczas dotykania i chwytania delikatnych przedmiotów. W momencie zetknięcia się kończyny z przedmiotem impulsy z receptorów skórnych wywołują hamowanie motoneuronów danej grupy mięśniowej (przez aktywację intemeuronów Ib hamujących), zmniejszając natychmiast siłę skurczu i tym samym łagodzą moment zetknięcia, powodując, że dotyk staje się delikatny.

 

Podobne prace

Do góry