Ocena brak

Odruchy autonomiczne

Autor /gruszka Dodano /20.05.2014

Odruchy są podstawą czynności całego układu autonomicznego. Wpływy aferentne dochodzą z receptorów znajdujących się w narządach wewnętrznych (są to zwłaszcza baroreceptory chemoreceptory) - drogę dośrodkową odruchu stanowią więc obwodowe gałęzie pseudojednobiegunowych neuronów czuciowych, których ciała położone są w zwojach nerwów czaszkowych lub rdzeniowych. Gałęzie centralne aksonów tych komórek dochodzą odpowiednio do pnia mózgu lub do rdzenia kręgowego. Tam oddziałują na neurony układu autonomicznego lub somatycznego. Informacje eferentne wychodzą zwykle od neuronów przedzwoj owych w pniu mózgu lub w rdzeniu kręgowym, przekazywane są następnie na neurony w zwojach autonomicznych, których aksony biegną w obrębie gałęzi trzewnych i naczyniowych do efektorów.

Jeżeli droga dośrodkowa prowadzi z receptorów w narządach wewnętrznych, a odśrodkowa przez włókna autonomiczne, mówimy o odruchach trzewno--trzewnych. W ten sposób kontrolowane jest na przykład ciśnienie krwi (na skutek aktywacji baroreceptorów w zatoce szyjnej i aorcie). Jeżeli droga odśrodkowa odruchu prowadzi przez włókna eferentne układu somatycznego, nazywamy je odruchami trzewno-somatycznymi. Przykładem jest odruchowe napinanie mięśni powłok brzusznych, występujące w przypadku podrażnienia bólowego otrzewnej, towarzyszącego zapaleniu wyrostka robaczkowego. Istnieją też odruchy so-matyczno-trzewne, w których droga dośrodkowa prowadzi z eksteroceptorów lub receptorów mięśniowych, a odśrodkowa obejmuje włókna układu autonomicznego. Umożliwiają one przystosowanie się narządów wewnętrznych (np. przyspieszenie lub zwolnienie pracy serca i oddechu), naczyń krwionośnych (wzrost lub spadek ciśnienia krwi) oraz gruczołów (np. pocenie się) do zmieniających się warunków na skutek na przykład wykonywania ruchów, chodzenia, biegania itp.

Istotna różnica między odruchami, których łuki zamykają się wyłącznie w obrębie układu somatycznego, i odruchami w układzie autonomicznym, dotyczy znacznie większego opóźnienia odruchów autonomicznych (wolniej przewodzące włókna nerwowe - grupy B i C) i dłuższego ich przebiegu. Wiąże się z długim czasem trwania potencjałów postsynaptycznych w obrębie układu autonomicznego (nawet do kilkudziesięciu sekund), małą prędkością przewodzenia we włóknach nerwowych i występowaniem w ramieniu odśrodkowym odruchu dwóch neuronów (przedzwojowego i pozazwojowego, a zatem dodatkowej synapsy).

 

Podobne prace

Do góry