Ocena brak

Od Jałty do zimnej wojny. Stosunki pomiędzy aliantami (1945 - 1949) - Narastanie konfliktu

Autor /Bolemir Dodano /08.05.2012

 

Dalszy wzrost napięcia pomiędzy aliantami przyniosły wybory 1947 roku w Polsce, co do sfałszowania których na Zachodzie nikt nie wątpił.

Moskiewska konferencja ministrów spraw zagranicznych „czwórki" (marzec-kwiecień 1947) przerodziła się w jałową wymianę oskarżeń. Mimo, iż do 111947 r. wysiedlona za Odrę 5,6 min Niemców, sekretarz stanu George Marshall i Bevin wypowie* dzieli się za odebraniem Polsce całości bądź części obszarów Pomorza i Dolnego Śląska, pozostawiając przy niej tylko Górny Śląsk, Warmię i Mazury. Ekstremal­ne żądania wysunął z kolei francuski minister spraw zagranicznych Georges, Bidault, który powtórzył tezę o konieczności oderwania Nadrenii i Ruhry. Nadrenia miałaby się stać odrębnym państwem, zaś Ruhra zostać umiędzynarodów wioną.

Żądał też stałej okupacji lewego brzegu Renu. Mołotow proponował kontrolę 4 mocarstw nad Ruhrą. Konflikt dotyczący odszkodowań, demontażu przemysłu zbrojeniowego, tolerowania hitlerowców i ich chronienia (oskarżana się o to wzajemnie) narastał. Uzgodniono tylko zwolnienie wszystkich jeńcom niemieckich do końca 1948 roku (890 tyś. w ZSRR, ponad 1,1 min w strefach zachodnich).

Część jeńców niemieckich powróciła z ZSRR dopiero w 1955 roku, przetrzymywana w wyniku skazania za zbrodnie wojenne, często jednak pod innymi pretekstami. W czerwcu 1947 r. doszło do konferencji premierów wszystkich landów niemieckich w Monachium. Zakończyła się ona fiaskiem - premierzy landów wschodnich zerwali obrady i opuścili Bawarię.

Odrzucenie planu Marshalla przez ZSRR świadczyło o tym. że dalsza współpraca w sprawie Niemiec nie jest już możliwa. Londyńska konferencji ministrów spraw zagranicznych „czwórki" (listopad-grudzień 1947) przypom­niała dialog głuchych. Nie osiągnięto żadnego postępu. 23 II 1948 r. w Londynie spotkali się przedstawiciele 3 mocarstw zachodnich i krajów Beneluksu.

Wydany po 2 tygodniach obrad komunikat stwierdził, że fiasko współpracy 4 mocarstw skłania do przystąpienia do odbudowy Niemiec i włączenia ich do europejskiej gospodarki. Uzgodniono, że państwo niemieckie będzie miało ustrój federalny, że Ruhra znajdzie się pod międzynarodowym nadzorem, zniesiono ograniczenia w ruchu osobowym pomiędzy strefami, wprowadzono koordynację gospodarki stref zachodnich. Konferencji londyńskiej towarzyszyły wymowne gesty.

17 marca 1948 roku Francja, W. Brytania i kraje Beneluksu podpisały sojusz obronny (tzw. pakt brukselski) i utworzyły organizację zwaną Unią Zachodnią (dzisiejsza Unia Zachodnioeuropejska)^ marca gubernator strefy radzieckiej marszałek Wasilij Sokołowski zerwał ostatnie posiedzenie Sojuszniczej Rady Kontroli. W 12 dni później władze radzieckie wprowadziły kontrolę nad trans­portami alianckimi, idącymi do Berlina Zachodniego.

Doszło - z inicjatywy alian­ckiej - do zawieszenia ruchu kolejowego ze stref zachodnich do miasta. 14 IV 1948 r. gubernatorowie wojskowi stref zachodnich wyrazili zgodę na udział Niemiec w planie Marshalla. W kwietniu - czerwcu 1948 r. obradowała druga tura kon­ferencji londyńskiej, uzgadniając powstanie zgromadzenia konstytucyjnego przyszłego państwa zachodnioniemieckiego. Tym samym podział Niemiec został przypieczętowany.

O unifikacji stref na modłę radziecką i stworzeniu słabego rządu centralnego w Berlinie, poddanego radzieckiej presji nikt poważnie na Zachodzie nie myślał.

Do góry