Ocena brak

Odruch zginania

Autor /gruszka Dodano /20.05.2014

Odruch zginania, nazywany czasami również odruchem cofania, pełni funkcję obronną przed działaniem czynników, które mogą uszkodzić tkanki. Wycofanie kończyny z pola działania bodźca uszkadzającego (nocyceptywnego) następuje odruchowo na skutek skoordynowanego skurczu mięśni zginaczy w kilku stawach. Włókno czuciowe przekazujące informację od nocyceptora stanowi drogę dośrodkową odruchu. Ośrodek odruchu w rdzeniu kręgowym zawiera łańcuch kilku intemeuronów, które przekazują pobudzenie do motoneuronów zginaczy -jest to więc odruch polisynaptyczny (ryc. 1.38). Siła skurczu mięśnina skutek reakcji odruchowej jest proporcjonalna do intensywności działającego bodźca. Zwiększenie częstotliwości impulsów we włóknach aferentnych wywołuje silniejsze pobudzenie motoneuronów i, co za tym idzie, większą częstotliwość im-pulsacji dochodzącej do jednostek ruchowych mięśni, a w rezultacie większą siłę skurczu. Natomiast pobudzenie większej liczby receptorów przez bodziec działający na większym obszarze powoduje aktywację większej liczby motoneuronów różnych mięśni. Dlatego np. lekkie ukłucie w opuszkę palca ręki spowoduje zaledwie umiarkowany skurcz mięśni działających na nadgarstek i staw łokciowy, natomiast ukłucie z większą siłą wywoła gwałtowny i silny skurcz zginaczy we wszystkich stawach kończyny górnej.

Podczas gdy motoneurony zginaczy są pobudzane, motoneurony prostowników tej samej kończyny są hamowane przez intemeurony hamujące. Dzięki temu, podobnie jak w odruchu na rozciąganie, grupy mięśni antagonistycznych pracują w sposób skoordynowany. W tym samym czasie w drugiej kończynie wywoływany jest efekt przeciwny. Mianowicie na drodze polisynaptycznej do-

chodzi do pobudzenia motoneuronów prostowników i hamowania motoneuronów zginaczy (ryc. 1.38). Ta reakcja nazywa się skrzyżowanym odruchem prostowania. U człowieka jest on wyraźnie zaznaczony tylko w kończynach dolnych — zgięcie jednej kończyny na skutek zadziałania bodźca bólowego wywołuje odruchowe prostowanie drugiej kończyny, dzięki czemu utrzymana zostaje równowaga i nie dochodzi do upadku.

Rola odruchu zginania nie ogranicza się wyłącznie do reakcji obronnych. Intemeurony czynne w tym łulcu odruchowym otrzymują pobudzenia nie tylko z nocyceptorów, lecz także z innych receptorów skóry, stawów i mięśni (włókna aferentne typu II i III), łącznie obejmowanych nazwą: włókna aferentne odruchu zginania (FRA, flexor reflex afferents). Ponadto do tych intemeuronów dochodzą liczne drogi zstępujące z wielu struktur nadrdzeniowych - z kory mózgu i ośrodków pnia mózgu, w tym zstępujące drogi monoaminergiczne. Wskazuje to na uczestnictwo sieci nerwowych czynnych w odruchu zginania w koordynacji ruchów kończyn również w trakcie wykonywania czynności dowolnych i w lokomocji.

 

Podobne prace

Do góry